Rehber · Dosya analizi
AI ile duruşma hazırlık listesi oluşturma
Yapay zekâ, dosyanızdaki belgeleri düzenleyip duruşma öncesi kontrol edilecek başlıkları listelemenize yardımcı olabilir. Bunun için önce duruşmanın türünü ve dosyanızdaki güncel belgeleri belirleyin; ardından kişisel bilgileri azaltarak araca açık talimat verin ve oluşturduğu her maddeyi ilgili belgeyle karşılaştırın. Yapay zekâ çıktısını resmî bildirim veya hukuki değerlendirme yerine kullanmayın.
Listeyi hazırlamadan önce neleri belirlemelisiniz?
Hazırlık listesi, duruşmanın türüne ve dosyanın geldiği aşamaya göre değişebilir. Bu nedenle önce elinizdeki güncel belgelerden şu bilgileri çıkarın:
- Duruşma tarihi, saati ve yeri ya da katılım yöntemi: Son resmî bildirimi kontrol edin.
- Duruşmanın türü ve dosyanın aşaması: Dosyadaki güncel evrak ve bildirimlere bakın.
- Mahkemenin önceki duruşmalarda verdiği ara kararlar: Duruşma tutanaklarını ve ilgili belgeleri bulun.
- Dosyada bulunan dilekçeler, ekler, deliller ve karşı tarafın beyanları: Belge adlarını ve tarihlerini not edin.
- Henüz yanıtlanmamış veya dosyada birbiriyle uyuşmayan noktalar: Bunları kesin bilgi gibi değil, kontrol edilmesi gereken konu olarak işaretleyin.
Bir belgenin elinizde olmaması, o belgenin dosyada bulunmadığını tek başına göstermez. Listeye “dosyada yok” yazmadan önce güncel dosya kayıtlarını kontrol edin.
Yapay zekâdan nasıl liste istersiniz?
Araca yalnızca gerekli belgeleri verin ve isteğinizi, yanıtın yalnızca sunduğunuz belgelere dayanmasını sağlayacak biçimde sınırlandırın.
-
Hassas bilgileri azaltın
Kullandığınız aracın verileri saklama ve kullanma koşullarını önceden inceleyin. Koşullar açık değilse veya güven vermiyorsa dosyayı yüklemeyin. Mümkün olduğunda ad, adres, telefon, kimlik ve iletişim bilgilerini çıkarın ya da maskeleyin. Belgelerin içindeki ekleri ve yorumları da paylaşmadan önce gözden geçirin.
-
Belgeleri anlaşılır biçimde sunun
Yüklediğiniz veya metin olarak aktardığınız her belgeye adını, tarihini ve mümkünse dosyadaki yerini ekleyin. Bir belgenin tarihi ya da kime ait olduğu belli değilse bunu belirtin; yapay zekâdan tahmin etmesini istemeyin.
-
İsteğin sınırını açıkça yazın
Örneğin şöyle bir talimat verebilirsiniz: “Aşağıdaki belgelerden duruşma öncesi kontrol edilecek konuları listele. Her maddenin hangi belgeye dayandığını belirt. Belgelerde bulunmayan bilgileri ekleme; emin olmadığın veya belgeler arasında çelişki gördüğün noktaları ayrıca işaretle. Hukuki görüş, dava sonucu tahmini veya duruşmada ne söylemem gerektiğine dair kesin yönlendirme verme.”
-
Çıktıyı çalışma taslağı olarak alın
Yapay zekânın oluşturduğu liste, kontrol edilmesi gereken bir taslaktır. Bir madde için kaynak belge gösterilmiyorsa veya gösterilen belge o maddeyi doğrulamıyorsa maddeyi kesin bilgi olarak kullanmayın.
Çıktıyı dosyayla nasıl doğrularsınız?
Her liste maddesini, dayandığı belgeyi açarak tek tek kontrol edin. Özellikle isimleri, tarihleri, tutarları, belge türlerini ve kimin hangi beyanda bulunduğunu karşılaştırın. Yapay zekâ farklı belgelerdeki anlatımları birleştirebilir, bir tarihi yanlış belgeyle eşleştirebilir veya dosyada yer almayan bir ayrıntı ekleyebilir.
Birbiriyle uyuşmayan iki belge varsa yapay zekâdan hangisinin doğru olduğuna karar vermesini istemeyin. Belgeleri ayrı ayrı not edin ve çelişkiyi çözülmüş gibi göstermeyin. Aynı şekilde, listede bir ara kararın ya da belgenin adı geçmiyorsa bu, dosyada bulunmadığını kanıtlamaz; güncel kayıtları ayrıca kontrol edin.
Kontrol yöntemi: Her maddeyi “belgeyle doğrulandı”, “kontrol edilmeli” veya “belgeler çelişiyor” diye işaretleyin. Doğrulayamadığınız maddeleri duruşma günü için kesin bilgiye dönüştürmeyin.
Duruşma öncesi son kontrol listesi
- Duruşma tarihi, saati, yeri veya katılım yöntemi son resmî bildirimden kontrol edildi.
- Duruşmanın türü ve dosyanın aşaması güncel belgelerden belirlendi.
- Önceki duruşma tutanakları ve mahkemenin ara kararları gözden geçirildi.
- Listeye alınan her önemli bilgi ilgili belgeyle karşılaştırıldı.
- Tarih, isim, tutar ve taraf beyanlarındaki olası karışıklıklar kontrol edildi.
- Belgeler arasındaki çelişkiler çözülmüş gibi yazılmadı; ayrıca işaretlendi.
- Yapay zekâ çıktısı resmî bildirim, yasal süre bilgisi veya hukuki görüş yerine kullanılmadı.
- Duruşma için gerekli olduğu düşünülen belgeler ve notlar, dosyadaki kayıtlarla yeniden karşılaştırıldı.
Hangi durumlarda uzman desteği düşünülmeli?
Belgeler arasında önemli bir çelişki varsa, delilin dosyada nasıl sunulduğu veya hangi usul işleminin gerektiği belirsizse yapay zekâ listesi tek başına yeterli olmayabilir. Bu durumda ilgili belgeleri bir araya getirip bir hukuk uzmanına somut sorular yöneltin: “Bu iki belge arasındaki fark dosyam açısından ne ifade ediyor?”, “Bu konuda dosyada hangi kayıt kontrol edilmeli?” veya “Duruşma öncesinde tamamlanması gereken bir işlem olup olmadığını nereden doğrulayabilirim?”
Dosyanın bütününe bakın
Birden fazla belgeyi birlikte değerlendiren dosya analizi: kronoloji, eksik belgeler, çelişkiler ve süreler, her biri kaynağa bağlı.