Rehber · Tebligat
Tebligat geldi: süreniz ne zaman başladı?
Hukuki sürelerin çoğu "tebliğden itibaren" işler. Aynı belge, size nasıl ulaştığına göre farklı bir tarihte tebliğ edilmiş sayılabilir. Tebliğ tarihini doğru belirlemek, süre kaçırmamanın ilk adımıdır.
Tebligat neden önemli?
Tebligat, bir mahkemenin, icra dairesinin veya idarenin bir belgeyi size resmî olarak bildirmesidir. Dava dilekçesi, ödeme emri, bilirkişi raporu, karar ya da idari para cezası tebligatla gelir. Belgeye karşı yapabileceğiniz işlemlerin süresi çoğu zaman tebliğ tarihinden başlar; belgeyi geç okumanız süreyi uzatmaz.
Tebligat size nasıl ulaşmış olabilir?
Her yöntemde tebliğ tarihi farklı belirlenir.
-
Elden teslim
Belge size ya da adresinizdeki birlikte yaşayan birine teslim edildiyse, teslim edildiği gün tebliğ tarihidir. Tebligat mazbatasında teslim alan kişinin adı ve imzası yer alır.
-
Elektronik tebligat
e-Tebligat adresinize gelen belge, adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Belgeyi daha önce açmanız bu tarihi öne çekmez.
-
Muhtarlığa bırakılan
Adreste kimse bulunamazsa tebligat muhtara bırakılır ve kapıya ihbarname yapıştırılır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır (m.21).
-
Kapıya yapıştırılan (m.35)
Adres değişikliği bildirilmemişse tebligat eski adrese yapılabilir ve kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır. Adresinizi değiştirdiyseniz adres kaydınızı güncel tutmanız önemlidir.
Süre nasıl hesaplanır?
Günle belirlenen sürelerde tebliğ günü hesaba katılmaz; süre ertesi gün başlar ve son günün mesai bitiminde sona erer (HMK m.92). Son gün resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş günü biter (HMK m.93). Haftayla ve ayla belirlenen sürelerde ise son gün, başlangıç gününe karşılık gelen gündür.
Adli tatil (her yıl 20 Temmuz–31 Ağustos) bazı dava sürelerini etkiler; ancak her işe uygulanmaz ve icra takiplerinde kurallar farklıdır. Bu yüzden takvimde tek bir sayı saymak çoğu zaman yeterli değildir.
Tebligat usulsüzse
Tebligat kanuna aykırı yapılmışsa (örneğin yanlış kişiye teslim edildiyse ya da muhtarlığa bırakma koşulları oluşmadan bırakıldıysa) usulsüz tebligat söz konusu olabilir. Bu durumda muhatabın tebliği öğrendiğini beyan ettiği tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.32). İcra dosyalarında usulsüz tebligata karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna, öğrenmeden itibaren yedi gün içinde başvurulabilir (İİK m.16).
Usulsüzlük iddiası teknik bir konudur; tebligat mazbatasını ve zarfı saklayın.
Tebligat geldiğinde yapılacaklar
- Zarfı ve tebligat mazbatasını atmayın; fotoğrafını çekin.
- Belgenin hangi makamdan geldiğini ve dosya numarasını not edin.
- Tebliğ şeklini (elden, muhtar, kapıya yapıştırma, e-Tebligat) belirleyin.
- Belgede yazan süreleri ve işlemleri işaretleyin (itiraz, cevap, ödeme, başvuru).
- Süre kısaysa aynı gün bir hukuk uzmanıyla görüşmeyi planlayın.
Sık sorulan sorular
e-Tebligatı hiç açmazsam tebliğ edilmiş sayılır mı?
Evet. Elektronik tebligat, adresinize ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır; açıp açmamanız sonucu değiştirmez. Bu yüzden e-Tebligat adresinizi düzenli kontrol etmeniz önemlidir.
Tebligatı apartman görevlisi aldı. Tebliğ tarihi hangisi?
Kanunda sayılan kişilere (örneğin aynı konutta oturanlar veya belirli koşullarda kapıcı) yapılan teslim geçerli sayılabilir ve teslim günü tebliğ tarihidir. Teslimin kanuna uygun olup olmadığı dosyanın koşullarına göre değerlendirilir.
Tebligat mazbatasını nereden bulurum?
Mahkeme ve icra dosyalarında tebligat mazbatası dosyada bulunur; avukatınız ya da siz dosyayı inceleyerek görebilirsiniz. e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı ile kendi dosyalarınıza erişebilirsiniz.
Dayanak mevzuat
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a, 21, 32, 35Elektronik tebligat, muhtara bırakma, usulsüz tebligat ve adres değişikliği.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.92, 93, 102–104Sürelerin hesaplanması, tatil günleri ve adli tatil.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.16İcra işlemlerine karşı şikâyet.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Tarihleri kaçırmamak için
Tebligatı yükleyin; belgeden okunan tebliğ tarihini onaylayın, ilgili süreyi ve dayanağını birlikte görün.