Rehber · Dosya analizi

AI’nin dava sonucu hakkında kesin konuşmasını neden sorgulamalısınız?

Bir yapay zekâ aracının davanızın sonucunu kesin bir dille söylemesi, o sonucun gerçekten kesin olduğu anlamına gelmez. Yanıt; araca aktardığınız bilgilerin doğruluğuna ve eksiksizliğine, dosyadaki belgelere, karşı tarafın sunduklarına, yargılamanın aşamasına ve kullanılan hukuk bilgisinin güncelliğine bağlı olabilir. Bu nedenle yanıtı karar gibi değil, kontrol edilmesi gereken bir değerlendirme gibi ele alın.

Hukuk Dosyam Editör Ekibi Yayın tarihi

Kesin ifade, kesin sonuç demek değildir

Yapay zekâdan alınan bir yanıt, mevcut bilgiler üzerinden yapılmış bir değerlendirme veya tahmin olabilir. “Davayı kesin kazanırsınız” gibi bir cümle ise, tek başına dosyanızın tüm yönlerinin incelendiğini ya da bir sonucun garanti edildiğini göstermez.

Aracın kullandığı bilgi, sizin yazdığınız açıklamayla sınırlı olabilir. Dosyanın tamamını, karşı tarafın iddialarını veya henüz paylaşmadığınız belgeleri görmemiş olabilir. Ayrıca, yanıtın ne kadar güvenilir olduğu kullanılan aracın özelliklerine ve verilen bilgilere göre değişebilir; bütün araçlar ve yanıtlar için aynı sonuca varılamaz.

Bu yüzden yanıtı, “Dosyamın sonucu kesin olarak bu” diye değil, “Hangi varsayımlara dayanıyor ve neleri kontrol etmeliyim?” diye okuyun.

Yanıt hangi bilgileri görmeden verilmiş olabilir?

Bir dava, yalnızca taraflardan birinin kısa anlatımından ibaret değildir. Aynı olayın farklı anlatımları, dosyaya sunulan belgeler ve yargılamanın o sırada bulunduğu aşama değerlendirmeyi etkileyebilir. Yapay zekâya yalnızca kendi görüşünüzü aktardıysanız, karşı tarafın iddiaları ve bunları desteklemek için sunduğu belgeler yanıtta yer almamış olabilir.

Temsili örnek: Bir kişi, bir sözleşme uyuşmazlığını anlatırken yalnızca sözleşmenin imzalandığını söylesin. Sözleşmenin ilgili hükümleri, sonradan yapılan yazışmalar ve karşı tarafın sunduğu kayıtlar paylaşılmadıysa, bu kısa anlatı üzerinden verilen yanıt dosyanın tamamını değerlendirmiş olmaz.

Yanıtı sınarken, kullandığınız bilginin dosyayla aynı olup olmadığını kontrol edin. Tarihler, tarafların talepleri, belgeler ve dosyanın hangi aşamada olduğu eksik ya da hatalıysa değerlendirme de bu eksiklikleri taşıyabilir. Bir belgenin sizin elinizde bulunması, onun dosyaya sunulduğunu veya karşı tarafın elindeki belgelerin de bilindiğini tek başına göstermez.

Yanıtı dosyanızla karşılaştırırken neleri kontrol etmelisiniz?

  • Araca yazdığınız olay anlatımının tarihleri, tarafları ve olay sırasını doğru yansıtıp yansıtmadığını dosyanızla karşılaştırın.
  • Dosyada hangi talep veya iddiaların yer aldığını kontrol edin; kendi anlatımınızı karşı tarafın talep ve iddialarından ayırın.
  • Yanıtta dikkate alındığı söylenen belgeleri, gerçekten elinizdeki veya dosyada bulunan belgelerle karşılaştırın. Paylaşılmamış belgeler değerlendirmeye dâhil edilmiş gibi davranmayın.
  • Karşı tarafın sunduğu açıklama ve belgelerin yanıtın dışında kalıp kalmadığını inceleyin.
  • Dosyanın mevcut aşamasını kontrol edin. Önceki bir aşamaya göre verilmiş değerlendirme, sonraki gelişmeleri içermeyebilir.
  • Yanıtın dayandığını söylediği kaynakları kendiniz açıp inceleyin. Kaynağın varlığı, doğru veya güncel olduğu ya da sizin olayınıza uygun düştüğü anlamına gelmez.
  • Aracın yanıtında hangi bilgilerin varsayıldığını ve hangi noktaların bilinmediğini belirtip belirtmediğine bakın. Açıklanmayan varsayımları doğru kabul etmeyin.
  • Yanıtı dosyanızdaki bilgi ve belgelerle doğrulayamıyorsanız, bunu kesin sonuç olarak kullanmayın; belirsiz kalan noktaları ayrıca not edin.

Sonraki adımınızı nasıl belirleyebilirsiniz?

Kesin yanıtı tek başına izlemek yerine, önce hangi soruya yanıt aradığınızı ve hangi bilgilerin eksik olduğunu belirleyin.

  1. Yanıtın dayanaklarını ayırın

    Yapay zekâ yanıtında olaylara ilişkin kabul edilen bilgileri, varsayımları ve kaynak olarak gösterilen bilgileri ayrı ayrı not edin. Bunlardan hangilerinin dosyanızla doğrulanmadığını işaretleyin.

  2. Dosyadaki durumu kontrol edin

    Elinizdeki belgeleri ve dosya bilgilerini, yanıtın dayandığı anlatımla karşılaştırın. Özellikle dosyaya sunulup sunulmadığından emin olmadığınız belgeleri ayrıca belirleyin.

  3. Somut sorularla uzman görüşü alın

    Dosyayı inceleyebilecek bir hukukçuya, “Bu değerlendirme hangi belge veya varsayımlara dayanıyor?”, “Karşı tarafın hangi iddia ya da belgeleri sonucu etkileyebilir?” ve “Dosyanın mevcut aşamasında hangi noktalar belirsiz?” diye sorun. Yanıtın doğrulanması için dosyanın tamamı ve ilgili belgeler gerekebileceğinden, görüşme öncesinde elinizdeki dosya bilgilerini düzenleyin.

Kaynak gösterilmesi tek başına yeterli mi?

Hayır. Bir yanıtın kaynak göstermesi, kaynağın doğru, güncel veya sizin somut durumunuza uygun olduğunu tek başına kanıtlamaz. Kaynağın içeriğini ve bağlamını kontrol edin; yanıtın kaynaktan çıkardığı sonucun gerçekten o bilgiyi destekleyip desteklemediğine bakın.

Bu rehber, belirli bir dava türü için hukuki kural, süre veya mahkemenin vereceği sonuç hakkında kesin bilgi sunmaz. Bu konular, somut dosyanız ve güncel, doğrulanabilir kaynaklar üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Dosyanın bütününe bakın

Birden fazla belgeyi birlikte değerlendiren dosya analizi: kronoloji, eksik belgeler, çelişkiler ve süreler, her biri kaynağa bağlı.

Dosya analizini inceleyin

Etiketler