Rehber · Belge analizi
Ara kararı yapay zekâ analizine hazırlarken hangi bilgileri korumalısınız?
Ara kararı yapay zekâya yüklemeden önce kimlik, iletişim ve dosyaya özgü hassas bilgileri çıkarın veya tutarlı takma ifadelerle değiştirin. Ancak tarafların rollerini, olay sırasını ve sorunuz için gerekli tarih ya da miktarları gelişigüzel silmeyin; bunlar kararın ne anlattığını değiştirebilir. Belgeyi yüklemeden önce dosyanın eklerini ve özelliklerini, kullandığınız aracın güncel saklama ve paylaşım koşullarını da kontrol edin.
Hangi bilgileri çıkarmalı veya değiştirmelisiniz?
Önce, yapay zekâya sormak istediğiniz soruyu netleştirin. Örneğin, ara kararda hangi işlemin istendiğini anlamak için tarafların adları çoğu zaman gerekli olmayabilir; buna karşılık tarafların hangi rolde olduğu önemli olabilir. Hangi bilginin çıkarılacağı, belgenin içeriğine ve sorunuza bağlıdır.
Paylaşmadan önce özellikle şu bilgileri gözden geçirin:
- Kimlik ve iletişim bilgileri: Ad, soyad, kimlik numarası, adres, telefon ve e-posta gibi bilgileri silin veya tutarlı takma ifadelerle değiştirin.
- Çocuklara ve sağlık durumuna ilişkin bilgiler: Çocuğun adı, okulu, sağlık bilgileri ve kişiyi ya da aileyi tanımaya yarayabilecek ayrıntılar hassas olabilir. Sorunuz için gerekmiyorsa metinden çıkarın.
- Finansal ve dosyaya özgü bilgiler: Hesap veya kart bilgileri, işyeri bilgileri, özel nitelikteki olay ayrıntıları ve üçüncü kişileri tanıtabilen bilgiler için de aynı kontrolü yapın.
- Dolaylı tanımlayıcılar: Adı silmek tek başına yeterli olmayabilir. Küçük bir yerleşim yeri, nadir bir meslek veya olayın ayırt edici ayrıntıları kişiyi tanınabilir kılabilir.
Bu liste her belge için aynı sonucu vermez. Bir ayrıntı, tek başına kimlik göstermese bile diğer bilgilerle birleşince kişiyi veya dosyayı tanıtabilir. Emin olmadığınız bir ayrıntıyı paylaşmak yerine soruyu daha genel kurabilir ya da o ayrıntıyı çıkardıktan sonra analiz isteyebilirsiniz.
Metnin anlamını bozmadan nasıl düzenlersiniz?
İsimleri çıkardıktan sonra kişileri metin boyunca aynı takma ifadeyle gösterin. Örneğin, “Davacı A” ve “Davalı B” kullanıyorsanız bu etiketleri belge boyunca değiştirmeyin. Böylece yapay zekâdan tarafların rollerini ve aralarındaki ilişkiyi takip etmesini isteyebilirsiniz.
Tarihleri, miktarları ve olay sırasını yalnızca sorunuz için gerekli olduklarında koruyun. Örneğin, kararın hangi tarihe kadar bir işlem yapılmasını istediğini anlamaya çalışıyorsanız ilgili tarih önemli olabilir. Bu bilgileri değiştirmek gerekiyorsa değişikliği tutarlı uygulayın ve analize eklediğiniz notta hangi tür bilgileri değiştirdiğinizi belirtin. Değiştirilen bir tarihin veya miktarın gerçek bilgi gibi değerlendirilmesini önlemek için bunu açıkça yazın.
Karar metnindeki ifadeleri yeniden yazarak sadeleştirmek, talimatın kapsamını veya tarafların rolünü belirsizleştirebilir. Önce gerekli kişisel bilgileri maskeleyin; sorunuz kararın ifadesine bağlıysa ilgili cümleyi, kimlik bilgileri çıkarılmış biçimde aynen bırakın. Takma ad kullanmak, belge içindeki diğer ayrıntılardan kimsenin tanınamayacağı anlamına gelmez.
Dosyayı yüklemeden önce neyi kontrol etmelisiniz?
Ekranda görünen metin dışında, dosyanın içinde veya belge özelliklerinde kalmış bilgiler de paylaşılabilir. Yükleme öncesinde şu adımları uygulayın:
-
Belgeyi ve eklerini tarayın
Ara kararın yanında yükleyeceğiniz ekleri, taranmış sayfaları, yorumları ve değişiklik izlerini kontrol edin. Metin içinde görünmeyen bir bilgi ek sayfada veya açıklama alanında bulunabilir.
-
Dosya adını ve özelliklerini inceleyin
Dosya adı, yazar bilgisi, yorumlar veya diğer belge özellikleri kişi ya da dosya hakkında bilgi taşıyabilir. Bunları kullandığınız belge uygulamasında kontrol edin; gerekiyorsa bu bilgilerden arındırılmış yeni bir kopya oluşturun.
-
Aracın veri koşullarını okuyun
Aracın sağlayıcısının güncel açıklamalarında verilerin ne kadar süre saklandığını, model geliştirmede kullanılıp kullanılmadığını ve üçüncü taraflarla paylaşılıp paylaşılmadığını arayın. Hesabınızın türüne ve etkin ayarlara göre koşullar değişebilir; yalnızca genel bir ürün açıklamasına dayanarak kendi hesabınızdaki ayarları varsaymayın.
-
Daha az bilgiyle deneyin
Tam dosyayı yüklemek yerine, soruyu yanıtlamak için gerekli olan kimliksizleştirilmiş ilgili bölümü kullanmayı değerlendirin. Çıkardığınız bölümlerin karardaki bağlamı değiştirmediğinden emin olun.
-
Son kopyayı yeniden okuyun
Yükleyeceğiniz dosyayı açıp adların, eklerin ve belge özelliklerinin temizlendiğini; takma ifadelerin tutarlı olduğunu ve kararın önemli cümlelerinin korunmuş olduğunu kontrol edin.
Yükleme öncesi kontrol listesi
- Kimlik ve iletişim bilgilerini, sorunuz için gerekli değilse çıkardım veya değiştirdim.
- Çocuk, sağlık, finans ve üçüncü kişilere ilişkin ayrıntıları ayrıca kontrol ettim.
- İsimleri aynı takma ifadelerle değiştirdim; tarafların rollerini karıştırmadım.
- Gerekli tarih, miktar ve olay sırasını korudum; değiştirdiğim bilgileri belirttim.
- Ekleri, yorumları, değişiklik izlerini, dosya adını ve belge özelliklerini kontrol ettim.
- Aracın güncel saklama, model geliştirme ve üçüncü taraflarla paylaşım koşullarını ve hesabımdaki ilgili ayarları inceledim.
- Yükleyeceğim son kopyayı açıp yeniden gözden geçirdim.
Hukuki değerlendirme ile belge hazırlığını ayırın
Bu hazırlık adımları, ara kararın hukuki geçerliliği veya sizin dosyanızda ne sonuç doğuracağı hakkında bir değerlendirme değildir. Yapay zekâya verdiğiniz metin eksik ya da değiştirilmişse yanıt da eksik bağlama dayanabilir. Özellikle bir talimatın kapsamını, yerine getirilip getirilmediğini veya sonraki işlemin ne olması gerektiğini anlamaya çalışıyorsanız, kararın tam metni ve dosyanın diğer belgeleri önem taşıyabilir. Bu noktada, kişisel bilgileri paylaşmadan kararın hangi bölümünü ve hangi soruyu bir hukuk uzmanına yönelteceğinizi hazırlayın.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar belgenizi yükleyin; içeriğini sade dille inceleyin.