Rehber · Belge analizi

Ara kararın yapay zekâ özetinin doğruluğu nasıl kontrol edilir?

Yapay zekâ özetinin doğru olup olmadığını anlamak için özeti, dosyanızdaki ara karar belgesinin tamamıyla karşılaştırın. Mahkeme ve dosya bilgilerini, karar tarihini, her talimatın kime yöneltildiğini ve belgede açıkça yazan süreleri ayrı ayrı kontrol edin. Özet eksik sayfalara dayanıyorsa ya da belgedeki ifade net değilse, doğrulanamayan noktayı not edin ve yalnızca özete bakarak işlem yapmayın.

Bir kişinin ekrandaki belgeyi basılı evrakla karşılaştırması
Fotoğraf: KATRIN BOLOVTSOVA / Pexels

Hukuk Dosyam Editör Ekibi Yayın tarihi

Özeti değil, dosyadaki belgeyi esas alın

Ara karar belgesi, yargılama sürerken dosyada yapılacak bir işlem veya izlenecek bir adımla ilgili mahkeme kararını içerir. Yapay zekâ özeti, belgedeki bilgileri kısaltabilir veya yanlış aktarabilir; bu nedenle asıl kararın yerine geçmez.

Önce dosyanızda bulunan karar belgesini açın. Belgenin hangi dosyaya ait olduğunu ve bütün sayfalarının görüntülenip görüntülenmediğini kontrol edin. Elinizde yalnızca özet varsa, asıl kararın tamamını dosyanızdan veya dosyayı takip eden hukuk uzmanından edinmeden özetteki bilgileri doğrulanmış kabul etmeyin.

Belge, dosyadaki önceki işlemlere ya da başka evraklara gönderme yapabilir. Bu bağlantı, ara kararın ne anlama geldiğini etkileyebilir. Bu nedenle özetin tek başına bütün dosyadaki durumu açıkladığını varsaymayın.

Özet ile asıl belgeyi nasıl karşılaştırabilirsiniz?

Yapay zekâ özetiyle ara karar belgesinin yan yana karşılaştırılması
Fotoğraf: Artem Podrez / Pexels

Özeti baştan sona okuyup genel bir izlenim edinmekle yetinmeyin. Her önemli bilgiyi asıl belgedeki karşılığıyla eşleştirin; bulamadığınız veya farklı gördüğünüz noktaları ayrıca işaretleyin.

  1. Mahkeme ve dosya bilgilerini eşleştirin

    Belgedeki mahkeme adını ve dosya numarasını özettekilerle karşılaştırın. Farklı dosyaya ait bir belgenin özeti karışmış olabilir. Bu bilgileri belgenin üst kısmında veya dosya bilgilerini gösteren bölümde arayın.

  2. Karar tarihini kontrol edin

    Özette yazan tarihi, asıl belgedeki karar tarihiyle karşılaştırın. Belge üzerinde birden fazla tarih varsa, hangisinin karar tarihi olarak gösterildiğini kendiniz kesinleştirmeyin; belgenin düzenini ve ilgili kayıtları hukuk uzmanına sorun.

  3. Talimatın kime yöneltildiğini bulun

    Mahkemenin yapılmasını istediği işlemi ve bu işlemin kime yöneltildiğini asıl metinden okuyun. Örneğin belge bir taraftan açıklama veya evrak sunmasını isteyebilir. Özet, talimatın muhatabını, istenen işlemi ya da hangi evrakın istendiğini atlamış olabilir.

  4. Belgelerde açıkça yazan süreyi aynen karşılaştırın

    Asıl belgede süre belirtilmişse, sürenin ne için verildiğini, kime yönelik olduğunu ve metinde hangi olaydan başlatıldığını kontrol edin. Süre özette geçiyor ancak asıl belgede bulunmuyorsa, bunu kararın parçası kabul etmeyin. Sürenin nasıl hesaplanacağı veya hangi işlemle başlayacağı açık değilse, tahmin yürütmeden hukuk uzmanına sorun.

  5. Kararın sınırlarını ve atıflarını kontrol edin

    Özetin kararın tamamını mı yoksa yalnızca bir bölümünü mü anlattığını belirleyin. Asıl belgede başka bir evraka, önceki bir işleme veya ek belgeye gönderme varsa, bunlar görülmeden özetten daha geniş bir sonuç çıkarmayın.

  6. Farkları not edin, tahminle tamamlamayın

    Asıl belgede bulamadığınız, özette farklı aktarılan veya okunamayan her bilgiyi ayrı bir not olarak yazın. Belgeye dayanmayan bir yükümlülüğü, süreyi veya sonucu varmış gibi kabul etmeyin.

Eksik veya okunaksız sayfalar neden önemlidir?

Sayfa numaraları ve okunaklılığı kontrol edilen evrak
Fotoğraf: olia danilevich / Pexels

Özet yalnızca yüklenen sayfalara dayanıyorsa, yüklenmeyen ya da okunamayan bir sayfadaki bilgi özette yer almayabilir. Dosyanın başındaki ve sonundaki sayfalar dâhil, karar belgesinin bütün sayfalarının bulunduğunu kontrol edin. Sayfa numaraları varsa sıralamayı da karşılaştırın.

Taranmış belgede yazılar bulanık, kesilmiş veya sayfanın bir kısmı görünmüyorsa, o bölümü doğru okunmuş kabul etmeyin. Daha okunaklı kopyasını edinmeye çalışın. Özetteki cümle, asıl belgede görünmeyen bir bölüme dayanıyor gibi duruyorsa, belgenin hangi sayfasının kullanıldığını kontrol edin.

Kontrol listesi

  • Asıl karar belgesinin özette kullanılan belgeyle aynı dosyaya ait olduğunu kontrol ettim.
  • Mahkeme adı, dosya numarası ve karar tarihi asıl belgeyle örtüşüyor.
  • Belgenin tüm sayfaları mevcut, sıralı ve okunaklı.
  • Her talimatın kime yöneltildiğini ve hangi işlemi istediğini asıl metinden buldum.
  • Özette belirtilen süreyi asıl belgede buldum; ne için ve kime yönelik olduğunu not ettim.
  • Asıl belgede açıkça yer almayan bilgi veya sonucu doğrulanmış kabul etmedim.
  • Eksik, çelişkili veya belirsiz noktaları soru olarak kaydettim.

Hangi noktaları hukuk uzmanına sormalısınız?

Ara karar belgesi üzerindeki soruların not edilmesi
Fotoğraf: khezez | خزاز / Pexels

Asıl belge ile özet farklıysa, ilgili sayfa okunamıyorsa veya talimatın muhatabı ya da kapsamı anlaşılmıyorsa, iki metni birlikte göstererek sorunun hangi cümleyle ilgili olduğunu belirtin. Sürenin başlangıcı veya hesaplanması açık değilse, yalnızca özette yazan tarihe dayanarak işlem planlamayın.

Sorunuzu somutlaştırmak için şu bilgileri hazırlayın: karar belgesinin tamamı, özet, tespit ettiğiniz sayfa veya ifade ve hangi bilginin çelişkili ya da belirsiz olduğu. Ara karar başka bir dosya işlemi veya belgeyle bağlantılı görünüyorsa, o evrakı da sorununuza ekleyin. Bu rehber belirli bir dosyadaki ara kararın hukuki sonucunu değerlendirmez.

Belgenizin ne söylediğini görün

Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.

Belge analizini inceleyin

Etiketler