Ayıplı Hizmet Uyuşmazlığında İlk Duruşmaya Nasıl Hazırlanılır?

Mahkeme davetiyesinde duruşmanın günü ve saati yanında, duruşmaya katılmamanın sonuçları ve yargılamanın aşaması hakkında açıklamalar bulunabilir. Davetiyeyi baştan sona okuyun; özellikle duruşmanın ön inceleme, tahkikat veya sözlü yargılama için belirlenip belirlenmediğini kontrol edin. Duruşma türü açık değilse, yalnızca “ilk duruşma” denmesine dayanarak aşamayı varsaymayın.

Ön inceleme duruşmasında hâkim, gerekli görürse dava şartları ve ilk itirazlar hakkında tarafları dinler; tarafların hangi konularda anlaştığını ve anlaşamadığını belirler. Ardından sulh veya arabuluculuk konusunda tarafları bilgilendirip teşvik edebilir. Duruşma sonunda anlaşma sağlanıp sağlanmadığı ve anlaşmazlık konuları tutanağa geçirilir; yargılama bu tutanak esas alınarak sürdürülür (6100 sayılı Kanun m.140).

Tahkikat ve sözlü yargılama duruşmaları ise ön inceleme tamamlandıktan sonra yapılan duruşmalardır (6100 sayılı Kanun m.147). Bu nedenle elinizdeki davetiyeyi dosyadaki son işlemle birlikte değerlendirin. Dosya kaydındaki aşama veya işlem adlarının ne anlama geldiği, mevcut kaynaklarda açıklanmıyor; emin olamıyorsanız mahkeme kaleminden dosyanızdaki duruşmanın türünü sorun.

Hizmetin sözleşmede kararlaştırılan özellikleri taşımaması, sağlayıcının bildirdiği özelliklerden farklı olması veya hizmetten makul olarak beklenen faydayı azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik eksiklikler içermesi ayıplı hizmet kapsamında değerlendirilebilir (6502 sayılı Kanun m.13). Sağlayıcı, hizmeti sözleşmeye uygun biçimde yerine getirmekle yükümlüdür. Reklamdaki bir açıklamanın sağlayıcıyı bağlamadığı savunulacaksa, bunun koşullarını ispatlama yükü de kanunda belirtilmiştir (6502 sayılı Kanun m.14).

Duruşmaya, yaşadığınız sorunu kısa ve somut biçimde anlatabilecek şekilde hazırlanın: Hangi hizmeti aldınız, ne kararlaştırılmıştı, hizmette ne eksik ya da farklıydı ve bu durum ne zaman ortaya çıktı? Örneğin, sözleşmede belirli bir özelliğin bulunacağı yazmasına rağmen hizmetin bu özelliği taşımadığını ileri sürüyorsanız, sözleşme maddesini ve farklılığı gösteren belgeleri birlikte belirleyin. Bu yalnızca temsili örnektir; her uyuşmazlıkta ayıbın değerlendirilmesi hizmetin ve delillerin niteliğine bağlıdır.

Ayıplı hizmette tüketici; hizmetin yeniden görülmesini, hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımını, ayıp oranında bedel indirimini veya sözleşmeden dönmeyi seçebilir. Seçtiğiniz hakkı, dava dilekçenizdeki talep ve duruşmada açıklamak istediğiniz hususlarla karşılaştırın. Talep, belgeler ve anlatım birbiriyle çelişiyorsa duruşmadan önce bu farkı anlamaya çalışın. Tüketici, bu haklardan biriyle birlikte Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre tazminat da isteyebilir (6502 sayılı Kanun m.15).

Ücretsiz onarım veya hizmetin yeniden görülmesi sağlayıcı için orantısız güçlük yaratıyorsa bu seçenekler kullanılamaz; değerlendirmede hizmetin ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçeneklerin tüketici açısından sorun yaratıp yaratmayacağı dikkate alınır. Bu iki talep seçildiğinde sağlayıcının talebi yerine getirmesi gereken süre, hizmetin niteliği ve tüketicinin yararlanma amacı gözetilerek makul olmalı ve talebin sağlayıcıya yöneltilmesinden itibaren otuz iş gününü aşmamalıdır. Süre aşılırsa tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir (6502 sayılı Kanun m.15).

Usulüne uygun davet edilmiş tarafların duruşmaya gelmemesi veya gelip davayı takip etmeyeceklerini bildirmesi hâlinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Taraflardan biri gelir, diğeri gelmezse mahkeme, gelen tarafın talebi üzerine gelmeyenin yokluğunda yargılamaya devam edebilir veya dosyayı işlemden kaldırabilir. Bu durumda, geçerli özrü olmadan gelmeyen taraf yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez (6100 sayılı Kanun m.150).

Davetiyede ayrıca, duruşmaya katılmama hâlinde yargılamanın yokluğunuzda devam edebileceği ve belirli işlemlere itiraz edemeyebileceğiniz bildirilebilir. Tahkikatın sona erdiği duruşmada sözlü yargılamaya geçilmesi ve erteleme hâlinde yeniden davetiye gönderilmeyebilmesi de davetiye ihtarlarında yer alır (6100 sayılı Kanun m.147). Bu yüzden yalnızca duruşma tarihini değil, davetiyedeki açıklamaları da okuyun.

Dosya işlemden kaldırılırsa, kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçeyle başvurusu üzerine yenilenebilir. Bu sürede yenilenmeyen dava açılmamış sayılır. İşlemden kaldırılma ve yenileme sonuçları, dosyanın nasıl yürütüldüğüne bağlıdır; duruşmaya katılamayacaksanız özrünüzü ve dosyanızdaki durumu gecikmeden mahkeme kaleminden öğrenin (6100 sayılı Kanun m.150).

Ayıplı hizmetten sorumluluk, kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmemişse, ayıp sonradan ortaya çıksa bile hizmetin ifa edildiği tarihten başlayarak iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (6502 sayılı Kanun m.16).

Bu nedenle sözleşme ve ödeme belgelerinin yanında hizmetin ne zaman ifa edildiğini gösteren kayıtları da kontrol edin. Ayıbı fark ettiğiniz tarih tek başına bu süreyi başlatan tarih değildir; kaynak hüküm başlangıcı hizmetin ifa tarihine bağlar. Sözleşmede daha uzun süre bulunup bulunmadığı ve ayıbın gizlenmesi iddiasının koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.