Rehber · Belge analizi
Ayıplı hizmet uyuşmazlığında yapay zekâ incelemesi için belge paketi nasıl hazırlanır?
Yapay zekânın belgelerinizi daha anlaşılır biçimde inceleyebilmesi için hizmetin ne vaat edildiğini, ne yapıldığını ve sorunla ilgili hangi iletişimlerin gerçekleştiğini gösteren kayıtları bir araya getirin. Belgeleri tarih sırasına koyun, açık adlar verin ve inceleme için gerekmeyen kişisel bilgileri paylaşmadan önce maskeleyin. Yapay zekâ çıktısını kesin hukuki değerlendirme veya belge doğrulaması olarak görmeyin; önemli tespitleri asıl kayıtlarla karşılaştırın.
İnceleme için hangi belgeleri toplamalısınız?
Her uyuşmazlıkta aynı belgeler bulunmayabilir. Hangi kayıtların işe yarayacağı; hizmetin türüne, taraflar arasındaki iletişime ve sorunun hangi aşamada olduğuna bağlıdır. Önce hizmetin kapsamını, verilen vaatleri, yapılan ödemeleri ve ortaya çıkan sonucu birlikte gösterebilecek belgeleri arayın.
- Hizmetin kapsamını gösteren kayıtlar: Sözleşme, sipariş veya rezervasyon onayı, teklif, iş emri ve hizmetin neleri kapsadığını açıklayan ekler. Birden fazla sürüm varsa her birini tarih bilgisiyle saklayın.
- Vaatleri ve tanıtımları gösteren kayıtlar: İlan, internet sayfası görüntüsü, broşür, e-posta veya mesaj. Ekran görüntüsünde mümkünse tarih, sayfa adı ve vaatle ilgili çevre metin de görünsün.
- Ücret ve ödeme belgeleri: Fatura, makbuz, banka veya kart işlem kaydı. İnceleme için gerekli değilse hesap ve kart numarası gibi bilgileri paylaşmayın.
- Hizmetin nasıl sunulduğunu ve sonucunu gösteren kayıtlar: Teslim tutanağı, işlem raporu, fotoğraf, video, teknik değerlendirme veya hizmet sağlayıcının gönderdiği açıklama. Görselin ne zaman ve hangi koşulda alındığını not edin.
- Sorunla ilgili iletişim: Şikâyet, düzeltme talebi, yanıt ve sonrasındaki yazışmalar. Mesajın kime gönderildiği ve hangi tarihte gerçekleştiği anlaşılabilsin.
Bir kaydın pakette bulunmaması, olayın gerçekleşmediğini veya kaydın mevcut olmadığını tek başına göstermez. Bulamadığınız belgeyi varmış gibi sunmayın; pakette olmayan önemli kayıtları ayrıca not edin.
Belgeleri nasıl düzenlemelisiniz?
Amaç, incelemeyi yapan kişinin olayların sırasını ve her belgenin neyi gösterdiğini kolayca anlayabilmesidir. Tek bir düzenleme yöntemi zorunlu değildir; aşağıdaki yapı, dosyaları karıştırma riskini azaltmaya yardımcı olur.
-
Olay çizelgesi oluşturun
Önemli olayları tarih sırasıyla kısa notlar hâlinde yazın: hizmetin ne zaman sipariş edildiği, vaat veya kapsamın ne olduğu, hizmetin ne zaman sunulduğu, sorunun ne zaman fark edildiği ve tarafların sonrasında nasıl iletişim kurduğu. Bilmediğiniz tarihi tahmin ederek kesinmiş gibi yazmayın.
-
Dosyalara açık ad verin
Tarih, belge türü ve kısa açıklama kullanın. Örneğin: “2026-03-12_teklif_hizmet-kapsami.pdf” veya “2026-03-20_yazisma_duzeltme-talebi.pdf”. Tarihi bilinmeyen belgeye uydurma tarih eklemeyin.
-
Kayıtları okunaklı ve bütün tutun
Belgenin ilgili bölümünü kırparken tarih, gönderen, alıcı veya açıklama gibi bağlamı anlamaya yarayan kısımları yanlışlıkla çıkarmayın. Birden çok sayfadan oluşan belgeyi mümkünse tek dosya olarak saklayın. Görüntü bulanıksa daha okunaklı bir kopyasını arayın.
-
Özgün dosyaları ayrıca saklayın
İnceleme için kopya hazırlıyorsanız asıl dosyaları değiştirmeden koruyun. Üzerine açıklama eklenmiş veya kişisel bilgileri maskelenmiş kopyayı, özgün kayıtla karıştırılmayacak şekilde adlandırın.
-
Eksik veya belirsiz noktaları belirtin
Örneğin belgenin hangi tarihte alındığını bilmediğinizi, yazışmanın bir bölümünün elinizde olmadığını veya fotoğrafın hizmetten önce mi sonra mı çekildiğinden emin olmadığınızı yazın. Belirsizliği yapay zekânın kendiliğinden çözmesini beklemeyin.
Kişisel bilgileri paylaşmadan önce ne yapın?
Kimlik numarası, açık adres, telefon, e-posta, hesap veya kart bilgisi gibi inceleme sorusunu yanıtlamak için gerekmeyen verileri paylaşmayın. Gerekliyse paylaşacağınız kopyada bu alanları okunamayacak biçimde maskeleyin; ancak maskelemenin belgeyi anlamak için gereken tarih, tutar veya taraf bilgisini ortadan kaldırmadığını kontrol edin.
Belgeyi yüklemeden önce kullandığınız yapay zekâ hizmetinin yüklenen dosyaları nasıl işlediğini, saklayıp saklamadığını ve hangi paylaşım ayarlarının bulunduğunu hizmetin kendi açıklamalarından kontrol edin. Bu bilgileri doğrulayamıyorsanız hassas kayıtları yüklememek daha temkinli bir seçenektir. Maskelenmiş kopyanın yanında özgün dosyayı da güvenli biçimde saklayın.
Yapay zekâya yalnızca belgeleri incelemesi için gereken bağlamı verin. Üçüncü kişilere ait bilgileri de gereksiz yere paylaşmayın.
Yapay zekâya nasıl tarafsız sorular sorun?
Soruyu, belirli bir sonucu doğrulatmak yerine belgelerde ne bulunduğunu ve hangi noktaların belirsiz kaldığını ortaya çıkaracak biçimde kurun. Örneğin:
- “Bu belgelerde hizmetin kapsamı ve vaat edilen sonuç nasıl açıklanmış? İlgili ifadeleri ve hangi dosyada bulunduklarını belirt.”
- “Hizmetin sunulduğunu veya sonucunu gösteren kayıtlar hangileri? Belgelerin gösterdiğiyle benim açıklamamı birbirinden ayır.”
- “Şikâyet ve yanıtların tarih sırasını çıkar. Tarihi görünmeyen veya sırası kesin olmayan kayıtları ayrıca işaretle.”
- “Belgeler arasında kapsam, tarih veya tutar bakımından uyuşmazlık var mı? Varsa ilgili kayıtları göster; yoksa kesin bir sonuca varma.”
- “Bu inceleme için eksik olabilecek bilgi veya belge türlerini belirt; bunların mevcut olduğunu varsayma.”
Yanıtın belirli bir belgeye dayanıp dayanmadığını sorun. Yapay zekâdan belge adı, sayfa veya görünür bölüm belirtmesini isteyin; ardından bu atıfları kendiniz asıl kayıtla karşılaştırın. Yüklediğiniz belgelerde bulunmayan bir bilgiyi doğruymuş gibi kabul etmeyin.
Yüklemeden önce son kontrol listesi
- Hizmetin kapsamını veya siparişini gösteren kayıtları ekledim mi?
- Vaat veya tanıtımın nerede yer aldığını ve tarihini anlaşılabilir kıldım mı?
- Ödeme ve ücret belgelerindeki gereksiz hesap ya da kart bilgilerini maskeledim mi?
- Hizmetin sunuluşunu veya sonucunu gösteren kayıtları, tarih ve bağlamıyla birlikte ekledim mi?
- Şikâyetleri, düzeltme taleplerini ve yanıtları kronolojik sıraya koydum mu?
- Dosya adları içerikleri hakkında doğru bilgi veriyor mu; okunamayan veya eksik kayıtları belirttim mi?
- Özgün dosyaları, inceleme için düzenlediğim kopyalardan ayrı sakladım mı?
- Yapay zekâ hizmetinin yüklenen verileri nasıl işlediğini kontrol ettim mi?
- Yapay zekâdan hukuki sonucu kesinleştirmesini değil, belgelerdeki bilgileri ve belirsizlikleri göstermesini istedim mi?
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar belgenizi yükleyin veya UYAP’tan aktarın. Belgenin ne söylediği, belgedeki ilgili bölüm gösterilerek sade dille açıklansın.