Rehber · Tüketici hakları
Ayıplı Ürün Uyuşmazlığı: Süre Takibi İçin Hangi Tarihler ve Kayıtlar Gereklidir?
Ayıplı ürün uyuşmazlığında teslim tarihini, kusuru ilk fark ettiğiniz tarihi ve satıcıya ya da servise yaptığınız her başvurunun tarihini ayrı ayrı kaydedin. Fatura veya satış belgesi, teslim kaydı, fotoğraf, servis formu ve yazışmalar bu tarihleri desteklemeye yardımcı olabilir; tek başına hiçbir kayıt uyuşmazlığın sonucunu kesinleştirmez. Kanundaki sorumluluk süresi teslim tarihinden başlar; ayıbın ne zaman ortaya çıktığı ise özellikle teslimden sonraki ilk altı ay içindeki ayıplara ilişkin ispat kuralı bakımından önemlidir.
Hangi tarihler birbirinden ayrılmalı?
Önce ürünün teslim tarihini, kusuru ilk fark ettiğiniz tarihi ve satıcıya ya da servise başvurduğunuz tarihleri ayrı ayrı yazın. Ürünü satın aldığınız gün ile teslim aldığınız gün aynı değilse iki tarihi de kaydedin. Ayıplı mal değerlendirmesinde esas alınan, malın tüketiciye teslim anındaki sözleşmeye uygunluğudur (6502 sayılı Kanun m.8).
Bir ürün; kararlaştırılan örnek veya modele uymaması, beklenen özellikleri taşımaması ya da tanıtımında bildirilen bazı özelliklerden yoksun olması gibi nedenlerle ayıplı olabilir. Örneğin, ürünün tanıtımında yer alan bir özelliğin bulunmadığını fark ettiyseniz, bu özelliğin nerede belirtildiğini ve eksikliği hangi tarihte gördüğünüzü not edin (6502 sayılı Kanun m.8).
Kusuru fark ettiğiniz tarih, ayıbın mutlaka o gün ortaya çıktığını göstermez. Örneğin sorun daha önce başlamış olabilir; elinizdeki kayıtların neyi gösterdiğini ayrıca değerlendirin. Temsili örnek olarak, cihazın çalışmadığını ilk gördüğünüz gün çekilen fotoğraf veya video, o günkü durumu belgeleyebilir; ancak tek başına kusurun ne zaman başladığını kanıtlamayabilir.
Başvuru ve servis kayıtlarını nasıl düzenlemeli?
Her temas için tarihi, kime başvurduğunuzu, ne talep ettiğinizi ve size ne yanıt verildiğini aynı kayıt düzeninde tutun. Belgenin bulunmaması, işlemin yapılmadığını tek başına göstermez; varsa kayıtları birbiriyle karşılaştırın.
-
Teslimi ve satış koşullarını gösteren belgeleri saklayın
Fatura, fiş veya satış belgesini; teslim belgesi, kargo kaydı ya da teslim tarihini gösteren diğer kayıtlarla birlikte saklayın. Ürünün ambalajındaki, etiketindeki, kılavuzundaki veya internet tanıtımındaki ilgili özellikleri de mümkünse tarih ve kaynağı belli olacak şekilde kaydedin.
-
Kusurun görünür olduğu kayıtları tarihleyin
Fotoğraf veya video çektiyseniz özgün dosyaları ve dosya tarihlerini koruyun. Sorunu kısaca not edin: ne oldu, hangi koşulda oldu ve tekrar edip etmedi. Kişisel notunuzu olayın kendisiyle aynı şey gibi sunmayın; mevcut fotoğraf, yazışma veya servis kaydıyla birlikte değerlendirin.
-
Satıcıya ve servise yapılan başvuruları kaydedin
Başvurunun tarihini, gönderildiği kişiyi veya işletmeyi, ürünün tanımını ve ne istediğinizi yazın. E-posta, mesaj, başvuru formu, teslim alındı kaydı ve yanıtları saklayın. Sözlü görüşme yaptıysanız tarihini ve görüşmenin içeriğini kendiniz için not edin; bu notun bildirimin yapıldığını kesin olarak kanıtladığını varsaymayın.
-
Servis işlemlerinin her aşamasını izleyin
Ürünü servise verdiğiniz ve geri aldığınız tarihleri, servis formunu, inceleme sonucunu ve yapılan işlemi kaydedin. Formda sorun yanlış veya eksik yazılmışsa, elinizdeki diğer kayıtları da saklayın. Servis kaydı ürünün incelendiğini gösterebilir; ancak tek başına satıcıya yapılan bildirimin tarihini veya uyuşmazlığın sonucunu belirlemez.
-
Tarihleri tek çizelgede karşılaştırın
Teslim, ilk fark etme, satıcıya başvuru, servise teslim, servis yanıtı ve ürünün geri alınma tarihlerini sıraya koyun. Belgelerde tarih farkı varsa hangisinin hangi işlemi gösterdiğini not edin; örneğin servis formundaki kabul tarihi, ürünü satıcıya ilk bildirdiğiniz tarih olmayabilir.
Altı aylık karine ve zamanaşımı neyi değiştirir?
Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; bu durumda malın ayıplı olmadığını ispat yükü satıcıya aittir. Ancak bu kabul, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz. Bu nedenle teslim kaydı ile kusurun ortaya çıktığını gösteren kayıtları birlikte saklayın (6502 sayılı Kanun m.10).
Ayıplı maldan sorumluluk, kanunlarda veya tarafların sözleşmesinde daha uzun bir süre belirlenmedikçe, malın tüketiciye tesliminden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre ayıp daha sonra ortaya çıksa da teslim tarihinden başlar. İkinci el satışlarda sorumluluk süresi bir yıldan az olamaz; konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda farklı süreler düzenlenmiştir. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (6502 sayılı Kanun m.12).
Bu süreleri başvuruya ilişkin her tarih için aynı şekilde işlemeye başlayan süreler gibi düşünmeyin. Ürünün ikinci el olup olmadığı, taşınmaz niteliği taşıyıp taşımadığı, sözleşmede daha uzun süre bulunup bulunmadığı ve ayıbın gizlenmesiyle ilgili iddia değerlendirmeyi etkileyebilir. İkinci el satışlardaki düzenlemede 6502 sayılı Kanun m.10’un üçüncü fıkrasına ilişkin saklı tutulan hüküm de ayrıca dikkate alınmalıdır. Ürününüze ve alımınıza hangi sürenin uygulanacağını sözleşme ve teslim kayıtları üzerinden kontrol edin.
Kanunda belirtilen süreler
Aşağıdaki süreler farklı işlemler için düzenlenmiştir. Birbirlerinin yerine geçmez; ürünün niteliği ve dosyadaki koşullar ayrıca kontrol edilmelidir.
| İşlem | Genel süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Teslimden sonra ortaya çıkan ayıplar için teslim tarihinde var olma karinesi | Teslim tarihinden itibaren altı ay | 6502 sayılı Kanun m.10 |
| Ayıplı maldan sorumluluk için zamanaşımı | Teslim tarihinden itibaren iki yıl; konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda teslimden itibaren beş yıl | 6502 sayılı Kanun m.12 |
| İkinci el satışlarda ayıplı maldan sorumluluk için alt sınır | Bir yıldan az olamaz; konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda üç yıldan az olamaz | 6502 sayılı Kanun m.12 |
| Ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme talebinin yerine getirilmesi | Talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda altmış iş günü. Yönetmelik eki listede yer alan mallar için ücretsiz onarımda yönetmelikte belirlenen azami tamir süresi uygulanır. | 6502 sayılı Kanun m.11 |
Süreler genellikle tebliğ tarihinden başlar ve dosyanın özelliğine göre değişebilir. Kendi son gününüzü bu tablodan hesaplamayın; belgedeki tebliğ tarihini ve istisnaları bir hukuk uzmanıyla doğrulayın.
Başvuruda hangi talebi ve yanıtı kaydetmelisiniz?
Ayıplı malın anlaşılması hâlinde tüketici; sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya imkân varsa ayıpsız misliyle değiştirme haklarından birini seçebilir. Seçtiğiniz talebi ve bunu kime yönelttiğinizi yazılı kayda geçirmek, daha sonra başvurunun içeriğini ve tarihini kontrol etmenizi kolaylaştırır (6502 sayılı Kanun m.11).
Ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme talebi belirtilen süre içinde yerine getirilmezse tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir. Bu süre, talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren hesaplandığından, talebi yönelttiğinizi gösteren kayıtları saklayın (6502 sayılı Kanun m.11).
Bu rehber, başvuru yolunu, görevli mercii veya başvuruya ilişkin diğer süreleri belirlemiyor. Başvurunuzun hangi usule tabi olduğu ya da süre hesabınızın dosyanızda nasıl yapılacağı konusunda belirsizlik varsa, ürünün türü, teslim ve başvuru kayıtlarıyla birlikte uzman görüşü alın.
Dosyanızı kontrol edin
- Satın alma ve teslim tarihlerini ayrı ayrı kaydettim mi?
- Teslim tarihini gösteren belgeyi veya kaydı sakladım mı?
- Ürünün hangi özelliğinin eksik ya da kusurlu olduğunu ve bunu ilk ne zaman fark ettiğimi yazdım mı?
- Kusurun görünür olduğu fotoğraf, video veya diğer kayıtların özgün hâlini korudum mu?
- Ürünün tanıtımında veya satış belgesinde yer alan ilgili özellikleri sakladım mı?
- Satıcıya ya da servise yaptığım her başvurunun tarihini, muhatabını ve içeriğini kaydettim mi?
- Servis kabul formunu, inceleme sonucunu ve varsa yapılan işlemi sakladım mı?
- Seçtiğim talebi, yanıtı ve ürünün servise verilip geri alındığı tarihleri çizelgede karşılaştırdım mı?
- Ürünün ikinci el olup olmadığını, taşınmaz niteliği taşıyıp taşımadığını ve sözleşmede daha uzun süre bulunup bulunmadığını kontrol ettim mi?
Dayanak mevzuat
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.8, 10, 11, 12Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 12.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.