Ayıplı Ürün Uyuşmazlığında Tanık Anlatımları Belgelerle Nasıl Karşılaştırılır?

Tanık anlatımı, bir kişinin olaylar hakkında verdiği bilgidir. Bu bilgi tanığın olayı kendi gözleriyle görmesine, duymasına ya da sonradan başkasından öğrenmesine dayanabilir. Bu farkı not etmek önemlidir: Ürünün teslim edildiğini gören kişiyle, teslim tarihini sonradan bir yazışmadan öğrenen kişi aynı türden bilgi aktarmıyor olabilir.

Dosyadaki malzemeleri şu olay başlıklarına ayırın:

• Ürünün siparişi ve teslimi: Ürünün ne zaman ve hangi durumda alındığı.
• Sorunun fark edilmesi: Üründeki sorunun ne zaman, kim tarafından ve hangi kullanım sırasında görüldüğü.
• Satıcıya veya başka bir muhataba bildirim: Ne söylendiği, ne zaman ve hangi yolla iletildiği.
• Ürünün sonraki kullanımı ve incelemesi: Ürünün kullanılmaya devam edilip edilmediği, servise götürülüp götürülmediği veya durumunun fotoğraflanıp fotoğraflanmadığı.

Bu başlıklar bir hukuki sonuç belirlemez; farklı kaynaklarda aynı olayın nasıl anlatıldığını bulmayı kolaylaştırır. Örneğin fatura satın alma ya da satış bilgilerini gösterebilirken, ürünün fiziksel durumunun teslim anında nasıl olduğunu tek başına açıklamayabilir.

Belgenin üzerinde yazan bilgi kadar, o belgenin ne amaçla ve ne zaman oluşturulduğu da önemlidir. Belgeyi, gösterebileceği olayla sınırlı değerlendirin:

• Fatura veya sipariş kaydı: Ürün ve alışveriş bilgilerine ilişkin kayıtlar içerebilir. Ürünün teslim anındaki durumu ya da sorunun ne zaman başladığı hakkında tek başına bilgi vermeyebilir.
• Teslim belgesi: Teslim işleminin kayda geçirilmiş biçimini gösterir. Ürünün teslim sırasında kontrol edilip edilmediği veya sonradan ortaya çıkan bir sorunun ne zaman başladığı ayrıca incelenmelidir.
• Yazışmalar: Tarafların belirli bir tarihte ne yazdığını gösterebilir. Mesajın öncesi ve sonrasındaki yazışmalar, ekler ve kiminle yapıldığı anlamı değiştirebilir.
• Servis kaydı: Servise başvuru veya inceleme sırasında kaydedilen bilgileri içerebilir. Kaydın kimin beyanına dayandığını, hangi incelemenin yapıldığını ve hangi tarihte düzenlendiğini kontrol edin.
• Fotoğraf veya video: Görüntüdeki durumu gösterebilir. Görüntünün ne zaman ve hangi koşullarda alındığı her zaman görüntünün kendisinden anlaşılamayabilir.

Bir olayın belgede yazmaması, o olayın kesinlikle yaşanmadığını göstermez. Belgenin o bilgiyi kaydetmek için düzenlenip düzenlenmediğini ve kaydın hangi amaçla tutulduğunu not edin.

Önce farklılığın tam olarak nerede olduğunu yazın. “Tanık yanlış söylüyor” gibi bir sonuç yerine, “Tanık ürünü teslim aldığı tarihi belirtiyor; teslim kaydında farklı bir tarih bulunuyor” gibi iki kaynağı ayrı ayrı tarif edin.

Ardından şu soruları kontrol edin:

• Tanık hangi olayı bizzat gördü veya duydu? Sonradan öğrendiği bilgi varsa kimden öğrendi?
• Anlatım belirli bir tarihe mi dayanıyor, yoksa tanığın yaklaşık hatırlamasına mı?
• Belge olay sırasında mı düzenlendi, daha sonra mı? Belge başka bir kişinin beyanını mı içeriyor?
• Belgeyle tanık anlatımı gerçekten aynı olayı mı anlatıyor? Örneğin sorunla ilk karşılaşma tarihi ile sorunun satıcıya bildirildiği tarih farklı olabilir.
• Farklılığı açıklayabilecek başka bir kayıt, yazışma, fotoğraf veya kişi var mı?

Temsili örnek: Bir tanık, teslim sırasında kutunun hasarlı olduğunu anlatıyor; teslim belgesinde ise hasar kaydı yer almıyor. Bu iki bilgi arasındaki farkı kaydedin. Belgenin içeriğinin nasıl oluşturulduğu, tanığın teslim anında neyi gördüğü ve varsa teslim sırasındaki fotoğraflar ayrıca kontrol edilmelidir. Farklılık tek başına tanığın anlatımını ya da belgeyi doğrulamaz veya geçersiz kılmaz.

Belgeleri tarih sırasına koyup her birinin neyi gösterebileceğini kısa bir notla açıklayın. Tanık anlatımlarını da tanığın doğrudan bildiği olaylar ile sonradan öğrendiği bilgiler şeklinde ayırın. Çelişen noktaları silmeyin veya tek bir anlatımda birleştirmeyin; hangi kaynağın hangi konuda farklı bilgi verdiğini gösterin.

Uzmanla görüşürken özellikle şu soruları yöneltebilirsiniz: “Bu kayıt hangi olayı göstermeye elverişli?”, “Tanığın bilgisi doğrudan gözleme mi dayanıyor?”, “Bu farklılığı açıklamak için başka hangi kayıt kontrol edilmeli?” Ürünün teknik niteliği veya sorunun kaynağı tartışmalıysa, bu konunun belge ve tanık anlatımından ayrı bir teknik inceleme gerektirip gerektirmediğini sorun.

Bu rehber belirli bir dosyada delillerin nasıl değerlendirileceğini, başvuru sürelerini, başvurulacak mercii veya talep edilebilecek tutarı belirlemez. Bunlar uyuşmazlığın ayrıntılarına ve uygulanabilir kurallara göre ayrıca değerlendirilmelidir.