Rehber · Belge yönetimi
Başkasına ait kişisel verileri içeren belgeler nasıl yönetilir?
Başkasına ait bilgileri içeren bir belgeyi paylaşmadan önce, belgenin kime ve hangi amaçla verileceğini belirleyin; amaç için gerekmeyen bilgileri görünür kopyadan çıkarın veya geri döndürülemeyecek biçimde gizleyin. Belgenin tamamını paylaşmanın gerekli olup olmadığını ayrıca değerlendirin: bilgileri karartmak tek başına paylaşımı uygun hâle getirmez. Saklama veya silme kararı verirken belgenin neden elinizde olduğunu, belge üzerinde işlem yapma yetkinizi ve ilgili kurumsal süreçleri kontrol edin.
Belgede hangi bilgiler kişiyi belirleyebilir?
Önce belgeyi yalnızca adı ve soyadı açısından değil, bütünüyle inceleyin. İletişim bilgileri, görüntüler, imzalar, dosya numaraları, konum veya olay ayrıntıları bir kişiyi doğrudan ya da başka bilgilerle birlikte tanınabilir hâle getirebilir. Bu nedenle adın kapatılması, belgedeki diğer bilgilerin kişiyi belirlemeye elverişli olmadığı anlamına gelmez.
Belgenin eklerini, alt bilgisini, yorumlarını ve görünen dosya bilgilerini de kontrol edin. Amaç, kimlik belirlemeye yarayabilecek bütün ayrıntıları otomatik olarak çıkarmak değil; paylaşım amacı için hangilerinin gerekli olduğunu saptamaktır.
Paylaşmadan önce neleri kontrol etmelisiniz?
Belgeyi e-posta eki olarak göndermek, bir kuruma sunmak, iş yerinde paylaşmak veya herkese açık yayımlamak aynı paylaşım biçimi değildir. Alıcıyı, amacı ve kanalı ayrı ayrı değerlendirerek şu adımları izleyin:
-
Amacı ve alıcıyı netleştirin
Belge hangi işlem için kullanılacak, kim görecek ve ne kadarına ihtiyaç duyacak? Bu soruların yanıtı belli değilse, belgeyi göndermeden önce talep eden kişiden veya kurumdan gerekli kısmı ve istenen biçimi sorun.
-
Gerekli bilgileri ayırın
Belgenin tamamı yerine ilgili sayfa, alan veya ek yeterli mi kontrol edin. Belgenin tamamı gerekiyorsa, başkalarına ait hangi bilgilerin amaçla bağlantılı olduğunu ayrıca değerlendirin.
-
Görünür kopyayı gözden geçirin
Gerekmeyen bilgileri kapatıyorsanız, dijital dosyada bu işlemin geri alınabilir bir işaret veya katman bırakmadığını kontrol edin. Dijital dosyayı yeniden açıp inceleyin; çıktı aldıysanız basılı kopyayı da göndermeden önce gözden geçirin.
-
Kopyaları ve dosya eklerini denetleyin
E-posta eklerini, aynı belgenin önceki sürümlerini, yorumları ve dosyaya iliştirilmiş ekleri kontrol edin. Gizlediğiniz bilginin başka bir sayfada, ekranda veya ekte görünür kalmadığından emin olun.
-
Gönderim kanalını ve erişimi seçin
Belgeyi yalnızca görmesi gereken kişilere iletin ve alıcı bilgisini göndermeden önce doğrulayın. Herkese açık paylaşım, sınırlı alıcıya gönderimden farklı sonuçlar doğurabilir; paylaşımın gerekli kapsamını ayrıca sorgulayın.
Bilgileri gizlemek ne zaman yeterli olmayabilir?
Bilgileri gizlemek, belgenin bütünüyle paylaşılabileceğini tek başına göstermez. Belgenin geri kalanında yer alan olay ayrıntıları, tarihler, görev bilgileri veya başka tanımlayıcılar, adı görünmeyen kişinin kim olduğunu anlaşılır kılabilir. Paylaşımın amacı için gerekmeyen bölüm ve ekleri çıkarmak, yalnızca adları karartmaktan daha uygun olabilir.
Temsili örnek: Bir tutanakta kişinin adı kapatılmış olsa da görev yeri ve belirli bir olaya ilişkin ayrıntılar kalmışsa, bu bilgiler kişiyi tanımaya yetebilir. Belgenin kime verileceği ve paylaşım amacı sonucu etkileyebileceğinden, aynı belgeyi bir kuruma sunmakla herkese açık yayımlamak aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Belge resmî bir dosyaya veya kuruma sunulacaksa, hangi bilgilerin gerekli olduğu ve belgenin tamamının sunulmasının gerekip gerekmediği konusunda ilgili kurumun yönlendirmesini kontrol edin. Belge üzerinde işlem yapma yetkiniz ya da paylaşımın uygunluğu belirsizse, belgeyi yayımlamadan veya iletmeden önce bu noktaları uzmanla değerlendirin.
Belgeyi saklamak veya silmek için neye bakmalısınız?
Belgeyi neden elinizde tuttuğunuzu ve hâlâ bu amaç için gerekip gerekmediğini belirleyin. Belgeyi saklama ya da silme kararını, belge üzerindeki yetkinizi ve varsa kurumunuzun saklama, erişim ve imha süreçlerini kontrol etmeden vermeyin. Buradaki bilgiler, her belge için geçerli tek bir saklama süresi göstermez.
Belgeye erişimi işi gereği görmesi gereken kişilerle sınırlamayı, herkese açık veya ortak kullanımlı alanlarda bırakmamayı değerlendirin. Dijital kopyalar, indirilmiş dosyalar, e-posta ekleri ve yedekler de saklama kararının kapsamına girebilir; bir kopyayı silmek diğer kopyaların da kaldırıldığını göstermeyebilir. Kurumsal cihaz veya hesap kullanıyorsanız, silme işlemi öncesinde ilgili süreci kontrol edin.
Paylaşım öncesi kontrol listesi
- Belgenin hangi amaçla ve kime verileceğini belirledim.
- Belgenin tamamının mı, yoksa ilgili bir bölümünün mü gerekli olduğunu kontrol ettim.
- Ad, iletişim bilgisi, imza, görüntü ve diğer tanımlayıcı ayrıntıları gözden geçirdim.
- Gizlediğim bilgilerin başka sayfa, ek, yorum veya kopyalarda görünür kalmadığını kontrol ettim.
- Gizleme işleminin dijital dosyada geri alınabilir bir katman bırakmadığını ve son kopyada gizlenen bilgilerin görünmediğini kontrol ettim.
- Alıcıyı, paylaşım kanalını ve erişebilecek kişileri yeniden gözden geçirdim.
- Belgeyi saklamam veya silmem gerekiyorsa, yetkimi ve ilgili kurumsal süreci kontrol ettim.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.