Rehber · Bilirkişi raporu
Bilirkişi ek raporu: önceki evraklarla nasıl karşılaştırılır?
Bilirkişi ek raporunu, önceki raporla ve rapora dayanak gösterilen dosya belgeleriyle yan yana inceleyin. Özellikle önceki tespitlerin değişip değişmediğini, değişikliğin hangi bilgi veya yönteme dayandığını ve önceki itirazlarınıza açıkça yanıt verilip verilmediğini kontrol edin. Aşağıdaki yöntem, elinizdeki evrakları düzenli karşılaştırmanıza yardımcı olur; tek başına raporun hukuken geçerli veya hatalı olduğunu göstermez.
Karşılaştırmaya hangi belgelerle başlayabilirsiniz?
Önce aynı dosyaya ait olduğunu bildiğiniz belgeleri bir araya getirin. Karşılaştırma, elinizdeki evrakla sınırlıdır; dosyada görünmeyen bir belgenin bulunmadığı sonucuna yalnızca bu incelemeyle varılamaz.
Mümkünse şu belgeleri birlikte kullanın:
- Önceki bilirkişi raporu ve ek raporun tamamı.
- Rapora karşı daha önce sunduğunuz itiraz veya açıklamalar.
- İnceleme için bilirkişiye gönderildiği belirtilen belge ve kayıtlar.
- Raporlarda atıf yapılan hesap dökümleri, tablolar, yazışmalar veya diğer dayanaklar.
- Varsa, rapor hazırlanırken hangi soruların yanıtlanmasının istendiğini gösteren dosya belgesi.
Her belgenin tarihini, sayfa sayısını ve dosyada görünen sunulma ya da tebliğ bilgilerini not edin. Bir belgenin ek raporda anılmaması, tek başına dosyaya hiç sunulmadığını kanıtlamaz; elinizdeki kayıtların ne gösterdiğini ayrıca kontrol edin.
Raporları nasıl yan yana karşılaştırabilirsiniz?
Karşılaştırmayı yalnızca sonuç cümleleri üzerinden yapmayın. Her tespitin hangi belgeye ve hangi açıklamaya dayandığını izleyin; böylece değişikliğin nereden kaynaklandığını daha kolay belirlersiniz.
-
Önceki raporun sonuçlarını çıkarın
Önceki rapordaki temel tespitleri, kullanılan yöntemi, hesaplamaları ve sonucu kısa başlıklarla not edin. Her notun yanına raporun sayfa numarasını yazın.
-
Ek rapordaki karşılıklarını bulun
Aynı konu veya hesaplamanın ek raporda nerede ele alındığını işaretleyin. Konunun hiç ele alınmadığını düşünüyorsanız, raporun tamamını ve eklerini kontrol etmeden kesin sonuca varmayın.
-
Değişikliğin dayanağını izleyin
Tespit ya da sonuç farklıysa, ek raporda yeni bir belge, ek açıklama, farklı bir yöntem veya düzeltilmiş bir hesaplama gösterilip gösterilmediğine bakın. Farklılık tek başına hata anlamına gelmez; gerekçenin ve dayanağın ne olduğu önemlidir.
-
Sayfa eşleştirmesi yapın
Kendi notunuzda “önceki rapor, sayfa …; ek rapor, sayfa …; ilgili belge, sayfa …” biçiminde referans verin. Böylece bir noktayı açıklarken hangi evraktan söz ettiğinizi kolayca gösterebilirsiniz.
Önceki itirazlara yanıt verilmiş mi?
Daha önce sunduğunuz itirazları tek tek listeleyin ve ek raporda her birine karşılık gelen bölümü arayın. Her itiraz için şu ayrımı yapın: konu açıkça ele alınmış mı, yalnızca sonuç cümlesiyle mi geçiştirilmiş, yoksa raporda bu konuya ilişkin bir açıklama bulamıyor musunuz?
Bir itirazın raporda anılması, ileri sürülen sorunun mutlaka giderildiği anlamına gelmez. Yanıtı, itirazdaki somut noktayı ve ek rapordaki açıklamayı yan yana okuyarak değerlendirin. Örneğin itirazınız belirli bir belgenin hesaba katılmadığıysa, ek raporda belgenin adı geçiyor mu diye bakmanın yanı sıra belgenin hangi tespit veya hesaplamada nasıl kullanıldığını da kontrol edin.
Karşılaştırma notunuza itirazın verildiği belge ve sayfayı, ek rapordaki yanıtın bulunduğu sayfayı ve yanıtın eksik kaldığını düşündüğünüz kısmı yazın. Bu çalışma, itirazın kabul edilip edilmeyeceğini veya mahkemenin nasıl karar vereceğini tek başına belirlemez.
Ek raporu incelerken neleri kontrol edin?
- Ek raporun hangi önceki rapora ve hangi sorulara ilişkin olduğunu belirleyin.
- Önceki raporla ek rapordaki temel tespitleri ve sonuçları aynı başlıklar altında karşılaştırın.
- Değişen her tespit için raporda gösterilen yeni belgeyi, açıklamayı, yöntemi veya hesaplamayı not edin.
- Raporda adı geçen dayanakların elinizdeki dosya belgeleriyle eşleşip eşleşmediğini kontrol edin.
- Önceki itirazlarınızı ayrı ayrı listeleyin ve her biri için ek raporda yanıt arayın.
- Hesaplama varsa kullanılan verileri, ara adımları ve sonucu ayrı ayrı karşılaştırın; yalnızca sonuca bakmayın.
- Raporun atıf yaptığı belgeyi elinizde bulamıyorsanız, “dosyada yok” demek yerine hangi belgeye erişemediğinizi not edin.
- Bulduğunuz her farkın yanına önceki raporun, ek raporun ve ilgili belgenin sayfa numaralarını yazın.
Farklılıkları nasıl not edip sonraki adımı belirleyebilirsiniz?
Karşılaştırma sonunda kısa ve izlenebilir bir fark listesi oluşturun. Her satırda konuyu, önceki rapordaki tespiti, ek rapordaki tespiti, gösterilen dayanağı ve ilgili sayfaları belirtin. Ardından açık kalan soruyu yazın; örneğin, “Bu belge hesaplamanın hangi adımında kullanıldı?” veya “İtirazdaki şu veri neden dikkate alınmadı?”
Bu kayıt, dosyadaki evrakı düzenlemenize ve gerektiğinde konuyu somut biçimde açıklamanıza yardımcı olur. Teknik hesaplamanın doğruluğunu, raporun uzmanlık alanına uygunluğunu veya bir itirazın hukuki etkisini yalnızca metinleri yan yana koyarak kesinleştirmek mümkün olmayabilir. Bu konular dosyanın içeriğine ve uzmanlık gerektiren hesaplamalara bağlıysa, ilgili sayfaları ve kendi karşılaştırma notunuzu bir hukukçuya ya da uygun teknik uzmana gösterin.
İtiraz veya başka bir işlem için süre söz konusu olup olmadığı ve bunun hangi tarihten başlayacağı, ilgili dosya ve işlem bilgileri üzerinden ayrıca doğrulanmalıdır. Buradaki kaynaklarda bu konuda süre belirlemeye yetecek mevzuat metni bulunmadığından belirli bir süre verilemez.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.