Rehber · Belge analizi
Bilirkişi ek raporu yapay zekâyla nasıl incelenir?
Bilirkişi ek raporunu yapay zekâya inceletebilirsiniz; ancak yanıtı raporun ve dosyadaki belgelerin yerine koymamalısınız. En yararlı kullanım, rapordaki iddiaları, hesaplamaları ve önceki rapora verilen yanıtları belirletip her birini ilgili belgeyle karşılaştırmaktır. Belgenin tamamı, hesap cetvelleri ve raporun dayandığı ekler görülmeden kesin sonuca varılamaz.
Yapay zekâ ek raporu hangi amaçla inceleyebilir?
Yapay zekâ, raporu okunabilir bölümlere ayırmaya ve kontrol edilecek noktaları bulmaya yardımcı olabilir. Örneğin hangi önceki rapor veya belgeye atıf yapıldığını, bir hesaplamada hangi kalemlerin kullanıldığını ya da bir itirazın yanıtsız kalmış olabileceği yerleri listeleyebilir.
Bu çalışma, raporun doğru veya yanlış olduğuna dair kesin bir değerlendirme değildir. Yapay zekâ metni yanlış okuyabilir, raporda bulunmayan bir bağlantıyı varsayabilir veya hesaplamanın dayanağını belirtmeden sonuç çıkarabilir. Bu nedenle her yanıtı, rapordaki ilgili bölüm ve dosyada gerçekten bulunan belgelerle karşılaştırın.
Yapay zekâya hangi soruları sorabilirsiniz?
Soruyu, raporda aranacak bilgiyi ve yanıtın nasıl sunulacağını açıkça belirterek sorun. Raporu ve önceki raporu yükleyebiliyorsanız, her belgenin hangisi olduğunu belirtin; yükleyemiyorsanız ilgili bölümleri sayfa numaralarıyla birlikte paylaşın.
-
Raporun iddia ve dayanaklarını ayırmasını isteyin
“Ek raporda ulaşılan sonuçları, her sonuç için raporda gösterilen dayanakları ve atıf yapılan belgeleri ayrı ayrı listele. Her bilgi için sayfa veya bölüm belirt. Raporda açıkça yazmayan bir bilgiyi çıkarım olarak işaretle.”
-
Önceki rapora verilen yanıtları buldurun
“Önceki raporda sorulan veya tartışılan konuları ek rapordaki yanıtlarla eşleştir. Her eşleştirme için iki rapordan ilgili ifadeleri ve sayfaları göster. Yanıt bulamadığın konuları ‘raporda bulamadım’ diye listele; bunun konunun hiç yanıtlanmadığını kanıtlamadığını belirt.”
-
Hesaplamanın bileşenlerini açıklatın
“Hesap cetvelindeki kalemleri, kullanılan değerleri, işlemleri ve toplamı ayrı ayrı çıkar. Her sayıyı geçtiği yerle birlikte yaz. Görünmeyen veya okunmayan bir değeri tahmin etme; hangi bilginin eksik olduğunu belirt.”
-
Belge ve rapor arasındaki farkları aratın
“Ek rapordaki tarihleri, miktarları, kişi veya dönem bilgilerini verdiğim belgelerdeki bilgilerle karşılaştır. Farkları iki taraftaki ifadeyi ve sayfayı göstererek listele. Belgelerde yer almayan bir bilgiyi doğrulanmış gibi sunma.”
-
Tarafsız kontrol soruları hazırlatın
“Bu raporu açıklığa kavuşturmak için tarafsız biçimde sorulabilecek soruları hazırla. Her sorunun hangi rapor ifadesine veya belge farkına dayandığını belirt. Hukuki sonuç veya raporun doğru olup olmadığı hakkında kesin hüküm verme.”
Yapay zekâ yanıtını nasıl doğrulayabilirsiniz?
- Yanıtta yer verilen her iddia için rapordaki sayfa veya bölüm gösterilmiş mi kontrol edin.
- Raporda belirtilen dayanak belgenin dosyanızda bulunup bulunmadığını ve aynı konuya ilişkin olup olmadığını inceleyin.
- Hesaplamadaki her kalemi, değeri, işlemi ve toplamı rapordaki cetvelle karşılaştırın; okunmayan veya eksik veriyi tahmin etmeyin.
- Önceki rapora ilişkin karşılaştırmalarda iki raporun ilgili ifadelerini ayrı ayrı açıp kontrol edin.
- Yapay zekâ yanıtındaki alıntıların gerçekten belgede bulunduğunu doğrulayın; alıntı gibi görünen her metni kaynağında arayın.
- Sistemden görünmeyen bir belgeyi veya kaydı yok saymayın. Belgenin tamamı elinizde değilse incelemenin hangi kısımla sınırlı olduğunu not edin.
- Yanıtı, kendi dosyanızdaki belge ve raporların yerine kullanmayın; doğrulanamayan noktaları ayrıca işaretleyin.
Belge yüklemeden önce nelere dikkat etmelisiniz?
Raporda ad, iletişim bilgisi, kimlik bilgisi, sağlık bilgisi veya dosyaya özgü başka hassas ayrıntılar bulunabilir. Belgeyi bir araca yüklemeden önce bu bilgilerin paylaşılmasının gerekli olup olmadığını değerlendirin. Gerekli olmayan kişisel bilgileri paylaşmamak için belge üzerinde maskeleme yapmayı düşünebilirsiniz; ancak maskelemenin metni okunamaz hâle getirmediğini ve ilgili inceleme için gereken bilgileri silmediğini kontrol edin.
Kullandığınız aracın verileri nasıl işlediğini, saklayıp saklamadığını ve paylaşılan içeriklerin hangi koşullarda kullanılabileceğini araç sağlayıcısının açıklamalarından kontrol edin. Bu koşullar araçtan araca değişebileceği için, incelemeden önce değerlendirilmelidir.
Rapor hakkında hukuki değerlendirme gerektiğinde
Yapay zekâdan alınan liste ve karşılaştırmalar, rapordaki hangi noktaların açıklığa kavuşturulması gerektiğini görmenize yardımcı olabilir. Bu rehber, raporun hukuken doğru olup olmadığı, yapılacak başvurunun yöntemi ve süresi ya da başvurunun sonucu hakkında bilgi vermez. Bu konularda işlem yapmadan önce dosyanın tamamını ve uygulanacak usulü inceleyebilecek bir hukuk uzmanına danışın.
Görüş alırken ek raporu, önceki raporu, atıf yapılan belgeleri, hesap cetvellerini ve kendi kontrol notlarınızı birlikte sunun. Özellikle hangi hesabın veya belgenin açıklanmasını istediğinizi belirtin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin; ne söylediğini, belgedeki yeri gösterilerek sade dille öğrenin.