Rehber · Mahkeme dosyası
Bilirkişi ek raporunda atıf yapılan belgeler ve ekler nasıl bulunur?
Ek raporda adı geçen bir belgeyi göremiyorsanız önce raporun eklerini, mahkeme dosyasındaki evrak listesini ve önceki belgeleri ayrı ayrı kontrol edin. Raporda bir belgeye atıf yapılması, belgenin rapor ekinde bulunduğunu göstermez; belge dosyada başka bir kayıt altında yer alabilir. Belgeye ulaşamaz veya rapordaki atfın ne anlama geldiğini belirleyemezseniz, aradığınız belgeyi ve rapordaki atıf yerini belirterek rapordaki eksikliğin tamamlanmasını ya da belirsizliğin açıklığa kavuşturulmasını mahkemeden talep edebilirsiniz.
Ek rapor eki ile atıf yapılan belge aynı şey değildir
Ek rapor eki, bilirkişinin raporuyla birlikte mahkemeye sunduğu dosya veya belgedir. Raporda atıf yapılan belge ise bilirkişinin incelemesinde kullandığını belirttiği bir evrak, kayıt ya da başka bir dosya belgesi olabilir. Bu belge rapora eklenmiş, mahkeme dosyasına daha önce sunulmuş veya ayrı bir kayıt olarak dosyada yer almış olabilir.
Bu nedenle yalnızca raporun son sayfalarında ek bulunup bulunmadığına bakmak yeterli değildir. Rapordaki belge adını, tarihini, numarasını veya başka bir ayırt edici bilgiyi not edip dosya evrakında aynı bilgileri arayın. Adlandırma farklıysa belgenin tarihi, göndereni ya da içeriğine ilişkin açıklama gibi ayrıntıları da karşılaştırın.
6100 sayılı Kanun m.279, raporda bilirkişinin görevlendirildiği hususların, inceleme konusu maddi vakıaların, gerekçenin ve sonucun yer almasını öngörür; rapora atıf yapılan her belgenin mutlaka rapor eki olması gerektiğini söylemez. Bu yüzden atıfla ek listesini birbirine karıştırmayın.
Belgeyi dosyada nasıl ararsınız?
Dosyadaki kayıtları incelerken raporun kendisi, rapor ekleri ve daha önce sunulmuş ya da getirtilmiş belgeler için ayrı ayrı kontrol yapın. Elektronik dosya sistemlerinde ekran adları ve görüntüleme seçenekleri değişebileceğinden, aşağıdaki adımları genel bir kontrol yöntemi olarak kullanın.
-
Rapordaki atfı belirginleştirin
Belgenin raporda geçtiği sayfayı ve paragrafı not edin. Varsa belgenin adı, tarihi, numarası, hangi kurumdan geldiği veya hangi incelemede kullanıldığı gibi ayırt edici bilgileri kaydedin. Raporda sadece genel bir ifade varsa, örneğin “dosyadaki kayıtlar” denmişse, hangi kaydın kastedildiğinin açık olmadığını not edin.
-
Raporun dosyalarını inceleyin
Mahkeme dosyasında raporla aynı tarihte veya aynı evrak kaydı altında görünen dosyaları kontrol edin. Birden fazla dosya varsa her birinin açılabildiğini ve raporda belirtilen ekin bunlardan biri olup olmadığını inceleyin. Dosya adı ya da ek sayısı tek başına belgenin içeriğini doğrulamayabilir.
-
Önceki evrak kayıtlarını karşılaştırın
Raporda anılan belgenin rapor eklerinde bulunmaması, dosyada başka bir yerde bulunmadığını göstermez. Evrak listesindeki tarih, gönderen veya belge türü bilgileri üzerinden daha önce sunulan ya da dosyaya gelen kayıtları da araştırın. Başka bir kurumdan geldiği belirtilen kayıtları, dosyada ayrı bir evrak olarak yer alıp almadığı yönünden kontrol edin.
-
Görüntülenemeyen kayıtları ayırt edin
Evrak listesinde bir kayıt görünüyor ancak dosyası açılmıyorsa veya sayfalar eksik görünüyorsa bunu belgenin dosyada bulunmadığı şeklinde kesinleştirmeyin. Tarama, dosya adlandırması, eklerin ayrı yüklenmesi ya da erişimle ilgili bir sorun olabilir. Kayıt bilgisini ve karşılaştığınız sorunu not edin.
-
Belge hâlâ bulunamıyorsa talebinizi somutlaştırın
Mahkemeye sunacağınız başvuruda ek raporun tarihini, atfın bulunduğu sayfayı ve aradığınız belgenin ayırt edici bilgilerini belirtin. Atıf belirsizse bilirkişiden açıklama alınmasını; raporda eksik gördüğünüz bir husus varsa bunun tamamlanmasını talep edebilirsiniz. 6100 sayılı Kanun m.281 uyarınca bu talepler, raporun size tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkemeye sunulabilir. Talebin nasıl ele alınacağı dosyanın ve usul durumunun özelliklerine bağlıdır.
Başvuru öncesinde hangi bilgileri not etmelisiniz?
- Ek raporun dosyada görünen tarihi ve size hangi tarihte, nasıl bildirildiği.
- Atıf yapılan belgenin rapordaki sayfa ve paragrafı.
- Belgenin raporda belirtilen adı, tarihi, numarası veya göndereni.
- Raporun ek listesinde görünen dosyalar ve açılmayan ya da eksik görünen kayıtlar.
- Evrak listesinde benzer adla veya farklı tarihte bulunabilecek önceki belgeler.
- Belgenin bulunmadığı sonucuna varmadan önce yaşadığınız erişim veya görüntüleme sorunu.
Belgeyi bulamamak raporun eksik olduğunu gösterir mi?
Tek başına göstermez. Belge raporun ekinde olmayabilir ama mahkeme dosyasına daha önce sunulmuş veya ayrı bir evrak olarak kaydedilmiş olabilir. Evrak listesinde görünmemesi de belgenin kesinlikle dosyada bulunmadığını kanıtlamaz; ek dosya, tarama, adlandırma ya da erişim sorunu ihtimali göz önünde tutulmalıdır.
Buna karşılık atıf yapılan belgenin ne olduğu, hangi içeriğe dayanıldığı veya belgenin rapordaki değerlendirmeyle bağlantısı anlaşılamıyorsa, belirsizliği somut biçimde belirtmek önemlidir. 6100 sayılı Kanun m.281 uyarınca taraflar, raporun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksiklerin tamamlatılmasını, belirsiz konularda bilirkişiden açıklama alınmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilir. Bu, belgenin bulunamadığı her durumda otomatik olarak yeni bilirkişi atanacağı anlamına gelmez; talebinizi hangi eksikliğin veya belirsizliğin giderilmesine yönelik olduğunu açıklayarak kurun.
Mahkeme, eksiklik ya da belirsizliğin giderilmesi için ek rapor alabilir veya bilirkişiden duruşmada sözlü açıklama isteyebilir; gerekli görürse yeni bir bilirkişiyle tekrar inceleme de yaptırabilir (6100 sayılı Kanun m.281). Bilirkişi raporunun içeriği ve ekleri dosyada ayrıca incelenmelidir; raporun bir örneğinin duruşma gününden önce taraflara tebliğ edilmesi 6100 sayılı Kanun m.280’de düzenlenmiştir.
Rapor hakkında talep için süre
Aşağıdaki süre, 6100 sayılı Kanun m.281’de düzenlenen bilirkişi raporuna ilişkin talepler içindir. Başlangıç olayı raporun tarafınıza tebliğidir; dosyanızdaki tebliğ kaydını kontrol edin. Dosyanın türü ve somut usul durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
| İşlem | Genel süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Raporun eksik veya belirsiz olduğu yönünde talepte bulunma | Raporun tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren iki hafta. | 6100 sayılı Kanun m.281/1 |
| Süre içinde ek süre isteme | Talebin bu süre içinde hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da özel veya teknik çalışma gerektiriyorsa, iki haftalık süre dolmadan mahkemeye başvurulabilir. Ek süre bir defaya mahsus verilebilir ve sürenin bitiminden itibaren işlemeye başlar; iki haftayı geçemez. | 6100 sayılı Kanun m.281/1 |
Süreler genellikle tebliğ tarihinden başlar ve dosyanın özelliğine göre değişebilir. Kendi son gününüzü bu tablodan hesaplamayın; belgedeki tebliğ tarihini ve istisnaları bir hukuk uzmanıyla doğrulayın.
Bir sonraki adımınızı hangi bilgi belirler?
Önce raporun size ne zaman ve nasıl tebliğ edildiğini dosyadaki tebliğ kaydından kontrol edin. 6100 sayılı Kanun m.281’deki iki haftalık süre, raporun tebliğiyle başlar; raporu dosyada gördüğünüz veya indirdiğiniz tarihi tek başına bu sürenin başlangıcı olarak kabul etmeyin. Tebliğin nasıl yapıldığı ya da raporun hangi tarihte tebliğ edilmiş sayılacağı konusunda tereddüt varsa, dosyadaki bildirim kaydı ve somut usul durumu incelenmelidir.
Ardından talebinizin neye yönelik olduğunu ayırın: Belgenin dosyada bulunup bulunmadığının tespiti mi, mevcut belgeye erişim mi, yoksa rapordaki atıf veya açıklama eksikliğinin giderilmesi mi? Bu ayrım, mahkemeden ne istemeniz gerektiğini daha açık anlatmanıza yardımcı olur. Raporun teknik yönden doğru olup olmadığı ise yalnızca ekleri bulma kontrolüyle belirlenemez; bu konuda teknik değerlendirme gerekiyorsa ilgili uzmanla görüşün.
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.279, 280, 281Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivindeki resmî metin.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.