Rehber · Dava
Bilirkişi raporu elinize ulaştı
Bilirkişi, mahkemenin teknik veya özel bilgi gerektiren bir konuda görüşüne başvurduğu uzmandır. Rapor mahkemeyi bağlamaz ama çoğu davada sonucu güçlü biçimde etkiler. Raporu doğru okumak ve süresinde itiraz edip etmeyeceğinize karar vermek önemlidir.
Bilirkişi raporu ne işe yarar?
Mahkeme; bir binadaki ayıbın tespiti, bir kazada kusur oranları, işçilik alacaklarının hesabı veya bir malın değeri gibi konularda bilirkişiden rapor alır (HMK m.266). Bilirkişi hukuki değerlendirme yapamaz; yalnızca kendisine sorulan teknik soruları yanıtlar. Hukuki nitelendirme mahkemeye aittir.
Rapor taraflara tebliğ edilir. Bu tebliğden sonra tarafların rapordaki eksiklik, belirsizlik veya hatalara karşı görüş bildirme hakkı vardır.
Raporda bakmanız gerekenler
- Mahkemenin sorduğu sorular: Rapor her soruya ayrı ayrı yanıt veriyor mu?
- Dayanılan belgeler: Bilirkişi dosyadaki hangi belgeleri incelemiş? Sizin sunduğunuz önemli bir belge atlanmış mı?
- Hesaplama yöntemi: Tutar hesaplandıysa hangi tarih, oran ve bilgi kullanılmış? Farklı varsayımlar farklı sonuç verir mi?
- Olay bilgileri: Tarihler, isimler, tutarlar dosyadaki belgelerle uyumlu mu?
- Uzmanlık alanı: Raporu hazırlayan kişinin uzmanlığı sorunun konusuyla örtüşüyor mu?
Temel süre
| İşlem | Genel süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Bilirkişi raporundaki eksiklik, belirsizlik veya hatalara karşı itiraz | Raporun tebliğinden itibaren 2 hafta | HMK m.281 |
Süreler genellikle tebliğ tarihinden başlar ve dosyanın özelliğine göre değişebilir. Kendi son gününüzü bu tablodan hesaplamayın; belgedeki tebliğ tarihini ve istisnaları bir hukuk uzmanıyla doğrulayın.
İtiraz ettikten sonra
Süresinde yapılan itirazı değerlendiren mahkeme; bilirkişiden ek rapor alabilir, bilirkişiyi duruşmada dinleyebilir veya yeni bir bilirkişi görevlendirebilir (HMK m.281). Mahkeme itirazı yerinde görmezse rapora dayanarak devam edebilir. Taraflar ayrıca uzman görüşü (kendi seçtikleri bir uzmandan alınan mütalaa) da sunabilir (HMK m.293).
İtirazın genel ifadelerden değil, raporun hangi bölümünün hangi belge veya hesaplama nedeniyle hatalı olduğunu gösteren somut tespitlerden oluşması etkili olur.
Sık sorulan sorular
Rapor lehime ise yine de bir şey yapmalı mıyım?
Karşı tarafın itiraz etme hakkı vardır ve mahkeme ek rapor isteyebilir. Lehinize olan tespitlerin hangi belgeye dayandığını not etmek, sonraki aşamada işinizi kolaylaştırır.
Bilirkişiyi reddedebilir miyim?
Hâkimin reddi sebepleri bilirkişiler için de uygulanır (HMK m.272). Ret sebebinin ne zaman öğrenildiği önemlidir; bu konuda bir hukuk uzmanına danışın.
Rapordaki hesabı nasıl kontrol ederim?
Kullanılan başlangıç–bitiş tarihlerini, oranları ve tutarları dosyadaki belgelerle tek tek karşılaştırın. Hukuk Dosyam belgelerden okunan tarih ve tutarları rapordakilerle yan yana göstererek farkları görünür kılar; hangisinin doğru olduğuna siz ve hukuk uzmanınız karar verirsiniz.
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266, 272, 281, 293Bilirkişiye başvurma, ret, rapora itiraz ve uzman görüşü.
- 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu genelBilirkişilerin nitelikleri ve görevleri.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Raporu dosyanın geri kalanıyla birlikte okuyun
Bilirkişi raporunu ve dayandığı belgeleri aynı dosyada toplayın; tutarsızlıklar ve eksik belgeler görünür olsun.