Rehber · Belge analizi
Bilirkişi raporunu incelerken kaynak sayfalar nasıl not edilir?
Bilirkişi raporundaki bir tespitin kaynağını kaybetmemek için belgeyi, dosyadaki yerini, kullandığınız sayfa numaralandırmasını ve rapordaki ilgili bölümü birlikte not edin. Belge üzerindeki sayfa numarası ile PDF görüntüleyicisindeki sayfa numarası farklıysa ikisini ayrı ayrı yazın. Böylece notunuzu daha sonra açtığınızda hangi belgenin hangi kısmına baktığınızı yeniden bulabilirsiniz.
Her notta hangi bilgiler bulunmalı?
Tek başına “12. sayfa” yazmak, dosyadaki farklı belgeler veya farklı sayfa numaralandırmaları arasında kaynağı bulmayı zorlaştırabilir. Her notta şu bilgileri bir arada tutun:
- Belgeyi tanıtan bilgi: Belgenin adı veya türü; varsa tarihi, numarası ve düzenleyeni.
- Dosyadaki konumu: Belgenin hangi klasörde, ekler arasında ya da dosya bölümünde bulunduğu. Dosya sistemi bir belge veya ek numarası gösteriyorsa bunu da kaydedin.
- Sayfa bilgisi: Belgenin üzerindeki sayfa numarası ve gerekiyorsa PDF görüntüleyicisinde görünen sayfa numarası.
- Rapor bağlantısı: Rapordaki bölüm, başlık veya ilgili sayfa ile raporun yaptığı tespit.
- Kaynağın ne gösterdiği: Belgenin rapordaki tespiti gerçekten destekleyip desteklemediğine ilişkin kısa, tarafsız not.
Temsili örnek: “Fatura, 14.03.20XX, dosya ekleri içindeki ‘Faturalar’ klasörü; belgenin üzerindeki sayfa: 3, PDF sayfası: 18; raporun ‘Hesaplama’ bölümü; raporda bu faturanın belirli bir tutarın dayanağı olduğu belirtilmiş.” Bu örnek yalnızca not düzenini gösterir; gerçek bir dosyaya ilişkin değildir.
Rapor tespitini kaynağıyla nasıl eşleştirmelisiniz?
Notları rapordaki tespitten başlayarak oluşturun. Her tespiti ayrı kayda ayırmak, farklı belgelerin aynı sonucu desteklediği izlenimini önlemeye yardımcı olur.
-
Rapordaki yeri belirleyin
Raporun bölüm başlığını ve varsa sayfasını not edin. Sayfa yerine başlık kullanmanız gerekiyorsa başlığı raporda yazıldığı biçime yakın şekilde kaydedin.
-
Tespiti kısa ve tarafsız yazın
Raporun ne söylediğini, kendi değerlendirmenizden ayırarak özetleyin. Örneğin, “Rapor bu belgeyi hesaplamada kullanmış” gibi bir ifade tercih edin; kaynağın bunu kanıtladığı sonucuna peşinen varmayın.
-
Dayanak belgeyi tarif edin
Belge adı veya türü, tarih ya da numara, dosyadaki konumu ve ayırt edici bir başlığı ekleyin. Aynı türden birden fazla belge varsa bunları birbirinden ayıran bilgiyi özellikle yazın.
-
Sayfa numaralandırmasını belirtin
Belgenin kendi sayfa numarasını ve dijital dosyanın görüntüleyicisindeki sayfayı ayrı alanlarda kaydedin. PDF sayfası numarası kapak veya boş sayfalar nedeniyle belgenin üzerindeki numarayla uyuşmayabilir.
-
Kaynağı yeniden açıp kontrol edin
Notu, rapordaki tespitle belgeyi yan yana inceleyerek doğrulayın. Belge açılmıyorsa, eksikse ya da sayfa sırası karışıksa bu durumu not edin; yalnızca sayfa numarasına güvenmeyin.
Sayfa numaraları farklıysa nasıl kayıt tutulur?
Basılı sayfa numarası, taranmış belgenin sayfa sırası ve PDF görüntüleyicisindeki sayfa numarası aynı olmayabilir. Bu yüzden notunuzda numaranın hangi sisteme ait olduğunu açıkça yazın:
- “Belge üzerindeki sayfa: 5”
- “PDF görüntüleyicisi: 22. sayfa”
- “Dosya ekleri içindeki bölüm: ‘Yazışmalar’”
Belgede sayfa numarası yoksa numara uydurmayın. Bunun yerine PDF sayfasını ve belgeyi bulmaya yarayan bir başlık, tarih, bölüm adı ya da ayırt edici ifadeyi kaydedin. Tarama eksik veya okunaksızsa bunu da ayrıca belirtin. Böyle bir durumda sayfa bilgisi, kaynağı tek başına bulmaya yetmeyebilir.
Temsili örnek: “Sözleşme, ‘Ek Belgeler’ klasörü; belgenin üzerinde sayfa numarası yok, PDF görüntüleyicisi: 7. sayfa; ‘Ödeme koşulları’ başlığı.” Bu kayıt, hangi sayfa sayımını kullandığınızı gösterir.
Kaynak rapordaki tespiti karşılamıyorsa ne yazılmalı?
Kaynak belge ile rapordaki tespit arasında fark görürseniz önce bunu somut biçimde kaydedin. Raporun ilgili kısmını ve belgenin ilgili yerini ayrı ayrı gösterin; aradaki farkı yorum eklemeden açıklayın.
Örneğin, raporun belirli bir tarihi esas aldığını, dayanak gösterilen belgede ise farklı bir tarihin yazdığını not edebilirsiniz. Belge okunaksızsa, eksikse veya raporda adı geçen belge dosyada bulunamıyorsa bunu da “bulunamadı” ya da “okunaksız” şeklinde, yalnızca yaptığınız incelemenin sınırını belirterek yazın. Dosyada görünmeyen bir kaydın kesinlikle bulunmadığı sonucuna varmayın.
Kaynağın raporda gösterilmemesi veya gösterilen kaynağın tespiti desteklememesi, tek başına belirli bir hukuki sonuca varmak için yeterli değildir. Bu not alma yöntemi, rapora itiraz için geçerli usul ve sürelerin yerine geçmez. Bu usul ve süreler, verilen kaynaklarla doğrulanamamaktadır.
Notlarınızı bitirmeden önce kontrol edin
- Her tespitin hangi rapor bölümünde yer aldığını belirttim mi?
- Dayanak belgeyi adı, tarihi, numarası veya ayırt edici bilgisiyle tanımladım mı?
- Belgenin dosyadaki konumunu ve varsa ek numarasını yazdım mı?
- Sayfa numarasının belgeye mi yoksa PDF görüntüleyicisine mi ait olduğunu belirttim mi?
- Sayfa numarası yoksa belgeyi bulduracak başlık, tarih veya başka bir işaret ekledim mi?
- Raporun söylediğini kendi yorumumdan ayrı tuttum mu?
- Kaynakla tespit uyuşmuyorsa farkı somut biçimde, kesin hukuki sonuç ileri sürmeden kaydettim mi?
- Eksik, okunaksız veya sırası karışmış tarama varsa bu sınırlılığı not ettim mi?
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.