Rehber · Dosya analizi

Bilirkişi raporunun ekleri ve atıf yapılan belgeler nasıl bulunur?

Bilirkişi raporunun ekleri raporun içinde veya raporla birlikte sunulan dosyalarda; raporda anılan diğer belgeler ise dava dosyasının farklı kayıtlarında bulunabilir. Önce raporun ek listesine ve belge adlarına bakın, sonra elektronik dosyadaki kayıtları ve varsa fiziki dosyayı kontrol edin. Belge görünmüyorsa, rapordaki atfı ve kontrol ettiğiniz kayıtları not ederek mahkeme kaleminden belgenin dosyada nerede bulunduğunu teyit edin.

Bir dosyayı inceleyen kişinin masa üzerindeki rapor sayfalarına baktığı sade bir çalışma ortamı
Fotoğraf: Lum3n / Pexels

Ek ile atıf yapılan belge arasındaki fark nedir?

Raporun eki, raporla birlikte sunulan veya raporda ek olarak gösterilen belgedir. Raporda “dosyadaki sözleşme”, “başvuru formu” ya da “önceki yazışma” gibi bir belgeye atıf yapılması ise o belgenin mutlaka rapora ekli olduğu anlamına gelmez. Belge dava dosyasının başka bir kaydında bulunabilir.

Örneğin raporda bir fatura incelendiği yazıyorsa, fatura rapor ekinde sunulmuş olabileceği gibi daha önce dosyaya verilmiş bir evrak da olabilir. Bu nedenle önce raporda “ekler”, “ek listesi” veya benzer bir bölüm olup olmadığını; ardından atıf yapılan belgenin adını, tarihini ve varsa dosya içindeki kayıt bilgilerini kontrol edin.

Belgenin görünmemesi, dosyada kesinlikle bulunmadığını göstermez. Dosyanın elektronik ortamda mı yoksa fiziki dosya üzerinden mi yürütüldüğü, raporun nasıl sunulduğu ve kayıtların nasıl adlandırıldığı arama yerini etkileyebilir.

Elektronik dosyada hangi kayıtları kontrol etmelisiniz?

Bilgisayar ekranında dosya kayıtlarını inceleyen bir kişinin çalışma ortamı
Fotoğraf: MART PRODUCTION / Pexels

Dosyaya elektronik erişiminiz varsa, rapor kaydını açıp eklerin ayrı dosya veya sayfa olarak sunulup sunulmadığını inceleyin. Ekrandaki bölüm adları ve dosyaların gösterilme biçimi değişebileceğinden, yalnızca dosya adına bakarak sonuca varmayın.

  1. Raporun kendisini inceleyin

    Raporun son sayfalarında veya raporun sunulduğu kayıtta ek listesi, ek sayısı ya da eklerin adları belirtilmiş mi kontrol edin. Rapor içinde ek numarası, belge tarihi veya belgeyi tanımlayan başka bir ifade varsa not alın.

  2. Raporla ilişkili kayıtları açın

    Dosya kayıtlarında bilirkişi raporunun sunulduğu evrakı ve bu kayıtla birlikte görüntülenebilen dosyaları inceleyin. Eklerin ayrı kayıt, ayrı dosya veya aynı belgenin devamı olarak gösterilebileceğini göz önünde bulundurun.

  3. Atıf yapılan belgenin adına göre arayın

    Belgenin adı, tarihi, türü veya raporda kullanılan ek numarası varsa bunlarla eşleşen diğer dosya kayıtlarını kontrol edin. Belge başka bir tarafın sunduğu evrakın içinde bulunabileceği için yalnızca bilirkişi raporunun kaydına bakmakla yetinmeyin.

  4. Bulamadığınız kaydı not edin

    Hangi rapor bölümünde hangi belgeye atıf yapıldığını ve elektronik dosyada hangi kayıtları kontrol ettiğinizi yazın. Bu bilgiler, mahkeme kaleminden doğru belgeyi sormayı kolaylaştırır.

Elektronik kayıtta görünmüyorsa ne yapabilirsiniz?

Mahkeme kaleminde dosya kaydı hakkında bilgi isteyen bir kişi
Fotoğraf: cottonbro studio / Pexels

Önce raporun ek listesinde belirtilen belge adını veya ek numarasını, dosyada gördüğünüz kayıtlarla karşılaştırın. Rapor bir belgeye atıf yapıyor ama ek listesinde bu belgeyi göstermiyorsa, bunun rapor eki değil dosyanın başka bir evrakı olabileceğini de hesaba katın.

Elektronik kayıtta belgeyi bulamazsanız ve dosyanın fiziki olarak da tutulup tutulmadığını bilmiyorsanız, mahkeme kaleminden fiziki dosyadaki evrakı ve ilgili rapor eklerini nasıl inceleyebileceğinizi sorun. Sorunuzu belirli hâle getirmek için raporun tarihini veya dosyadaki kayıt adını, aradığınız belgenin raporda geçen tanımını ve kontrol ettiğiniz yerleri belirtin. Dosyanın işleyişine göre izlenecek yöntem değişebileceğinden, kalemden dosyanız bakımından teyit alın.

Belgenin eklenmediğini düşünüyorsanız, “raporda ek olarak gösterilen belgeyi dosya kayıtlarında bulamadım” şeklinde hangi ekin görünmediğini açıkça ifade edin. Belgenin kayıtta yer almamasıyla rapora hiç eklenmemiş olması aynı tespit değildir; mevcut görüntü veya kayıt üzerinden bu ayrımı kesinleştiremiyorsanız kalemden açıklama isteyin.

Kontrol ederken bu bilgileri hazır bulundurun

  • Raporun tarihini ve dosyadaki kayıt adını not edin.
  • Raporda aradığınız belgeye hangi adla, tarihle veya ek numarasıyla atıf yapıldığını belirleyin.
  • Raporun ek listesinde bu belgenin gösterilip gösterilmediğini kontrol edin.
  • Elektronik dosyada rapor kaydını ve ilişkili olabilecek diğer evrak kayıtlarını inceleyin.
  • Belgeyi bulamadıysanız hangi kayıtları kontrol ettiğinizi ve hangi ekin görünmediğini yazın.
  • Mahkeme kaleminden belgenin dosyada bulunup bulunmadığını ve varsa nerede görüntülenebileceğini teyit edin.

Belgeyi bulamamak tek başına neyi göstermez?

Fiziki evrak ile elektronik dosya kaydını karşılaştıran çalışma masası
Fotoğraf: cottonbro studio / Pexels

Elektronik kayıtta belgeyi görememek, belgenin fiziki dosyada veya başka bir dosya kaydında bulunmadığını tek başına kanıtlamaz. Aynı şekilde, bir belgenin raporda anılması da onun rapora eklenmiş olduğunu göstermez.

Belgeyi bulamamak, rapora ilişkin bir itirazın süresi veya sonucu hakkında da tek başına kesin bir çıkarım yapılmasına imkân vermez. Bu konudaki değerlendirme için dosyanızdaki bildirim ve işlem kayıtlarını ayrıca kontrol edin; süre veya usul konusunda karar vermeniz gerekiyorsa, hangi işlemin ve hangi tarihin esas alınacağını somut dosya üzerinden hukukçuya sorun.

Bu rehber, belirli bir dosyada belgenin mevcut olup olmadığını veya raporun teknik ya da hukuki yönden doğru olup olmadığını belirlemez. Eldeki kayıtlar çelişkiliyse veya eksik belgenin incelemenizi nasıl etkilediğini değerlendirecekseniz, raporu ve dosya evrakını birlikte inceletebilirsiniz.

Dosyanın bütününe bakın

Birden fazla belgeyi birlikte değerlendiren dosya analizi: kronoloji, eksik belgeler, çelişkiler ve süreler, her biri kaynağa bağlı.

Etiketler