Rehber · Belge analizi
Boşanma davası için yapay zekâ incelemesine belge paketi nasıl hazırlanır?
Yapay zekâ incelemesi için belgelerinizi konu ve tarih sırasına göre düzenleyin, her dosyaya açıklayıcı bir ad verin ve inceleme için gerekmeyen kişisel bilgileri paylaşmadan önce karartın. Önce hangi sorulara yanıt aradığınızı belirleyin; ardından dilekçeleri, mahkeme evrakını, yazışmaları ve destekleyici belgeleri bu sorularla ilişkilendirerek sunun. Asıl belgeleri değiştirmeyin ve yapay zekâ çıktısını hukuki karar ya da avukat görüşü olarak değerlendirmeyin.
İncelemeden ne öğrenmek istediğinizi belirleyin
Belgeleri yüklemeden önce incelemenin amacını bir veya birkaç açık soruyla yazın. Örneğin, “Dosyada hangi belgeler bulunuyor?” veya “Tarafların çocuklarla ilgili beyanları hangi belgelerde yer alıyor?” diye sorabilirsiniz. Soruları somut tutmak, belgeleri doğru gruplamanıza ve çıktıyı kontrol etmenize yardımcı olur.
Yapay zekâdan boşanma davasının nasıl sonuçlanacağını tahmin etmesini, bir belgenin mahkemede kabul edilip edilmeyeceğine kesin karar vermesini ya da hukuki süre hesaplamasını istemeyin. Bu rehber, dosyayı düzenleme ve içeriğini anlamaya yönelik hazırlıkları kapsar; hukuki değerlendirme yerine geçmez.
Belgeleri nasıl gruplandırabilirsiniz?
Önce elinizdeki belgeleri türlerine göre ayırın. Dosyada bulunmayan bir belgeyi varmış gibi göstermeyin; bir kayıt elinizde değilse bunu ayrıca not edin.
-
Dilekçeler ve taraf beyanları
Dava dilekçesi, karşı tarafın dilekçeleri, cevaplar ve dosyaya sunulmuş diğer beyanları ayrı bir grupta toplayın. Belgenin hangi tarafa ait olduğunu ve tarihini dosya adında belirtin.
-
Mahkeme evrakı
Elinizdeki duruşma tutanaklarını, ara kararları, tebligatları ve diğer mahkeme evrakını ayrı dosyalar hâlinde saklayın. Belge türü veya tarihi okunmuyorsa tahmin ederek yazmak yerine bunu “tarihi okunmuyor” gibi bir notla belirtin.
-
Yazışmalar
E-posta, mesaj veya başka yazışmaları konuşmanın bağlamı anlaşılacak şekilde bir araya getirin. Tek bir cümleyi çevresindeki mesajlardan koparmak, içeriğin anlamını değiştirebilir. Kaynağı ve tarihi anlaşılmayan bir parçayı kesin bilgi gibi sunmayın.
-
Destekleyici belgeler
İnceleme amacınızla ilgili olabilecek belgeleri, örneğin gider veya çocukların ihtiyaçlarıyla bağlantılı kayıtları ayrı bir grupta düzenleyin. Belgenin neyi gösterdiğini kesin hüküm gibi yazmak yerine, “Bu belge hangi bilgiyi içeriyor?” gibi bir inceleme sorusu ekleyin.
-
Eksik veya okunaksız kayıtlar
Elinizde olmayan, eksik sayfalı ya da okunması güç belgeleri bir eksikler listesine yazın. Dosya paketi içinde görünmemesi, o belgenin resmî dosyada bulunmadığını tek başına göstermez.
Dosyaları anlaşılır biçimde nasıl adlandırıp sunabilirsiniz?
Belge adlarının ve sıralamanın ne içerdiğini kolayca göstermesi, inceleme sırasında karışıklığı azaltır.
-
Tutarlı bir adlandırma kullanın
Dosya adında tarih, belge türü ve taraf ya da konu bilgisini kullanın. Örneğin, “2025-03-12_durusma-tutanagi” veya “tarihi-belirsiz_cocuk-gideri-belgesi” gibi adlar seçebilirsiniz. Bunlar yalnızca temsili dosya adı örnekleridir.
-
Tarih sırasını koruyun
Belgeleri tarihleri biliniyorsa eski tarihten yeni tarihe doğru sıralayın. Tarihi belirsiz belgeleri ayrı bir gruba alın; tahmini tarihi gerçek tarih gibi yazmayın.
-
Okunabilirliği kontrol edin
Sayfaların tamamının görüntülendiğini, metnin kesilmediğini ve taramanın okunabildiğini kontrol edin. Bir belgenin yalnızca bir kısmı varsa dosya adında veya notta eksik olduğunu belirtin.
-
Kısa bir dosya rehberi ekleyin
Dosyaların adını, tarihini, türünü ve inceleme açısından neden önemli olduğunu kısa bir listede açıklayın. Emin olmadığınız bir belgeyi “önemli delil” diye nitelendirmek yerine içeriğini tarafsız biçimde tarif edin.
Kişisel bilgileri paylaşmadan önce neyi kontrol etmelisiniz?
Kimlik numarası, ev adresi, telefon ve e-posta bilgileri, çocukların kimliğini ortaya çıkarabilecek ayrıntılar ve sağlık bilgileri, inceleme için gerekmiyorsa paylaşılmamalıdır. Bir kopya üzerinde karartma yapabilirsiniz; ancak karartmanın gerçekten okunamaz hâle geldiğini ve belgenin anlamını değiştirmediğini kontrol edin. Örneğin, bir yazışmada yalnızca isimleri kapatırken mesajların sırası ve ilgili cümleler görünür kalabilir.
Asıl belgeyi değiştirmeden saklayın; yapay zekâ aracına yükleyeceğiniz dosyanın ayrı bir kopyasını hazırlayın. Karartma işlemi belgenin bağlamını veya incelenmesini istediğiniz bilgiyi ortadan kaldırıyorsa, o belgeyi bu şekilde paylaşmanın uygun olup olmadığını ayrıca değerlendirin.
Aracın belgeleri ne kadar süre sakladığı, verileri hangi amaçla kullandığı veya başkalarıyla paylaşıp paylaşmadığı hizmetin koşullarına göre değişebilir. Yüklemeden önce ilgili gizlilik ve veri işleme açıklamalarını okuyun. Bu bilgileri bulamıyor veya anlayamıyorsanız hassas belgeleri yüklememek daha temkinli bir seçenektir.
Yüklemeden önce kontrol listesi
- İnceleme amacımı ve sorularımı yazdım.
- Belgeleri türlerine göre ayırdım ve tarihleri biliniyorsa sıraladım.
- Dosya adları belgenin türünü ve bilinen tarihini gösteriyor.
- Sayfaların eksiksiz ve okunaklı olup olmadığını kontrol ettim.
- Eksik, tarihi belirsiz veya okunaksız belgeleri ayrıca not ettim.
- İnceleme için gerekmeyen kimlik, iletişim, çocuk veya sağlık bilgilerini paylaşım kopyasında kararttım.
- Karartmanın belgenin anlamını değiştirmediğini ve kapatılan bilgilerin yeniden okunamadığını kontrol ettim.
- Asıl belgeleri değiştirmeden sakladım.
- Yapay zekâ aracının gizlilik ve veri işleme açıklamalarını inceledim.
- Yapay zekâ çıktısını asıl belgelerle karşılaştıracağımı ve hukuki karar olarak görmeyeceğimi biliyorum.
Yapay zekâ çıktısını nasıl kontrol etmelisiniz?
Çıktıdaki tarih, kişi, belge türü ve alıntıları asıl dosyalarla karşılaştırın. Yapay zekâ; eksik veya bulanık sayfaları yanlış okuyabilir, bir belgenin bağlamını kaçırabilir ya da belgede olmayan bir ayrıntıyı varmış gibi sunabilir. Belge paketinde bulunmayan bir kayıt hakkında da kesin sonuca varmayın.
Çıktıyı, dosyanızdaki belgeleri bulmaya ve sorularınızı düzenlemeye yardımcı bir çalışma notu olarak kullanın. Önemli bir işlem, uyuşmazlık veya hukuki değerlendirme gerekiyorsa asıl belgelerin ve dosyanın güncel durumunun ayrıca incelenmesi gerekir. Yapay zekâ çıktısı mahkemenin değerlendirmesi veya avukat görüşü değildir.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.