Boşanma davasında eksik belgeler nasıl tespit edilir?

Dava dilekçesinde mahkemenin adı; davacı ve davalının adı, soyadı ve adresleri; davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası; varsa kanuni temsilci ve davacı vekiline ilişkin bilgiler yer almalıdır. Dilekçede ayrıca davanın konusu, malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava konusunun değeri, iddia edilen olayların özeti, her olayın hangi delille ispatlanacağı, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza bulunur (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119).

Kontrol ederken yalnızca “dilekçe dosyada var mı?” diye bakmayın. Örneğin dilekçede belirli bir olaya dayanılmış ancak bu olayın hangi delille ispatlanacağının belirtilip belirtilmediğini de inceleyin. Bu kontrol, belge eklerinin kontrolünden ayrıdır: dilekçede bir delilden söz edilmesi, o delile dayanak belgenin eklenmiş olduğunu tek başına göstermez.

Eksik bir bilgi veya ek gördüğünüzde, önce dilekçenin son hâlini ve dosyada sunulmuş ekleri karşılaştırın. Dilekçedeki bir unsurun eksik olması ile bir belgenin eklenmemiş olması aynı durum değildir; ayrıca her eksikliğin aynı usul sonucunu doğurduğu söylenemez.

Dilekçede dayanılan ve davacının elinde bulunan belgelerin asıllarıyla birlikte, davalı sayısından bir fazla örneği veya yalnızca örnekleri dilekçeye eklenerek mahkemeye verilmelidir. Başka yerden getirtilecek belge ve dosyalar için de bunların bulunmasını sağlayacak açıklamanın dilekçede yer alması gerekir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.121).

Bu nedenle dilekçedeki delil anlatımını eklerdeki evrakla karşılaştırın. Örneğin dilekçede bir yazışmaya dayanılmışsa, bu yazışmanın eklenip eklenmediğine bakın. Belge başka bir yerde bulunuyorsa, onu bulmaya yarayacak açıklamanın dilekçede yer alıp almadığını kontrol edin. Belgeyi sizde bulamamanız, mahkemeden getirilmesinin istendiği veya dosyaya başka yoldan sunulduğu ihtimalini ortadan kaldırmaz.

Her dosyada aynı belgelerin bulunması gerektiği sonucuna varmayın. Nüfus kaydı, yazışma veya başka bir kayıt, ancak somut dosyada neyin ileri sürüldüğü ve hangi delillere dayanıldığı dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

Dosyanız için erişebildiğiniz evrakları kontrol ederken, göremediğiniz bir belge veya kaydı yalnızca bu nedenle kesin olarak “dosyada yok” diye nitelendirmeyin.

Dilekçede gösterilen ve davacının elinde bulunan belgeler ile başka yerden getirtilecek belge ve dosyaları ayrı ayrı değerlendirin. Belirsizlik, dilekçenin içeriğini veya dosyada görebildiğiniz evrakı anlamaya bağlıysa, hangi belgenin görünmediğini ve dilekçede nasıl anıldığını somutlaştırarak bir hukuk uzmanına danışın.

Hayır. Bir belgenin dilekçeye eklenmemiş olması, dilekçede bir olayın veya o olayı ispatlamak için kullanılacak delilin hiç belirtilmemiş olmasıyla aynı değildir. Dilekçenin içeriğine ilişkin eksiklikler bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119’da özel bir düzenleme vardır. Bu düzenleme, (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışındaki hususlar eksik olduğunda hâkimin davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre vermesini; eksiklik bu sürede tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasını öngörür.

Bu bir haftalık süre, m.119’daki belirtilen eksikliklerin hâkimce tamamlatılması işlemine ilişkindir; her eksik belge için kendiliğinden geçerli genel bir süre olarak okunmamalıdır. Hangi eksikliğin söz konusu olduğu ve mahkemeden bir ara karar gelip gelmediği önemlidir. Mahkeme bildirimi veya dosyadaki işlem aşaması hakkında emin değilseniz, süre ve sonuç konusunda tahminde bulunmayın.