Rehber · Dilekçeler
Cevaba cevap dilekçesi: Ekler ve atıf yapılan belgeler nasıl bulunur?
Cevap dilekçesinde anılan bir belgeyi bulmak için önce ekler listesini ve metindeki belge atıflarını çıkarın; sonra bunları dava dosyasında görünen evrakla tek tek karşılaştırın. Belge eklenmiş görünmüyorsa, okunamıyorsa veya hangi iddiayla ilgili olduğu anlaşılmıyorsa bunu belge adı, atıf yeri ve eksiklik türüyle not edin. Dilekçede bir belgenin anılması, belgenin dosyaya eklendiğini ya da içeriğinin iddiayı kanıtladığını tek başına göstermez.
Önce belge atıflarını ve ek listesini çıkarın
Cevap dilekçesini iki yönden inceleyin: dilekçenin sonundaki ekler listesi ve metin içinde geçen belge adları. Örneğin “sözleşme”, “yazışma” veya “ödeme belgesi” denmişse, bu ifadelerin geçtiği bölümü ve dilekçede hangi olayla ilişkilendirildiğini not edin. Bunlar temsili örneklerdir; sizin dosyanızdaki belge adları farklı olabilir.
6100 sayılı Kanun m.129, cevap dilekçesinde savunmaya dayanak olan vakıaların ve her vakıanın hangi delillerle ispatlanacağının belirtilmesini öngörür. Bu nedenle belgeyi yalnızca adına göre değil, dilekçede hangi vakıa veya savunmayla ilişkilendirildiğine göre de kaydedin. 6100 sayılı Kanun m.194 uyarınca tarafların dayandıkları vakıaları somutlaştırmaları ve hangi delilin hangi vakıayı ispatlamak için gösterildiğini açıkça belirtmeleri gerekir.
Dosyada belge ararken hangi sırayı izleyin?
Dosyaya erişebildiğiniz yönteme göre elektronik kayıtları veya fiziki dosyayı inceleyin. Erişim biçimi ve dosyanın nasıl kaydedildiği değişebileceğinden, ekrana yansımayan bir belgeyi hemen dosyada yok kabul etmeyin.
-
Ekler listesini ayrı kaydedin
Cevap dilekçesinin sonunda sıralanan her eki adıyla ve varsa sıra numarasıyla not edin. Liste yoksa bunu da kaydedin.
-
Metindeki atıfları bulun
-
Dosyadaki evrakla karşılaştırın
-
Belgenin okunabilirliğini kontrol edin
-
Erişim veya kayıt belirsizliğini sorun
Belgeyi bulmanız, içeriğinin iddiayı kanıtladığı anlamına gelmez
Dosyada bulunan belgenin içeriğini, cevap dilekçesinde bağlandığı olayla karşılaştırın. Belgenin tarihi, tarafları, ilgili sayfası ve anlatılan olayla bağlantısı önemli olabilir. Örneğin dilekçede bir yazışmaya dayanılmışsa, yalnızca yazışmanın dosyada bulunup bulunmadığına değil, ilgili bölümün görülüp görülmediğine de bakın.
Bir belgenin dosyada yer alması, mahkemece kabul edildiğini veya dilekçedeki iddiayı kanıtladığını göstermez. Belgenin hangi vakıayla ilişkilendirildiği açık değilse, bu belirsizliği cevaba cevap dilekçesini hazırlarken ayrı bir not olarak tutun; belgenin anlamı hakkında dosyada bulunmayan bilgiye dayanarak kesin sonuca varmayın.
Eksik veya belirsiz belgeler için kontrol listesi
- Cevap dilekçesindeki ekler listesini çıkardım; liste yoksa bunu not ettim.
- Metindeki belge atıflarını ve her birinin hangi vakıa veya savunmayla ilişkilendirildiğini kaydettim.
- Listedeki her belgeyi elektronik dosyada veya inceleyebildiğim fiziki dosyada aradım.
- Belgenin dosyada görünmesiyle ekler listesinde anılmasını birbirinden ayırdım.
- Açılmayan, eksik sayfalı, okunaksız veya adı belirsiz belgeleri ayrı ayrı kaydettim.
- Elektronik dosyada görünmeyen belge için fiziki dosya veya evrakın işlenme durumunu kontrol edip edemeyeceğimi araştırdım.
- Belgenin içeriğinin hangi iddiayı desteklediğini ayrıca değerlendirdim; yalnızca dosyada bulunmasına dayanarak sonuç çıkarmadım.
Eksiklikleri cevaba cevap hazırlığınızda nasıl kullanabilirsiniz?
Bulamadığınız veya içeriğini anlayamadığınız her belge için kısa bir kayıt oluşturun: dilekçedeki atfın yeri, ekler listesindeki adı, dosyada yaptığınız kontrol ve gördüğünüz sorun. Böylece hangi belgeye ilişkin açıklama gerektiğini karıştırmazsınız.
6100 sayılı Kanun m.136 uyarınca davacı, cevap dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevaba cevap dilekçesi verebilir. Bu süre, cevap dilekçesinin tebliğinden itibaren hesaplanır. Bu makalede süre hesabındaki olası özel durumlar veya dosyanıza özgü usul değerlendirmesi ele alınmamaktadır; tebliğ tarihinden emin değilseniz dosya kaydını kontrol edin.
Cevaba cevap dilekçesiyle birlikte sunulacak belgeler bakımından 6100 sayılı Kanun m.136'nın ikinci fıkrası, dava ve cevap dilekçelerine ilişkin hükümlerin niteliğine aykırı düşmediği ölçüde uygulanacağını belirtir. 6100 sayılı Kanun m.121, dilekçede gösterilen ve davacının elinde bulunan belgelerin örneklerinin dilekçeye eklenmesini; başka yerlerden getirilecek belge ve dosyalar için de bunların bulunmasını sağlayacak açıklamanın dilekçede yer almasını düzenler. Bu hükümlerin somut dosyanızdaki belgeye nasıl uygulanacağı, belgenin nerede bulunduğuna ve dilekçedeki işlevine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.121, 129, 136, 194Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 17.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.