Cevaba cevap dilekçesi hazırlarken yapay zekâya sorulabilecek sorular ve kaynak kontrolü

Yapay zekâ, dosyadaki bilgileri düzenlemeye ve kontrol soruları oluşturmaya yardımcı olabilir. Örneğin, cevap dilekçesindeki her iddiayı ayrı ayrı listelemesini ve bu iddiaya karşı dosyada hangi belge veya bilginin bulunduğunu göstermesini isteyebilirsiniz. Bu çalışma, iddianın doğru ya da yanlış olduğuna karar vermez; yalnızca sizin incelemeniz için bir taslak çıkarır.

Şu tür sorularla başlayabilirsiniz:

• “Bu cevap dilekçesindeki iddiaları, her iddianın dayandığı olay ve belgeyi ayrı sütunlarda gösterecek şekilde özetle. Belgede bulunmayan bilgileri tamamlamadan işaretle.”
• “Cevap dilekçesindeki iddialarla benim dava dilekçemde anlattığım olayları karşılaştır. Çelişen veya yanıtlanmamış görünen noktaları listele; hukuki sonuç çıkarma.”
• “Paylaştığım belgelerde tarih, kişi, miktar veya olay anlatımı bakımından birbiriyle uyuşmayan bilgiler var mı? Her tespit için ilgili belge bölümünü belirt.”
• “Cevaba cevap dilekçesini hazırlamadan önce dosyada kontrol etmem gereken bilgi ve belgeler için soru listesi oluştur.”
• “Aşağıdaki taslakta kanıtı gösterilmemiş, belirsiz veya gereğinden kesin yazılmış ifadeleri işaretle; yerine yeni olay veya kaynak uydurma.”

İlk isteminizde, yapay zekânın yalnızca verdiğiniz belgeler üzerinden çalışmasını ve belge içeriğinde bulunmayan noktaları “belgede yok” diye değil, “verilen belgelerde tespit edemedim” diye belirtmesini isteyin. Dosyada bir kaydın görünmemesi, o kaydın hiç bulunmadığını tek başına göstermez.

Yapay zekâ, var olmayan veya yanlış aktarılmış bir maddeyi, karar künyesini, alıntıyı ya da bağlantıyı güvenilir görünen bir dille sunabilir. Bu nedenle kaynağın metinde geçmesi, bilginin doğru olduğunu tek başına göstermez.

Bir kanun maddesi önerildiğinde madde numarasını ve metnini resmî mevzuat kaynağından arayın. Maddenin güncel metnini, konuyla gerçekten ilgili olup olmadığını ve yapay zekânın aktardığı ifadenin kaynakta bulunup bulunmadığını kontrol edin. Kaynağa ulaşamıyorsanız veya metinle önerilen açıklama uyuşmuyorsa, bilgiyi dilekçeye eklemeyin.

Bir mahkeme kararı için yalnızca başlık veya kısa özetle yetinmeyin. Kararın tam metnine ve künyesine ulaşmayı deneyin; olayların, taleplerin ve yargılamanın aşamasının sizin dosyanızla benzer olup olmadığını ayrıca değerlendirin. Farklılıklar sonucu etkileyebilir. Kararın tam metni bulunamıyorsa ya da aktarılan alıntı doğrulanamıyorsa, kararı doğrulanmış kaynak gibi kullanmayın.

Bağlantıyı açıp adresin ve sayfanın güvenilir kaynağa ait olup olmadığını, sayfanın gerçekten belirtilen madde veya kararı içerip içermediğini kontrol edin. Yapay zekânın verdiği bağlantı açılmıyor veya başka bir içeriğe yöneliyorsa, bağlantıyı doğrulanmış saymayın. Bu rehberde kanun metni veya karar kaynağı sunulmadığından herhangi bir madde ya da karar numarası verilmiyor.

Belge incelemesi için gerekli olmayan kişisel bilgileri paylaşmayın. Mümkünse ad, kimlik numarası, adres, telefon, e-posta, sağlık ve finans bilgileri gibi ayrıntıları belgeyi yüklemeden önce maskeleyin. Belgenin bu bilgileri içeren bölümleri inceleme için önemliyse, paylaşmanın gerekip gerekmediğini ve kullandığınız hizmetin verileri nasıl işlediğini ayrıca değerlendirin. Hizmetlerin saklama ve veri kullanımı koşulları değişebilir; bunları kontrol etmeden gizli veya hassas belge yüklemeyin.

Yapay zekânın oluşturduğu metin, dosyadaki belgelerin veya uygulanacak hukukun kontrolünün yerine geçmez. Dilekçenin sunulup sunulmayacağı ve sürenin nasıl hesaplanacağı; dava türü, tebligat bilgileri ve dosyadaki işlemler görülmeden burada kesinleştirilemez. Bu konularda tahmine dayanmayın. Önemli bir usul riski, kaynaklar arasında çelişki veya olayların hukuki niteliği hakkında belirsizlik varsa, dosyanın tamamını bir hukuk uzmanına inceletin. Uzmanla görüşürken tebligat bilgilerini, dava dilekçesini, cevap dilekçesini ve dayanak belgeleri birlikte sunun.