Cevap dilekçesi nasıl hazırlanır?

Cevap dilekçesi, davalının davacı tarafından ileri sürülen olaylara ve taleplere ilişkin savunmasını mahkemeye sunmasını sağlar. Örneğin davacı bir ödeme yapılmadığını ileri sürüyorsa davalı, ödeme yapıldığını belirtebilir; bu açıklamanın hangi belge veya başka bir delille desteklendiğini de göstermelidir.

Dilekçede yalnızca “iddiaları kabul etmiyorum” demek yerine, hangi iddiaya neden karşı çıkıldığını ve bu açıklamanın hangi delille ispatlanacağını açıkça yazın. Dayandığınız olayları ispata elverişli biçimde somutlaştırmanız ve her delilin hangi olayla ilgili olduğunu belirtmeniz gerekir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.194).

İspat yükü genel olarak, ileri sürdüğü olaydan kendi lehine hukuki sonuç çıkarmak isteyen tarafa aittir. Ancak kanunda özel bir düzenleme bulunması bu genel çerçeveyi değiştirebilir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.190). Bu nedenle her iddiayı aynı tarafın ispatlaması gerektiği varsayımına dayanmayın.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre cevap dilekçesi verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.127). Tebliğ, dava evrakının davalıya resmî olarak bildirilmesidir. Başlangıç tarihini belirlemek için tebligat belgesindeki tarihi ve dosya kayıtlarını kontrol edin.

Tebligatın kime, hangi adrese ve hangi tarihte yapıldığını gösteren belgeyi inceleyin. Tarih konusunda tereddüt varsa, bu bilgiyi dosya kayıtlarıyla karşılaştırın.

Cevap dilekçesini iki haftada hazırlamak durum ve koşullar nedeniyle çok zor veya imkânsızsa, davalı bu süre içinde mahkemeye başvurarak ek süre isteyebilir. Ek süre kendiliğinden doğmaz: Mahkeme talep hakkında karar verir. Verilirse, bir defaya mahsus olur ve en fazla bir ay olabilir; verilen ek süre, ilk cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlar (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.127).

Süresi içinde cevap dilekçesi vermeyen davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.128). Bu, davacının iddialarının otomatik olarak kabul edildiği anlamına gelmez. Bununla birlikte, cevap verilmemesini savunmanızı ve delillerinizi zamanında, açık biçimde sunmanın yerine geçen bir yol gibi görmeyin.

Dilekçedeki bazı eksiklikler için hâkim tamamlanması amacıyla bir haftalık süre verir. Bu kural; mahkemenin adı, taraf ve temsilci bilgileri ile imza gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.129’da sayılan belirli unsurların eksikliğiyle sınırlıdır. Eksiklik bu süre içinde giderilmezse cevap dilekçesi verilmemiş sayılır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.130). Bu nedenle her tür eksikliğin sonradan tamamlanabileceğini varsaymayın.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki genel düzenlemede taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle iddia veya savunmalarını serbestçe genişletebilir ya da değiştirebilir. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ise iddia veya savunma kural olarak genişletilemez ya da değiştirilemez; ıslah ve karşı tarafın açık muvafakatine ilişkin hükümler saklıdır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.141).

Bu nedenle önemli bir savunmayı “daha sonra eklerim” diye ertelemek risklidir. Cevap dilekçesinden sonraki aşamaların nasıl işleyeceğini, dosyanın türüne ve uygulanan usule göre kontrol edin. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonraki bir değişiklik ihtimali, dosyadaki aşama ve ilgili koşullar incelenmeden kesinleştirilemez.