Rehber · Dilekçeler
Dava dilekçesini yapay zekâ analizine gönderirken hangi bilgileri gizlemeli?
Dilekçeyi yapay zekâ aracına göndermeden önce kimlik ve iletişim bilgileri gibi doğrudan tanıtıcı verileri, sağlık veya finans bilgileri gibi hassas ayrıntıları ve üçüncü kişilere ait gereksiz bilgileri ayıklayın. Olayların sırasını, tarafların rollerini, önemli tarihleri, talep sonucunu ve delillerle bağlantıları ise sorunuzun yanıtlanması için gerektiği ölçüde koruyun. İsimleri silmek her zaman yeterli olmaz; dolaylı olarak kimliği belli edebilecek ayrıntıları ve dosyanın eklerini de kontrol edin. Aracın verileri nasıl işlediğini inceleyin ve ürettiği yanıtı asıl dosyayla karşılaştırmadan doğru kabul etmeyin.
Önce gereksiz tanıtıcı bilgileri ayıklayın
Analiz için gönderdiğiniz metinde, sorduğunuz sorunun yanıtlanmasına katkısı olmayan doğrudan tanıtıcı bilgileri kaldırın veya tutarlı takma adlarla değiştirin. Örneğin tarafların adları yerine “Davacı” ve “Davalı”, tanıklar için “Tanık 1” ve “Tanık 2” kullanabilirsiniz.
Kontrol edebileceğiniz bilgiler şunlardır:
- T.C. kimlik numarası, pasaport veya benzeri kimlik numaraları.
- Ev ve iş adresleri, telefon numaraları, e-posta adresleri ve imza örnekleri.
- Banka hesap bilgileri, kart numaraları ve konuyla ilgisiz finansal ayrıntılar.
- Sağlık bilgileri, özel hayatı açığa çıkaran ayrıntılar ve dosyayla ilgisi olmayan üçüncü kişi bilgileri.
Bir bilgiyi çıkarmak dilekçenin olayını veya soracağınız soruyu anlaşılmaz hâle getiriyorsa, ayrıntıyı aynen paylaşmak yerine daha genel bir ifadeyle anlatmanın mümkün olup olmadığını değerlendirin. Örneğin açık adres yerine “aynı ilçedeki iş yeri” demek bazı sorular için yeterli olabilir; ancak yerin konumu uyuşmazlığın değerlendirilmesi açısından önemliyse bu sadeleştirme sonucu etkileyebilir.
İsimleri silmek dolaylı tanınmayı her zaman önlemez
Bir kişiyi adı yazmadan da tanınabilir hâle getiren ayrıntılar bulunabilir. Küçük bir yerleşim yeri, belirli bir iş yeri, olayın kesin tarihi veya nadir bir olay; başka bilgilerle birleştiğinde kimin söz konusu olduğunu gösterebilir.
Bu nedenle metni yalnızca isimler açısından değil, bir araya geldiğinde kişiyi veya kurumu belirleyebilecek ayrıntılar açısından da gözden geçirin. Sorduğunuz soru için gerekli değilse ilçe, iş yeri adı veya olağan dışı olay ayrıntısını genelleştirin. Bu bilgilerin dosyanız bakımından önemli olup olmadığından emin değilseniz, değiştirmeden önce neden önemli olabileceğini bir hukuk uzmanına sorun.
Analiz için gerekli olay bağlamını koruyun
Her ayrıntıyı silmek, yapay zekânın metni yanlış anlamasına veya eksik değerlendirmesine yol açabilir. Özellikle aşağıdaki bilgilerin sorunuzla bağlantılı olanlarını koruyun:
- Tarafların adları değil, uyuşmazlıktaki rolleri: örneğin “işveren”, “kiracı” veya “satıcı”.
- Olayların hangi sırayla gerçekleştiği ve değerlendirmeyi etkileyebilecek tarihler.
- Dilekçede ileri sürülen talep ve bu talebin hangi olaya dayandırıldığı.
- Metinde adı geçen delillerin hangi iddia veya olayı desteklemek için sunulduğu.
Tarihleri veya kişi adlarını gizlemeniz gerekiyorsa aynı bilgiyi metin boyunca tutarlı biçimde değiştirin. Örneğin gerçek tarihlerin yerine “Olay tarihi” ve “Başvuru tarihi” gibi etiketler koyabilir, olayların sırasını koruyabilirsiniz. Ancak tarihler arasındaki sürelerin veya belirli bir tarihin uyuşmazlık açısından önemi varsa bu ayrıntıyı değiştirmek analizin doğruluğunu etkileyebilir. Yapay zekâya hangi bilgilerin genellendiğini kısaca bildirin; böylece çıktıyı değerlendirirken bu sınırlamayı göz önünde bulundurabilirsiniz.
Ekleri ve dosya özelliklerini de kontrol edin
Dilekçe metnini temizlemek, ekleri ve dosyanın diğer bölümlerini otomatik olarak temizlemez. Her dosyayı ayrıca gözden geçirin.
-
Ekleri tek tek açın
Ekran görüntüsü, fotoğraf, yazışma veya taranmış belgelerde ad, numara, adres, bildirim içeriği ya da üçüncü kişilere ait bilgiler bulunabilir. Analiz için gerekli olmayan bölümleri paylaşmayın.
-
Görünmeyen alanları kontrol edin
Belgenin kenarlarında, dipnotlarında, yorumlarında, değişiklik izlerinde veya dosya özelliklerinde ek bilgiler bulunabilir. Sadece ana metni okuyarak dosyanın tamamının temizlendiği sonucuna varmayın.
-
Kapama işleminin kalıcı olduğundan emin olun
-
Aracın veri koşullarını paylaşmadan önce inceleyin
-
Yapay zekâ yanıtını dosyayla karşılaştırın
-
Paylaşmadan önce son kontrol
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.