Rehber · Kira uyuşmazlıkları
Depozito iadesi davasında ilk duruşma için hazırlık listesi
Depozito iadesi davasının ilk duruşmasından önce, ne kadar depozito ödediğinizi, bunu nasıl ödediğinizi, kiralananı ne zaman ve hangi durumda teslim ettiğinizi ve ev sahibinin hangi kesintiyi neden istediğini belgelerle eşleştirin. Mahkemenin hangi aşamada olduğunu ve sizden belge ya da açıklama isteyip istemediğini de tebligatlardan ve dosya kayıtlarından kontrol edin. Bu hazırlık, iddialarınızı ve her iddiayı destekleyen delilleri açıkça anlatmanıza yardımcı olur; tek başına belirli bir karar alınacağını göstermez.
Önce mahkemenin hangi duruşmayı yaptığını kontrol edin
“İlk duruşma” ifadesi dosyanın hangi aşamada olduğunu tek başına göstermez. Mahkemenin gönderdiği tebligatı, dosyadaki önceki işlemleri ve varsa ara kararları inceleyin. Duruşma ön inceleme duruşmasıysa hâkim dava şartları ve ilk itirazlar hakkında gerekli gördüğünde tarafları dinleyebilir; tarafların hangi konularda anlaştığını ve anlaşamadığını belirler. Ön incelemenin sonunda bu konular tutanağa geçirilir ve tahkikat bu tutanak esas alınarak yürütülür (6100 sayılı Kanun m.140).
Dilekçenizde dayandığınız belgelerin sunulması veya belgelerin getirtilmesi için açıklama yapılması konusunda bir ihtar bulunup bulunmadığını da kontrol edin. 6100 sayılı Kanun m.140/5 uyarınca, belge sunulmasına ilişkin ihtara rağmen dilekçede gösterilen belgeler sunulmaz veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklama yapılmazsa mahkeme, bu delillere dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verir. Bu nedenle yalnızca duruşma gününü değil, tebligattaki talimatları ve dosyaya daha önce sunduklarınızı da gözden geçirin.
Ödeme ve sözleşme bilgilerini bir araya getirin
Depozito miktarını ve ödeme biçimini, kira sözleşmesi ile ödeme kayıtlarını karşılaştırarak belirleyin. Ödeme elden, banka aracılığıyla veya başka bir yolla yapılmış olabilir; hangi kaydın mevcut olduğu buna göre değişir.
-
Sözleşmeyi ve eklerini inceleyin
Sözleşmedeki tarafları, taşınmazı, başlangıç bilgilerini ve güvence bedeline ilişkin hükmü not edin. Depozito tutarı sözleşmede yazan tutarla aynı mı, ödeme daha sonra veya farklı miktarlarda mı yapılmış? Ek protokol ya da makbuz varsa sözleşmeyle birlikte dosyalayın.
-
Ödeme kaydını belirleyin
Banka yoluyla ödeme yaptıysanız hesap hareketini ve açıklama kısmını kontrol edin. Elden ödeme yaptıysanız makbuz veya ödemeyi gösteren başka bir kayıt bulunup bulunmadığına bakın. Bir kaydın elinizde olmaması, ödemenin gerçekleşmediğini tek başına göstermez; ancak hangi delile dayandığınızı açıkça belirtmeniz gerekir.
-
Paranın bankada tutulup tutulmadığını ayırt edin
Konut ve çatılı iş yeri kiralarında sözleşmeyle güvence verme borcu getirilmişse güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Güvence olarak para veya kıymetli evrak verilmesi kararlaştırılmışsa, kanun paranın vadeli tasarruf hesabına yatırılmasını veya kıymetli evrakın bankaya depo edilmesini düzenler; bankanın iade koşulları da bu düzenlemede yer alır (6098 sayılı Kanun m.342). Bu nedenle paranın kiraya verene doğrudan mı verildiğini, bankaya yatırılıp yatırılmadığını ve varsa hesap ya da banka yazışmalarını kontrol edin. Elden verilen parayı, bankada tutulan güvenceyle aynı işlem gibi değerlendirmeyin.
Teslim tarihini ve taşınmazın durumunu gösterin
Taşınmazın ne zaman geri verildiğini ve teslim sırasında hangi durumda olduğunu gösteren kayıtları bir araya getirin. Teslim tutanağı, yazışmalar, fotoğraflar ve anahtar teslimine ilişkin kayıtlar dosyanızda varsa tarih ve içerik bakımından birbirleriyle uyumlu olup olmadıklarını kontrol edin. Bu kayıtların mutlaka mevcut olduğunu varsaymayın; dosyanızda bulunmayan bir belgeyi mahkemenin göreceği de söylenemez.
Kiracı, kiralananı teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür; sözleşmeye uygun kullanımdan kaynaklanan eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir (6098 sayılı Kanun m.334). Bu nedenle olağan kullanım izleri ile sözleşmeye aykırı kullanımdan kaynaklandığı ileri sürülen zararları ayırın. Taşınmazın başlangıçtaki durumuna ilişkin elinizde kayıt varsa, teslim sonrasındaki kayıtlarla karşılaştırın.
Kiraya veren, geri verme sırasında taşınmazın durumunu gözden geçirip kiracının sorumlu olduğu eksiklik ve ayıpları hemen yazılı olarak bildirmelidir. Teslim sırasında olağan incelemeyle belirlenemeyecek bir eksiklik sonradan ortaya çıkmışsa kiracının sorumluluğu devam edebilir; kiraya veren bu durumu belirlediğinde kiracıya hemen yazılı bildirimde bulunmalıdır (6098 sayılı Kanun m.335). Bu nedenle kesinti iddiasında bildirimin ne zaman, hangi yolla ve hangi eksiklik için yapıldığını kontrol edin. Mevcut belgeler görülmeden bir kesintinin haklı olup olmadığı kesinleştirilemez.
Kesinti iddiasını her kalem için ayrı değerlendirin
Ev sahibi depozitodan kesinti yapıldığını söylüyorsa, genel bir “zarar var” açıklamasıyla yetinmeyin. İleri sürülen her kalemi, ne zaman ortaya çıktığı ve hangi belgeyle desteklendiği üzerinden inceleyin.
-
Kesintinin ne olduğunu yazın
İstenen tutarı ve kesinti gerekçesini, varsa ev sahibinin yazışmalarından veya sunduğu belgelerden kalem kalem çıkarın. Hasar, eksiklik ya da başka bir borç ileri sürülüyorsa bunun ne olduğunun açıkça belirtilip belirtilmediğini kontrol edin.
-
Her iddiayı ilgili delille eşleştirin
Bir vakıa, dava veya savunmada ileri sürülen somut olaydır. Hangi olayın depozito talebinizi veya kesinti iddiasına cevabınızı desteklediğini; bunu hangi belge, fotoğraf, yazışma ya da başka delille göstereceğinizi ayrı ayrı yazın. Tarafların vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırması ve her delili hangi vakıa için gösterdiğini açıkça belirtmesi gerekir (6100 sayılı Kanun m.194).
-
Teslim kayıtlarıyla karşılaştırın
Kesinti konusu olduğu söylenen durumun taşınmaz teslim edilirken kayda alınıp alınmadığını ve size yazılı bildirim yapılıp yapılmadığını kontrol edin. Hasar veya eksikliğin teslim sırasında olağan incelemeyle fark edilemeyeceği ileri sürülüyorsa, sonradan belirlenme ve bildirim zamanına ilişkin kayıtları da inceleyin.
İade talebinizi ve dosyadaki belgeleri eşleştirin
Depozito iadesini ne zaman ve hangi yolla istediğinizi gösteren yazışma, ihtar veya başka bir kayıt varsa dosyadaki nüshasını ve karşı tarafa ulaştığını gösteren bilgileri kontrol edin. Talep ettiğiniz tutarı; ödediğinizi belirttiğiniz güvence, iade edilen miktar ve ileri sürülen kesintilerle karşılaştırın. Tutarlar farklıysa farkın nedenini açıklayabilecek kayıtları bulun.
Güvence bankaya yatırılmışsa, konut ve çatılı iş yeri kirasında kiraya verenin sözleşmenin sona ermesini izleyen üç ay içinde kira sözleşmesiyle ilgili dava açtığını veya icra ya da iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı bildirmemesi hâlinde, kiracının istemi üzerine bankanın güvenceyi geri vermesi düzenlenmiştir (6098 sayılı Kanun m.342). Bu süre, her depozito iadesi davasında paranın kendiliğinden geri verileceği anlamına gelmez. Önce güvencenin bankada tutulup tutulmadığını, sözleşmenin sona erme tarihini ve bankaya yazılı bildirim yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
Duruşmadan önce son kontrol
- Tebligatta belirtilen duruşmanın türünü, gününü ve sizden istenen işlemleri kontrol ettim.
- Dosyadaki önceki dilekçeleri, belgeleri ve ara kararları inceledim; hangi belgelerin mahkemeye sunulduğunu ayırt ettim.
- Kira sözleşmesindeki tarafları, taşınmazı ve depozito hükmünü kontrol ettim.
- Depozitonun miktarını ve nasıl ödendiğini gösteren kayıtları belirledim.
- Kiralananın ne zaman ve hangi durumda teslim edildiğini gösterebilecek belgeleri topladım.
- Ev sahibinin kesinti iddialarını kalem kalem yazıp her biriyle ilgili belge veya açıklamayı belirledim.
- Depozito iadesi talebimin tarihini, miktarını ve dayandığı kayıtları kontrol ettim.
- Dilekçemdeki her önemli olay için hangi delile dayandığımı açıkça not ettim.
Duruşmada hangi noktaları açıkça anlatmalısınız?
Ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konuları belirlenebilir; hâkim tarafları sulh veya arabuluculuğun esasları, süreci ve hukuki sonuçları hakkında bilgilendirerek bu yollara teşvik edebilir. Sonuç alınmazsa anlaşılamayan hususlar tutanakta gösterilir ve tahkikat bu tutanak esas alınarak yürütülür (6100 sayılı Kanun m.140).
Bu nedenle anlatımınızı dosyanızdaki somut uyuşmazlık noktalarına göre düzenleyin: depozito tutarı ve ödeme biçimi, taşınmazın teslim tarihi ve durumu, iade talebi, kesinti iddiası ve bu konuları destekleyen deliller. Bir belgenin dosyada bulunup bulunmadığından emin değilseniz varmış gibi konuşmayın; dosya kaydını kontrol edin ve eksik gördüğünüz noktayı açıkça belirtin. Anlaşamadığınız konuların duruşma tutanağına nasıl geçtiğini okuyup gerçeği yansıtıp yansıtmadığını kontrol edin.
Dayanak mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.334, 335, 342Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 11.10.2026.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.140, 194Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 11.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.