Rehber · Kiracı hakları
Depozito iadesi uyuşmazlığında delil listesi nasıl düzenlenir?
Depozito iadesi uyuşmazlığında delil listenizi, neyi göstermek istediğinize göre düzenleyin: depozitonun ödendiği, kiralananın hangi durumda teslim alınıp geri verildiği ve ev sahibinin kesinti iddiasının dayanağı. Sözleşme ve ödeme kayıtlarının yanına teslim tutanaklarını, tarih ve yeri anlaşılabilen fotoğrafları, yazışmaları ve varsa kesintiye ilişkin belgeleri ekleyin. Belgeler, iddiaları tek başına kesin olarak kanıtlamayabilir; her birinin hangi olayı desteklediğini açıkça not edin.
Önce hangi iddiayı belgelediğinizi belirleyin
Depozito uyuşmazlığında taraflar farklı konularda anlaşamayabilir. Kiracı ödemenin yapıldığını ve taşınmazı geri verdiğini göstermek isteyebilir; kiraya veren ise hasar, eksiklik veya ödenmemiş bir borç nedeniyle kesinti yaptığını ileri sürebilir. Bu nedenle tek bir belge listesi yerine, her iddia için ayrı bir belge grubu oluşturun.
İspat yükü, özel bir düzenleme yoksa, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Hangi tarafın hangi vakıayı ispatlaması gerektiği, ileri sürülen iddiaya ve dosyanın özelliklerine bağlıdır; belgelerinizi bu ayrımı gözeterek düzenleyin (6100 sayılı Kanun m.190).
Uyuşmazlık konusu olayları ispata elverişli yazılı veya basılı metinler, fotoğraf ve görüntüler ile elektronik ortamdaki veriler belge kapsamına girebilir (6100 sayılı Kanun m.199). Bir kaydın dosyanızda bulunmaması, kaydın hiç olmadığı anlamına gelmez. Önce e-posta, mesajlaşma uygulaması, banka hareketleri ve kendi arşiviniz gibi olası kaynakları kontrol edin.
Belgeleri hangi başlıklarda toplamalısınız?
Her belgeye bir sıra numarası verin ve listenizde belgenin tarihini, ne olduğunu, hangi iddiayla ilgili olduğunu ve nerede bulunduğunu yazın. Asıl dosyayı değiştirmeden saklayın; çalışma kopyalarında anlaşılır dosya adları kullanın.
-
Kira sözleşmesi ve depozito şartı
Sözleşmenin imzalı nüshasını ve varsa eklerini koyun. Depozitonun tutarı, para mı yoksa kıymetli evrak mı olduğu, saklanma biçimi ve iade ya da kesintiyle ilgili hükümleri ayrı ayrı işaretleyin. Konut ve çatılı iş yeri kiralarında sözleşmeyle güvence verme borcu kararlaştırılmışsa güvence üç aylık kira bedelini aşamaz; bu kuralın uygulanması için kira ilişkisinin türü ve sözleşme hükümleri önemlidir (6098 sayılı Kanun m.342).
-
Ödemenin yapıldığını gösteren kayıtlar
Banka dekontunu, hesap hareketini veya varsa depozito için düzenlenen makbuz ve yazılı teyitleri ekleyin. Açıklama kısmında depozito yazıp yazmadığını ve ödemenin hangi sözleşmeyle bağlantılı olduğunu not edin. Dekont, ödemenin yapıldığına ilişkin bilgi sağlayabilir; taşınmazın teslim anındaki durumunu ya da kesintinin haklılığını tek başına göstermez. Nakit ödeme varsa buna ilişkin yazılı belge veya taraflar arasındaki teyitleri de arayın.
-
Teslim alınan ve geri verilen taşınmazın durumu
Başlangıç ve çıkış tarihli teslim tutanaklarını, fotoğraf ve videoları, varsa eşya veya demirbaş listesini birlikte düzenleyin. Her görüntü için çekim tarihini, hangi oda veya eşyayı gösterdiğini ve hangi cihazdan ya da kaynaktan alındığını not edin; bu bilgiler görüntünün taşınmaz ve teslim olayıyla bağlantısını değerlendirmeye yardımcı olur. Kiracı, taşınmazı aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür; sözleşmeye uygun kullanımdan doğan eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir (6098 sayılı Kanun m.334).
-
Yazışmalar ve teslimin bildirildiği kayıtlar
Depozito talebi, anahtarın teslimi, çıkış günü, hasar iddiaları ve kesinti açıklamaları hakkındaki mesajları ve e-postaları saklayın. Yalnızca seçilmiş bir cümleyi değil, konu ve tarihi anlaşılabilecek yazışma bütününü muhafaza edin. Elektronik ortamdaki veriler belge kapsamına girebildiğinden, mümkünse kayıtları kaynakları ve tarih bilgileriyle birlikte saklayın (6100 sayılı Kanun m.199).
-
Kesinti iddiasının dayanağı
Kiraya veren bir hasar veya borç nedeniyle kesinti bildirdiyse, bu iddianın ne zaman ve hangi belgeyle bildirildiğini listeleyin. Varsa hasar fotoğraflarını, teslim tutanağını, onarım veya eşya giderlerine ilişkin belgeleri ve ödeme kayıtlarını ayrı bir grupta tutun. Bunların bulunup bulunmadığını kontrol etmek, kesintinin hukuken haklı olup olmadığını tek başına belirlemez; örneğin zararın olağan kullanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı da önem taşıyabilir (6098 sayılı Kanun m.334).
Depozito bankada tutuluyorsa neyi kontrol etmelisiniz?
Konut ve çatılı iş yeri kiralarında güvence para veya kıymetli evrak olarak kararlaştırılmışsa, kanundaki düzenleme güvence için özel bir saklama biçimi öngörür: para kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere vadeli tasarruf hesabına yatırılır; kıymetli evrak bankaya depo edilir (6098 sayılı Kanun m.342). Bu nedenle banka kaydı, hesap bilgisi ve güvenceye ilişkin sözleşme hükmünü kontrol edin. Güvencenin bankada tutulup tutulmadığına dair elinizde kayıt yoksa, yalnızca dosyanızda bulunmadığı için böyle bir kaydın olmadığı sonucuna varmayın.
Banka güvenceyi iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle veya kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak geri verebilir. Kiraya veren, kira sözleşmesinin sona ermesini izleyen üç ay içinde kiracıya karşı sözleşmeyle ilgili dava açtığını ya da icra veya iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı olarak bildirmezse banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür (6098 sayılı Kanun m.342). Bu üç aylık süre, bankada tutulan güvenceye ilişkin bu bildirim kuralıdır; her depozito uyuşmazlığındaki bütün başvurular için genel bir süre olarak değerlendirilmemelidir.
Dosyayı tamamlamadan önce kontrol edin
- Sözleşmenin ve varsa eklerinin elinizdeki nüshalarını belirlediniz mi?
- Depozito tutarını ve ödemenin tarihini gösterebilen banka kaydı, makbuz veya yazılı teyit var mı?
- Taşınmazın ilk ve son teslim durumunu gösteren tutanak, fotoğraf, video veya eşya listesi var mı?
- Fotoğraf ve videoların tarihini, hangi taşınmaza ait olduklarını ve neyi gösterdiklerini not ettiniz mi?
- Anahtar teslimi, depozito talebi ve kesinti iddiasıyla ilgili yazışmaları tarih sırasına koydunuz mu?
- İleri sürülen kesintiyi ve bunun dayanağını ayrı bir listede gösterdiniz mi?
- Her belgeye numara verip, hangi iddiayla ilgili olduğunu ve dosyanın nerede saklandığını yazdınız mı?
- Birden fazla kiracı veya kiraya veren varsa, belgelerin hangi kişi ya da kişilerle ilgili olduğunu ayırt ettiniz mi?
- Güvence bankadaysa hesap ve saklama biçimini gösteren bilgileri kontrol ettiniz mi?
Delil listesi, belgelerin kendisiyle aynı şey değildir
Delil listesi, elinizdeki kayıtları düzenler ve her kaydın hangi iddiayla bağlantılı olduğunu gösterir. Örneğin “depozito ödendi” iddiasının karşısına ödeme kaydını; “taşınmaz bu durumda teslim edildi” iddiasının karşısına ilgili tutanak veya görüntüleri yazabilirsiniz. Bir belgeyi listeye eklemek, mahkemenin onu mutlaka yeterli bulacağı veya iddianın kabul edileceği anlamına gelmez.
Belgeyi özgün hâliyle koruyun; tarih, mesaj içeriği veya görüntü üzerinde sonradan değişiklik yapmayın. Bir kaydın hangi taşınmaza, kişiye veya olaya ait olduğu belirsizse, bu bağlantıyı gösterebilecek sözleşme, yazışma ya da başka kayıtları da birlikte dosyalayın. Hangi hukuki yola başvurulacağı ve belgelerin uyuşmazlık bakımından yeterliliği, olayların ve tüm kayıtların birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Dayanak mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.334, 342Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 11.10.2026.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.190, 199Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 11.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.