Rehber · Kiracı hakları
Depozito iadesi uyuşmazlığında hangi tarihler ve kayıtlar önemlidir?
Depozitonuzu alamadıysanız önce kira sözleşmesinin sona erdiği tarihi, taşınmazı boşalttığınız günü ve anahtarları teslim ettiğiniz tarihi ayrı ayrı belirleyin. Ardından depozitonun nasıl ödendiğini, teslim anındaki durumu ve ev sahibinin kesinti iddiasını ne zaman, nasıl bildirdiğini gösteren kayıtları bir araya getirin. Bankada güvence hesabında tutulan para için kanunda özel bir üç aylık bildirim mekanizması vardır; ev sahibine doğrudan ödenen depozitoya bu mekanizma aynı şekilde uygulanmaz.
Hangi tarihleri birbirinden ayırmalısınız?
Depozito uyuşmazlığında tek bir “çıkış tarihi” her olayı açıklamayabilir. Kira sözleşmesinin sona erdiği tarih, evden eşyalarınızı çıkardığınız tarih ve anahtarları ev sahibine ya da onun adına teslim alan kişiye verdiğiniz tarih farklı olabilir. Her birini ayrı kaydedin; birini diğerinin yerine varsaymayın.
Örneğin sözleşme belirli bir gün sona ermiş, taşınmaz daha önce boşaltılmış, anahtarlar ise daha sonra teslim edilmiş olabilir. Bu durumda sözleşme, taşınma ve anahtar teslimiyle ilgili yazışmaların her biri ayrı bir olayı gösterir. Temsili örnek: Kiracı eşyalarını ayın 28’inde çıkarmış, anahtarları ayın 30’unda teslim etmiş, sözleşmedeki bitiş tarihi ise ayın son günü olabilir. Bu tarihlerden hangisinin önemli olduğu, incelenen konuya göre değişir.
Tarihi kanıtlayabilecek kayıtları saklayın: imzalı teslim tutanağı, anahtar teslimine ilişkin mesaj veya e-posta, teslim anında gönderilen fotoğraflar ve varsa anahtarı alan kişinin teyidi. Kayıtlarda görünmeyen bir bilgiyi kesinleşmiş kabul etmeyin.
Taşınmazın teslim anındaki durumu nasıl kaydedilir?
Kiracı, kiralananı aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür; ancak sözleşmeye uygun kullanımdan kaynaklanan eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir. Bu nedenle, ev sahibinin kesinti gerekçesi olarak gösterdiği durumla taşınmazın kiracıya verildiği zamanki hâlini karşılaştırmaya yarayan kayıtları bulun. (6098 sayılı Kanun m.334)
Girişte ve çıkışta çekilmiş fotoğraf veya videoları, varsa durum tespit tutanaklarını ve onarımla ilgili yazışmaları tarihleriyle birlikte saklayın. Görüntülerin hangi odaya veya bölüme ait olduğunu not etmek, kayıtları sonradan karşılaştırmayı kolaylaştırır. Fotoğraf, video veya tutanak uyuşmazlığın sonucunu tek başına belirlemez; ancak iddia edilen değişikliğin ne zaman fark edildiğini ve hangi kayıtlarla karşılaştırılabileceğini göstermeye yardımcı olur.
Kiraya veren, taşınmazı geri alma sırasında gözden geçirmeli ve kiracının sorumlu olduğu eksiklik veya ayıpları hemen yazılı olarak bildirmelidir. Bu bildirim yapılmazsa kiracı sorumluluktan kurtulur. Ancak olağan incelemeyle teslim sırasında belirlenemeyecek bir eksiklik ya da ayıp varsa kiracının sorumluluğu devam edebilir; kiraya veren bunu belirlediğinde hemen yazılı bildirim yapmalıdır. (6098 sayılı Kanun m.335)
Bu nedenle, teslim sırasında size gönderilen mesajları ve sonradan bildirilen kesintilerin tarihini de saklayın. Bildirimin içeriğinde hangi hasarın ileri sürüldüğünü, ne zaman fark edildiğinin belirtilip belirtilmediğini kontrol edin.
Depozito ve kesinti kayıtlarını nasıl düzenlersiniz?
Belgeleri olay sırasına koyun. Böylece depozitonun ne zaman ve kime ödendiğini, taşınmazın ne zaman teslim edildiğini ve kesinti iddiasının hangi kayıtla bildirildiğini daha kolay karşılaştırabilirsiniz.
-
Ödeme biçimini belirleyin
Depozitonun banka dekontu, hesap hareketi veya makbuzla mı, yoksa banka hesabında güvence olarak mı tutulduğunu kontrol edin. Ödemenin kime yapıldığı, hangi açıklamayla gönderildiği ve tutarı görülebiliyorsa ilgili kaydı saklayın.
-
Kesinti iddiasını yazılı hâle getirin
Ev sahibi kesinti bildirdiyse mesajı veya e-postayı, gönderilme tarihini ve kesintinin hangi eksiklik ya da zarara dayandırıldığını kaydedin. Sözlü bir görüşme olduysa, hatırladığınız tarihi ve konuşmanın içeriğini kendi notunuzda belirtin; bunu yazılı bildirimle aynı şey saymayın.
-
Ödeme talebinizi ve yanıtı saklayın
Depozitonun iadesini istediğiniz mesaj, e-posta veya yazıyı ve varsa gelen yanıtı tarihleriyle birlikte dosyalayın. Talep yazısında taşınmazın ve anahtarların teslim tarihini, depozito ödeme kaydını ve varsa kesinti itirazınızı açıkça belirtin.
-
Kronolojik bir dosya oluşturun
Kayıtları sözleşme, ödeme, taşınma, anahtar teslimi, inceleme veya hasar bildirimi ve iade talebi sırasına göre düzenleyin. Bir olayın tarihi kesin değilse tahmininizi kesin tarih gibi yazmayın; hangi belgeden doğrulanması gerektiğini not edin.
Banka hesabındaki güvence ile doğrudan ödenen depozito aynı mı?
Hayır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle güvence verme borcu getirilmişse güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Güvence para veya kıymetli evrak olarak kararlaştırılmışsa kanun, paranın kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek vadeli bir tasarruf hesabına yatırılmasını; kıymetli evrakın ise bankaya depo edilmesini düzenler. (6098 sayılı Kanun m.342)
Bu düzenleme, kiraya verene doğrudan ödenen her depozito için aynı banka hesabı usulünün var olduğu anlamına gelmez. Önce sözleşmeyi ve ödeme kaydını inceleyerek paranın banka güvencesi olarak mı tutulduğunu, yoksa doğrudan kiraya verene mi ödendiğini belirleyin.
Banka güvencesinde banka, parayı veya kıymetli evrakı iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle ya da kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak geri verebilir. Ayrıca kiraya veren, kira sözleşmesinin sona ermesini izleyen üç ay içinde kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili dava açtığını veya icra ya da iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı olarak bildirmezse banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür. Bu üç aylık süre, genel olarak her depozito uyuşmazlığının çözülme süresi değildir; maddede bankaya bildirim için düzenlenen mekanizmaya ilişkindir. (6098 sayılı Kanun m.342)
Kaynaklarda açıkça düzenlenen süre
Aşağıdaki üç aylık süre yalnızca 6098 sayılı Kanun m.342’deki banka güvencesi mekanizmasına ilişkindir. Doğrudan ödenen depozitonun iadesi için genel bir süre olarak değerlendirilmemelidir.
| İşlem | Genel süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Kiraya verenin, kira sözleşmesiyle ilgili dava açtığını veya icra ya da iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı olarak bildirmesi | Kira sözleşmesinin sona ermesini izleyen üç ay içinde | 6098 sayılı Kanun m.342 |
Süreler genellikle tebliğ tarihinden başlar ve dosyanın özelliğine göre değişebilir. Kendi son gününüzü bu tablodan hesaplamayın; belgedeki tebliğ tarihini ve istisnaları bir hukuk uzmanıyla doğrulayın.
Dosyanızda hangi kayıtlar olmalı?
- Kira sözleşmesindeki başlangıç ve sona erme tarihlerini kontrol edin.
- Taşınmazı boşalttığınız ve anahtarları teslim ettiğiniz tarihleri ayrı ayrı not edin.
- Anahtar teslimini doğrulayan tutanak, mesaj, e-posta veya teslim alan kişinin teyidi olup olmadığını kontrol edin.
- Depozitonun tutarını, ödeme tarihini, alıcısını ve ödeme biçimini gösteren dekont, hesap hareketi veya makbuzu bulun.
- Taşınmazın başlangıç ve teslim anındaki durumunu gösteren fotoğraf, video ve tutanakları tarihleriyle düzenleyin.
- Kesinti bildirimini, bildirimin tarihini ve ileri sürülen eksiklik veya ayıbın açıklamasını saklayın.
- Depozito iade talebinizi ve ev sahibinin yanıtını tarihleriyle dosyalayın.
- Para bankada güvence hesabındaysa, sözleşmenin sona erme tarihini ve bankaya yapılmış olabilecek yazılı bildirime ilişkin bilgileri kontrol edin.
Bu kayıtlar hangi soruları yanıtlamaz?
Bu kayıtlar olayların sırasını ve tarafların iddialarını anlamaya yardımcı olur; ancak tek başına iade edilecek tutarı veya uyuşmazlığın sonucunu belirlemez. Olağan kullanımdan kaynaklanan eskime ile zarar iddiası değerlendirilirken taşınmazın önceki ve sonraki durumu ile somut kayıtlar önem taşır. Kiracının sözleşmenin sona ermesi hâlinde, sözleşmeye aykırı kullanımdan doğan zararları gidermek dışında başkaca tazminat ödemeyi önceden taahhüt etmesine ilişkin anlaşmalar geçersizdir. (6098 sayılı Kanun m.334)
Burada verilen kaynaklar; doğrudan ödenen depozito için iade talebinin ne zaman sonuçlanacağını, talep edilebilecek kesin tutarı, zamanaşımını, görevli mahkemeyi veya başvuru usulünü belirlemiyor. Bu konularda işlem yapmadan önce ödeme biçimi, sözleşme, teslim kayıtları ve kesinti gerekçesi birlikte değerlendirilmelidir.
Dayanak mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.334, 335, 342Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 11.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.