Rehber · Duruşma
Duruşma tutanağı: Not alırken kaynak sayfalar nasıl gösterilir?
Duruşma notunuzda belgenin adını ve ayırt edici bilgisini, belgedeki basılı sayfa numarasını ve gerekiyorsa PDF görüntüleyicideki sayfa numarasını ayrı ayrı yazın. Sayfa numarası yoksa ilgili başlık veya bölümü tarif edin. Bu yöntem, kendi notlarınızı daha sonra kaynak belgeyle eşleştirmeye yarar; resmî duruşma tutanağının yerine geçmez. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, duruşmada yapılan bazı işlemlerin ve açıklamaların tutanağa geçirilmesini düzenler; sözlü açıklamalar gerektiğinde özetlenebilir (6100 sayılı Kanun m.154).
Notunuzda belgeyi ve sayfayı nasıl belirtmelisiniz?
Notun amacı, daha sonra hangi belgeye ve belgenin hangi bölümüne baktığınızı bulabilmektir. Bunun için tek başına “s. 4” yazmak yerine, belgeyi tanımlayan bilgileri ve sayfa konumunu birlikte kaydedin. Örneğin belge adı, tarihi veya dosyanızdaki ayırt edici tanımı; ardından basılı sayfa numarasını yazabilirsiniz.
Temsili örnek: “12.03.2025 tarihli ödeme çizelgesi, basılı s. 4; PDF görüntüleyici s. 6.” Buradaki tarihler ve belge adı yalnızca örnektir.
Basılı sayfa numarası ile PDF görüntüleyicide görünen sayfa aynı olmayabilir. Kapak ya da numarasız sayfalar nedeniyle farklılık varsa ikisini ayrı ayrı yazın; birini diğerinin yerine kullanmayın. Belgenin basılı numarası yoksa “başlık: Ödeme planı” veya “Bölüm: Sonuç” gibi bulunabilir bir konum tarifi ekleyin.
Kişisel çalışma notları için tek ve zorunlu bir sayfa gösterme biçimi belirtilmemiştir. Bu nedenle önerilen yöntem, belgeyi bulmayı kolaylaştıran pratik bir not düzenidir; mahkemeye sunulan dilekçelerde veya dosya içi atıflarda kullanılması gereken biçimi belirlemez.
Kaynağı karışıklık yaratmadan kaydetme adımları
Her notu, başka bir belgeyle karıştırılmayacak ve belgenin ilgili kısmı yeniden bulunabilecek şekilde düzenleyin.
-
Belgeyi tanımlayın
Belgenin dosyada görünen adını yazın. Aynı adla birden fazla belge varsa tarih, gönderen, belge türü veya dosya içindeki başka bir ayırt edici bilgiyi ekleyin.
-
Sayfa numaralarını ayırın
Belgede basılı sayfa numarası varsa onu “basılı s.” diye belirtin. PDF görüntüleyicide görünen konumu da kullanıyorsanız ayrıca “PDF s.” diye yazın.
-
Sayfa yoksa konumu tarif edin
Belgede sayfa numarası bulunmuyorsa başlık, bölüm, tablo adı veya paragrafın başlangıç sözleri gibi belge içinde aranabilecek bir işaret ekleyin.
-
Notun niteliğini belirtin
Kendi çalışma notunuz olduğunu açıkça gösterin. Notu resmî tutanakla veya duruşmada söylenen sözlerin bire bir kaydıyla karıştırmayın.
Kişisel not ile resmî tutanak arasındaki fark nedir?
Duruşma tutanağı, mahkemedeki yargılama işlemleri ve sözlü açıklamalar hakkında resmî kayıttır. Hâkim, tahkikat ve yargılama işlemlerini ve taraflarla diğer ilgililerin sözlü açıklamalarını zabıt kâtibi aracılığıyla tutanağa kaydettirir; açıklamalar gerektiğinde özetlenebilir (6100 sayılı Kanun m.154/1). Taraflar veya diğer ilgililer, hâkimin izniyle açıklamalarını doğrudan da tutanağa yazdırabilir (6100 sayılı Kanun m.154/2).
Kanunda bazı hususların tutanağa mutlaka yazılması öngörülmüştür. Bunlar arasında tarafların sunduğu belgeler, ara kararları ve hükmün sonucu ile beyanda bulunana okunması gereken belirli beyanlar bulunur (6100 sayılı Kanun m.154/3). Bu düzenleme, kişinin kendi notlarının resmî kayıt olduğu anlamına gelmez. Notlarınız, neyi ve hangi belgeyi kontrol edeceğinizi hatırlatabilir; tutanakta ne yazdığını anlamak için resmî kaydı esas alın.
Duruşmada yapılan işlemler teknik araçlarla kayda alınırsa bu durumun bir tutanakla tespit edilmesi öngörülür (6100 sayılı Kanun m.154/5). Bu hüküm, her duruşmanın mutlaka teknik araçlarla kaydedildiği anlamına gelmez. Ayrıca tutanakta anılan veya dosyaya konduğu belirtilen belgeler, tutanağın eki sayılır (6100 sayılı Kanun m.154/4).
Notunuzu tamamlamadan önce kontrol edin
- Belge adı, tarihi veya dosyadaki ayırt edici bilgi yazılı mı?
- Basılı sayfa numarası ile PDF görüntüleyicide görünen sayfa ayrı ayrı belirtilmiş mi?
- Belgede numara yoksa başlık, bölüm veya başka bir bulunabilir konum eklenmiş mi?
- Notun kişisel çalışma notu olduğu açık mı?
- Duruşmada ne söylendiğini veya ne kayda geçirildiğini kontrol etmek için resmî tutanağa başvuruluyor mu?
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.154Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 19.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.