Rehber · Belge analizi

Duruşma tutanağı: yapay zekâ özetinin doğruluğu nasıl kontrol edilir?

Yapay zekâ özetini doğrulamak için onu dosyadaki duruşma tutanağının tamamıyla karşılaştırın; özetteki kişi ve taraf adlarını, beyanları, itirazları, kararları ve tarihleri tek tek kontrol edin. Tutanakta bulunmayan bir ayrıntıyı özetin eklemesi, o ayrıntının duruşmada hiç söylenmediğini tek başına kanıtlamaz; tutanak da söylenen her sözü kelimesi kelimesine içermeyebilir. Bu nedenle özeti değil, mümkünse tutanağı ve ilgili dosya kayıtlarını esas alarak belirsizlikleri ayrıca işaretleyin.

Bir kişinin duruşma tutanağı ile dijital özeti karşılaştırması
Fotoğraf: Artem Podrez / Pexels

Hukuk Dosyam Editör Ekibi Yayın tarihi

Kontrolde hangi belgeyi esas almalısınız?

Yapay zekâ özeti, tutanağı hızlıca anlamaya yardımcı bir çalışma metnidir; dosyadaki resmî duruşma tutanağının yerine geçmez. Önemli bir beyanı, itirazı veya duruşmada alınan kararı değerlendirecekseniz önce tutanağın kendisini kontrol edin.

Mümkünse yalnızca özetin bir bölümünü değil, tutanağın tamamını ve konuyla ilgili diğer dosya kayıtlarını inceleyin. Tutanakta açıkça yer almayan bir ayrıntı, özet tarafından eklenmiş olabilir. Ancak tutanağın bu ayrıntıyı içermemesi, onun duruşmada hiç söylenmediğini tek başına göstermez; tutanak her sözü kelimesi kelimesine kaydetmeyebilir.

Özeti nasıl karşılaştırabilirsiniz?

Özetteki maddelerin tutanaktaki bölümlerle tek tek eşleştirilmesi
Fotoğraf: Pixabay / Pexels

Kontrolü bölüm bölüm yapın. Özetteki her önemli iddiayı, tutanakta karşılık gelen yerle eşleştirin; bulamadığınız veya farklı gördüğünüz noktaları hemen doğru ya da yanlış diye kesinleştirmeyin.

  1. Tutanak ve özetin hangi duruşmaya ait olduğunu belirleyin

    Belge üzerindeki tarih ve duruşma bilgilerini kontrol edin. Özetin başka bir oturuma ya da farklı bir dosyaya ait olmadığından emin olun. Dosya bilgileri görünmüyorsa bu, kaydın bulunmadığını kanıtlamaz; mevcut belgeyle eşleştirme yapamadığınızı not edin.

  2. Kişileri ve tarafları karşılaştırın

    Taraf, vekil, tanık veya başka bir kişinin adı ile özetin bu kişiye yüklediği rolü tutanaktaki bilgilerle karşılaştırın. Benzer adlar veya yanlış eşleştirmeler, beyanın kime ait olduğunun karıştırılmasına yol açabilir.

  3. Beyanların anlamını kontrol edin

    Özetteki önemli açıklamanın tutanakta hangi bölümle örtüştüğünü bulun. Özetin bir sözün koşulunu, kapsamını, olumsuz ifadesini ya da kimin söylediğini değiştirip değiştirmediğine bakın. Kısa özet, konuşmanın bütün ayrıntılarını vermeyebilir.

  4. İtirazları ve kararları ayrı ayrı inceleyin

    Özette bir itirazın, talebin, ara kararın veya sonraki duruşmaya ilişkin bilginin yer alıp almadığını kontrol edin. Özette yazan kararın tutanaktaki ifadeyle aynı olup olmadığına; kararın kime veya hangi talebe ilişkin olduğuna dikkat edin.

  5. Tarihleri ve olay sırasını doğrulayın

    Özette yer alan fakat tutanakta bulamadığınız her bilgi için özetteki cümleyi ve tutanaktaki ilgili bölümü not edin. Bunu “tutanakta bulamadım” diye kaydedin; “duruşmada söylenmedi” sonucuna, yalnızca bu karşılaştırmaya dayanarak varmayın.

Fark bulursanız nasıl not almalısınız?

Tutanak ile özet arasındaki farkların not edilmesi
Fotoğraf: Mikhail Nilov / Pexels

Belirsizliği gidermek için her farkı, iki metindeki karşılığıyla birlikte kaydedin. Örneğin, yapay zekâ özeti bir talebin kabul edildiğini söylüyor ancak tutanakta bu ifadeyi bulamıyorsanız, özetteki cümleyi ve tutanakta kontrol ettiğiniz bölümü belirtin. Tutanak farklı bir ifade kullanıyorsa, iki ifadeyi de aynen not edin.

Farkları şu şekilde sınıflandırmak işinizi kolaylaştırabilir:

  • Tutanakta karşılığı bulunan bilgi: İlgili bölümü ve mümkünse sayfa ya da paragrafı belirtin.
  • Tutanakta bulunamayan bilgi: Bilginin tutanakta görünmediğini yazın; duruşmada hiç söylenmediği sonucuna varmayın.
  • Anlamı belirsiz veya çelişkili bilgi: Hangi ifadelerin uyuşmadığını ve hangi dosya kaydının incelenmesi gerektiğini not edin.

Özetin doğru görünmesi, bir kararın kesinleştiğini veya sonucunun yerine getirildiğini göstermez. Bir kararın hukuki etkisi ya da nasıl izleneceği, yalnızca özet cümlesinden çıkarılamaz.

Son okumada kullanabileceğiniz kontrol listesi

  • Özetin doğru dosya ve duruşmaya ait olduğunu kontrol ettim.
  • Kişi adlarını ve taraf rollerini tutanaktaki bilgilerle karşılaştırdım.
  • Önemli beyanların kime ait olduğunu ve anlamının korunup korunmadığını inceledim.
  • İtirazların, taleplerin ve ara kararların tutanaktaki karşılığını kontrol ettim.
  • Tarihleri ve olay sırasını ilgili kayıtlarla karşılaştırdım.
  • Tutanakta bulamadığım bilgileri kesin yanlış saymak yerine ayrıca işaretledim.
  • Belirsiz veya çelişkili noktalar için ilgili dosya kaydını belirledim.

Tutanakta hata olduğunu düşünüyorsanız

Bir kişinin tutanaktaki belirsiz bölümü işaretlemesi
Fotoğraf: cottonbro studio / Pexels

Yapay zekâ özetiyle tutanak arasındaki fark, tek başına tutanağın hatalı olduğunu göstermez. Tutanakta eksiklik veya yanlışlık bulunduğunu düşünüyorsanız, önce iddianızı tutanaktaki belirli bölüm ve varsa ilgili dosya kayıtlarıyla somutlaştırın. Tutanaktaki bir kaydın nasıl düzeltilmesi ya da hangi yolla ileri sürülmesi gerektiği dosyanın ve talebin niteliğine bağlıdır; bu rehber ilgili usulü belirlemez.

Özellikle farkın bir beyanın kime ait olduğunu, itirazı veya kararı etkilediği durumlarda, hangi belge ve bilgilerin incelenmesi gerektiğini dosyayı değerlendirecek hukukçuya sorun. Kişisel veya hassas bilgi içeren tutanakları çevrim içi bir araca yüklemeden önce aracın bu bilgileri nasıl kullandığını ve sakladığını kontrol edin; koşullar açık değilse belgeyi paylaşmayın.

Belgenizin ne söylediğini görün

Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.

Belge analizini inceleyin

Etiketler