Duruşma tutanağındaki imza ve belge doğrulaması nereden yapılır?

Kontrole, belgeyi nereden aldığınızı belirleyerek başlayın: duruşmada verilen kâğıt nüsha mı, elektronik ortamdan alınmış bir çıktı mı, yoksa bir başkası tarafından gönderilen dosya mı? Aynı tutanağın farklı biçimlerdeki nüshaları farklı görüntülenebilir. Bu nedenle kâğıt çıktıda imza görünmemesini, dosyada da imza bulunmadığının kanıtı saymayın.

Mahkeme dosyasına erişebiliyorsanız, elinizdeki nüshayla dosyada görünen tutanağı karşılaştırın. Özellikle mahkemenin adı, duruşma günü ve saati, hazır bulunan kişiler, beyanlar, sunulan belgeler ve ara kararlar gibi kayıtları kontrol edin. Bu bilgilerin bir bölümü tutanakta yer alması gereken hususlardandır (6100 sayılı Kanun m.154).

Ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemleri ancak tutanakla ispat olunur (6100 sayılı Kanun m.156). Bu nedenle uyuşmazlığı yalnızca “imza farklı görünüyor” diye değil, hangi nüshada hangi bilginin eksik veya farklı olduğunu belirterek inceletmek önemlidir. Dosyada göremediğiniz bir kaydın hiç bulunmadığı sonucuna hemen varmayın; kaynaklarda dosyaya erişim ve görüntüleme biçimleri hakkında bilgi verilmemektedir.

Kâğıt tutanakta hâkim ve zabıt kâtibinin imzalarının bulunup bulunmadığına bakın. Kanuna göre tutanak bu kişiler tarafından derhâl imzalanır (6100 sayılı Kanun m.155). İmza atamayacak durumda olan kişi bakımından parmak izi alınması; elinde parmak bulunmayan kişinin ise imza yerine mühür veya özel işaret kullanabilmesi de düzenlenmiştir (6100 sayılı Kanun m.155).

Ancak bir çıktıda imza görünmemesi, dosyadaki nüshada da imza bulunmadığını göstermez. Önce belgenin asıl kâğıt nüsha mı, elektronik belgeden alınmış çıktı mı, yoksa başka bir kopya mı olduğunu netleştirin. Dosyadaki nüshayla karşılaştırma yapamıyorsanız mahkeme kaleminden tutanağın dosyadaki hâlinin incelenmesini ve farkın açıklanmasını isteyin.

İmzanın görüntüsünden hareketle imzanın gerçek olup olmadığına kesin karar verilemez. Böyle bir iddianın teknik olarak incelenmesi ve izlenecek hukuki yol, somut belgeye ve dosyanın aşamasına bağlıdır.

Dava ve diğer yargılama işlemleri elektronik ortamda yürütülüyorsa veriler UYAP kullanılarak kaydedilir ve saklanır. Güvenli elektronik imzayla tutanak ve belge elektronik ortamda hazırlanıp gönderilebilir; bu belgelerin ayrıca kâğıt olarak gönderilmesi veya belge örneğinin aranması gerekmez (6100 sayılı Kanun m.445).

Güvenli elektronik imza, elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur (5070 sayılı Kanun m.5). Fakat bu kural, ekranda görünen imza görselinin tek başına güvenli elektronik imzayı doğruladığı anlamına gelmez. Belgenin elektronik dosyadaki kaydını ve imza doğrulama bilgilerini kontrol edin. UYAP veya başka bir sistemde güncel olarak hangi doğrulama adımlarının uygulanacağı, verilen kaynaklarda açıklanmamaktadır; kesin bir teknik yönerge olarak sunulamaz.

Elektronik belgeden fizikî örnek çıkarılması gereken hâllerde, belgenin aslının aynı olduğu belirtilerek hâkim veya görevlendirdiği yazı işleri müdürü tarafından imzalanıp mühürlenmesi öngörülür (6100 sayılı Kanun m.445). Bu nedenle elinizdeki kâğıt çıktıdaki imza biçimini, elektronik dosyadaki imza görünümüyle aynı olmak zorunda kabul etmeyin.