Rehber · Belge analizi

Elektronik imzalı belgeyi dönüştürürken nelere dikkat edilmeli?

Elektronik imzalı belgeyi başka bir biçime dönüştürmeniz gerekiyorsa, önce imzalı özgün dosyayı değiştirmeden saklayın ve imzanın bu dosya üzerinde doğrulanıp doğrulanmadığını kontrol edin. Dönüştürülmüş PDF, görüntü veya başka bir kopya imzanın doğrulanmasını sağlamayabilir; ekranda görünen imza resmi tek başına yeterli değildir. Belgeyi teslim edeceğiniz kurumun hangi dosya biçimini kabul ettiğini de önceden öğrenin.

Bilgisayar ekranında açık bir elektronik belge ve yanında dosya dönüştürme simgesi
Fotoğraf: kaboompics.com / Pexels

Dönüştürme imzayı etkiler mi?

Etkileyebilir; sonuç, dosya biçimine ve kullanılan yazılıma göre değişir. Dosyayı başka biçimde kaydetmek veya yalnızca görüntü olarak sunmak, imzanın doğrulanması için gereken verileri korumayabilir. Bu nedenle dönüştürülmüş kopyanın üzerinde imza görünmesi, imzanın o dosyada doğrulandığını tek başına göstermez.

Güvenli elektronik imza; imza sahibine bağlı olmalı, imza sahibinin tasarrufundaki güvenli imza oluşturma aracıyla oluşturulmalı, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak kimliği belirlemeli ve imzalanmış veride sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini sağlamalıdır (5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.4). Somut dosyada bu koşulların sağlanıp sağlanmadığı, yalnızca ekrandaki imza görüntüsüne bakılarak belirlenemez.

Temsili örnek: Bir belgeyi imza doğrulaması yapılabilen özgün dosyadan görüntü biçiminde dışa aktarırsanız, yeni dosyada imzanın resmi görünebilir. Ancak bu görüntü, özgün dosyadaki imza doğrulama bilgisinin yeni dosyada korunduğunu göstermez.

Dönüştürmeden önce ve sonra ne yapmalısınız?

Özgün dosyayı saklama, imzayı kontrol etme ve kopyayı teslim etme adımlarını gösteren sade şema
Fotoğraf: Shantum Singh / Pexels

Aşağıdaki adımlar, özgün dosyayı korumanıza ve dönüşümün neyi değiştirdiğini fark etmenize yardımcı olur. Doğrulama yöntemi ve sonuç, dosya türüne ve kullanılan yazılıma bağlı olabilir.

  1. Özgün dosyayı ayrı saklayın

    İmzalı dosyanın elinizdeki ilk hâlini değiştirmeden, erişebileceğiniz ayrı bir konumda muhafaza edin. Dönüştürülmüş dosyayı bu özgün dosyanın üzerine kaydetmeyin.

  2. İmzayı özgün dosyada kontrol edin

    Dosyayı imza doğrulama imkânı sunan yazılımda açıp imzanın doğrulanıp doğrulanmadığını inceleyin. Ekrandaki imza resmi veya imza bilgisi ibaresi tek başına doğrulama sonucu değildir. Kullanılan yazılım ve dosya biçimi konusunda emin değilseniz sonucu kesin kabul etmeyin.

  3. Gerekiyorsa dönüştürülmüş kopya oluşturun

    Kopyayı ayrı bir dosya adıyla kaydedin; özgün dosyayı koruyun. Dönüştürme sırasında belge içeriğinde değişiklik yapmayın. İçerik değişikliği veya yeniden kaydetmenin imza doğrulamasına etkisi, dosya ve yazılıma göre farklılaşabilir.

  4. Kopyayı yeniden kontrol edin

    Dönüştürülmüş dosyada imzanın doğrulanabildiğini varsaymayın. Kullanılan doğrulama aracı bu dosya için sonuç vermiyorsa, bunu imzanın kesin olarak geçersiz olduğu ya da geçerli olduğu şeklinde yorumlamayın.

  5. Teslim biçimini alıcıdan öğrenin

    Belgeyi isteyen kurumdan özgün dosyanın mı, dönüştürülmüş kopyanın mı kabul edildiğini ve varsa yükleme biçimi koşullarını sorun. Kurumun özel koşulları burada verilen genel bilgilerle belirlenemez.

Güvenli elektronik imzanın hukuki sonucu nedir?

Elektronik imza doğrulaması ve hukuki belge simgelerini yan yana gösteren çizim
Fotoğraf: Gustavo Fring / Pexels

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na göre güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur (5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.5). Bu kural, her tür elektronik imzanın aynı sonucu doğurduğu anlamına gelmez; m.5’te özellikle güvenli elektronik imza düzenlenmiştir.

Ayrıca kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemler, güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemez. Banka teminat mektupları ve Türkiye’de yerleşik sigorta şirketlerinin düzenlediği kefalet senetleri dışındaki teminat sözleşmeleri de bu istisnalar arasındadır (5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.5). Belgenin hangi işlem için kullanıldığı ve resmî şekil ya da özel merasim şartı bulunup bulunmadığı bu nedenle önemlidir.

Bir dosyanın biçimini değiştirmek, tek başına belgenin işlem bakımından gerekli hukuki şartları taşıdığını göstermez. Belge resmî şekil şartına tabi bir işlemde kullanılacaksa, dosya biçimini değiştirmeden önce işlemin niteliğini ve uygulanacak şekil koşulunu yetkili kurumdan veya hukuk uzmanından teyit edin.

Belgeyi teslim etmeden önce kontrol edin

  • İmzalı özgün dosya dönüştürülmeden ve üzerine kaydedilmeden saklandı mı?
  • İmza, yalnızca görüntüsüne bakılarak değil, özgün dosya üzerinde doğrulama aracıyla kontrol edildi mi?
  • Dönüştürülmüş kopya özgün dosyadan ayrı kaydedildi mi?
  • Belge içeriğinin değiştirilmesi veya yeniden kaydedilmesi söz konusu oldu mu?
  • Belgeyi isteyen kurumdan kabul edilen dosya biçimi ve teslim yöntemi öğrenildi mi?
  • İşlem resmî şekle veya özel bir merasime tabi olabilir mi; belge bu işlemde kullanılacaksa bu husus ayrıca teyit edildi mi?

Dayanak mevzuat

Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.

Belgenizin ne söylediğini görün

Tebligat, dilekçe ya da karar: Belgenizi yükleyin veya UYAP’tan aktarın; belgenin ne söylediğini, ilgili bölümleri göstererek sade dille öğrenin.

Etiketler