Fazla mesai alacağı uyuşmazlığında dosyanın hangi aşamada olduğu nasıl anlaşılır?

Fazla mesai alacağı, işçi ile işveren arasındaki bir işçilik alacağı uyuşmazlığıdır. Bu tür bir talep için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır; başka bir deyişle, kanunun dava açılabilmesi için arabulucuya başvurulmuş olmasını aradığı bir koşuldur. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları için belirtilen istisna, fazla mesai alacağı talebiyle aynı şey değildir. (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3)

Dosya kaydında arabuluculuk başvurusu, görevlendirme veya toplantı bilgisi görüyorsanız süreç henüz mahkemedeki dava aşamasında olmayabilir. Arabuluculuk sonunda anlaşma olmazsa, son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dava dilekçesine eklenir. Başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilir. (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3)

Arabuluculuk sürecini mahkeme dosyasıyla karıştırmayın. Elinizdeki arabuluculuk başvuru bilgisi, davet veya son tutanak ile mahkeme dosyasındaki son kayıtları ayrı ayrı kontrol edin. Dosyada yeni kayıt görünmemesi, işlemin yapılmadığını tek başına kanıtlamaz; son görünen kaydın tarihini ve varsa tebligat durumunu da inceleyin.

İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır. Dosyada görünen her kaydı bu genel çerçevede, işlem adı ve tarihiyle birlikte okuyun; tek bir kayıt bütün sürecin tamamlandığını göstermez. (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.7)

Dava dilekçesi kaydı, mahkemeye başvuru yapıldığını gösteren bir aşamadır. Dava dilekçesinde davanın konusu, olayların özeti, deliller ve açık talep sonucu gibi bilgiler bulunmalıdır. Bu kayıt, mahkemenin talep edilen alacağı kabul ettiği anlamına gelmez. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119)

Cevap dilekçesi kaydı, davalının savunma ve dayandığı delilleri sunduğu aşamaya işaret eder. Dilekçede savunmanın dayanağı olan olayların, delillerin ve talep sonucunun yer alması öngörülür. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.129)

Cevaba cevap veya ikinci cevap kaydı, dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasında olduğunuzu gösterebilir. Davacı, cevap dilekçesi kendisine tebliğ edildikten itibaren iki hafta içinde cevaba cevap dilekçesi; davalı da davacının cevabı kendisine tebliğ edildikten itibaren iki hafta içinde ikinci cevap dilekçesi verebilir. Sürenin başlangıcını, ekrandaki son işlem tarihinden değil ilgili dilekçenin tebliğ tarihinden kontrol edin. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.136)

Kaydın adı tek başına yeterli olmayabilir. İşlem tarihini, belgenin dosyaya sunulma veya mahkemece oluşturulma bilgisini, karşı tarafa tebliğ kaydını ve varsa tebligat belgesini birlikte karşılaştırın. Bir dilekçenin dosyada bulunması, karşı tarafa tebliğ edildiğini kendiliğinden göstermez.

Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra mahkeme ön inceleme yapar. Bu aşamada dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, uyuşmazlık konuları belirlenir ve delillerin sunulması ya da toplanması için gerekli işlemler ele alınır. Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.137)

Ön inceleme duruşması yapılmışsa tutanağı kontrol edin. Hâkim, tarafların üzerinde anlaştığı ve anlaşamadığı konuları belirler; tarafları sulh veya arabuluculuğa teşvik edebilir. Duruşma sonunda bu girişimlerin sonuç verip vermediği ve anlaşmazlığın hangi konularda sürdüğü tutanağa geçirilir. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.140)

Tahkikat ve sözlü yargılama için taraflara duruşma davetiyesi gönderilir. Davetiyede, geçerli özür olmadan duruşmaya gelinmemesinin sonuçlarına ilişkin bildirimler yer alır. Davetiye ve tebligat kaydını birlikte okuyun; duruşma günü verilmiş olması, mahkemenin karar verdiğini göstermez. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.147)

Mahkemenin, 139 uncu madde uyarınca yaptığı ihtara rağmen dilekçelerde gösterilen belgelerin sunulmadığı veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklamanın yapılmadığı durumlarda, ilgili delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılma sonucu doğabilir. Bu nedenle mahkemenin ihtarını ve ilgili tutanağı kontrol edin. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.140)

Dosyada karar verildiğini gösteren bir kayıt varsa karar belgesini ve taraflara tebliğ bilgilerini kontrol edin. İş mahkemesi kararlarına karşı kanun yolu hükümleri uygulanır ve kanun yoluna başvuru süresi ilamın taraflara tebliğinden itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle yalnızca karar tarihine bakarak kanun yolu süresinin başladığını veya kararın kesinleştiğini varsaymayın. (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.7)

Karar kaydı, alacağın tahsil edildiğini de göstermez. Kararın içeriği, tebliğ bilgisi ve dosyada daha sonra görünen işlemler ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Tahsilatın hangi aşamada ve hangi işlemle gerçekleştiği, burada verilen kaynaklarla belirlenemiyor; dosyanızdaki karar ve sonraki kayıtlar üzerinden ayrıca doğrulanmalıdır.