Rehber · Belge doğrulama
Gerekçeli karar: İmza ve belge doğrulama bilgileri nereden kontrol edilir?
Gerekçeli kararın imza ve doğrulama bilgilerini kontrol etmek için önce belgenin hangi resmî kanaldan alındığını belirleyin; ardından aynı kanalın güncel doğrulama olanağını veya kararı düzenleyen mahkemenin resmî başvuru kanalını teyit edin. Elektronik dosya, ıslak imzalı nüsha ve taranmış kopya aynı şekilde incelenemeyebilir. Belgedeki kodun ya da imza bilgisinin görünmemesi tek başına sahtelik veya geçersizlik göstermez; doğrulama kaydı da kararın içeriğini ya da hukuki sonucunu kanıtlamaz.
Önce belgenin türünü ve kaynağını belirleyin
Elinizdeki nüshanın elektronik olarak oluşturulmuş belge, ıslak imzalı basılı nüsha veya başka bir belgenin taranmış kopyası olup olmadığını ayırt edin. Taranmış bir görüntüde imza görünmesi, imzanın teknik olarak doğrulandığı anlamına gelmez; görüntüde bir kod bulunmaması da tek başına belgenin sahte olduğunu göstermez.
Belgenin size nereden ulaştığını da not edin: doğrudan bir resmî sistemden mi aldınız, mahkemeden mi teslim aldınız, yoksa başka bir kişi veya kurum mu gönderdi? Başka bir yerden geldiyse, yalnızca iletilen PDF veya kâğıt kopyaya bakmak yerine belgenin ilk alındığı resmî kaynaktan teyit istemek daha açıklayıcı olabilir.
Temsili örnek: Bir kişi kendisine e-postayla iletilen karar PDF’sinde doğrulama kodu göremiyorsa, bunu tek başına sahtecilik işareti saymamalı; gönderen kaynağı ve belgenin resmî kayıttan yeniden edinilip edinilemeyeceğini araştırmalıdır.
Kontrol için hangi adımları izleyebilirsiniz?
Aşağıdaki adımlar, belgenin kaynağını ve kontrol edilebilecek bilgileri düzenli biçimde belirlemenize yardımcı olur. Kullanılacak sistem ve doğrulama yöntemi, belgenin türüne ve nereden alındığına göre ayrıca teyit edilmelidir.
-
Belgeyi değiştirmeden saklayın
Elektronik dosyanın size ulaştığı özgün hâlini koruyun; yalnızca ekran görüntüsünü veya yazdırılmış kopyayı saklamakla yetinmeyin. Basılı nüshanın tüm sayfalarını ve varsa eklerini birlikte muhafaza edin.
-
Kaynağı ve dosya bilgilerini kaydedin
Belgeyi aldığınız tarih ve kanalı, göndereni ve varsa dosya veya belge numarası gibi ayırt edici bilgileri not edin. Belge başka bir kişi ya da kurumdan geldiyse, bu bilginin kendiliğinden resmî kaynaktan geldiğini varsaymayın.
-
Aynı resmî kaynaktan nasıl teyit edileceğini sorun
Belgeyi aldığınız resmî kanalın güncel doğrulama seçeneği olup olmadığını o kanaldan teyit edin. Böyle bir seçenek bulamazsanız, kararı düzenleyen mahkemenin resmî başvuru kanalını bağımsız olarak belirleyip belgenin kaynağını ve doğrulama yolunu sorun. Güncel başvuru kanalı ve işlem adımları burada doğrulanmadığından, belirli bir ekran veya işlem adı kesin yöntem olarak verilemez.
-
Sonucu belgenin türüne göre değerlendirin
Elektronik belgedeki imza veya doğrulama kaydı, taranmış görüntüdeki imza görünümüyle aynı şey değildir. Basılı nüshadaki işaretleri de tek başına teknik doğrulama sonucu saymayın. Teyit yanıtında hangi belgenin, hangi kayıtla karşılaştırıldığını açıkça sorun.
Doğrulama bilgisi yoksa veya eşleşme bulunmuyorsa ne yapmalı?
Belgede kod ya da imza bilgisi görünmemesi, ilgili kaynağın belgenin geçersiz olduğunu doğruladığı anlamına gelmez. Kod bulunmaması, belgenin taranmış olması veya kullanılan yöntemin değişmiş olması gibi farklı açıklamalar olabilir; hangisinin geçerli olduğu belgenin türü ve alındığı kaynak üzerinden araştırılmalıdır.
Bir doğrulama ekranında eşleşme çıkmaması hâlinde, belgenin numarasını ve diğer ayırt edici bilgileri yeniden kontrol edin. Ardından belgenin ilk alındığı resmî kaynağa, bu nüshanın oradan edinilip edinilemeyeceğini ve hangi doğrulama yönteminin geçerli olduğunu sorun. Kişisel hatırlatmalar veya üçüncü kişilerin ilettiği açıklamalar, resmî teyit yerine geçmez.
Bir kayıtla eşleşme bulunması da kararın içeriğinin doğru olduğu, kararın kesinleştiği veya başka bir hukuki sonuç doğurduğu anlamına tek başına gelmez. Bu konular, imza ve belge doğrulamasından farklı incelemeler gerektirir. Belgenin kaynağı konusunda çelişki varsa ya da doğrulama sonucu hak kaybına yol açabilecek bir işlemle ilgiliyse, elinizdeki nüshayı ve teyit yanıtını bir hukukçuya göstererek hangi ayrı kontrollerin gerektiğini sorun.
Başvuru yapmadan önce kontrol listesi
- Belge elektronik olarak mı oluşturulmuş, yoksa taranmış bir kopya mı?
- Belgeyi ilk olarak hangi kaynaktan aldım; aracı bir kişi veya kurum var mı?
- Özgün elektronik dosya ya da basılı nüshanın tüm sayfaları elimde mi?
- Belgede yer alan ayırt edici bilgileri başvuru için not ettim mi?
- Kullanılacak güncel doğrulama yöntemini belgenin alındığı resmî kaynaktan teyit ettim mi?
- Yanıt alamadıysam, kararı düzenleyen mahkemenin resmî başvuru kanalını bağımsız biçimde belirleyip belge ve teyit sorumu açıkça ilettim mi?
- Doğrulama sonucunu, kararın içeriği veya hukuki sonucu hakkında tek başına kanıt saymaktan kaçındım mı?
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: Belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; belgenin ne söylediği, ilgili bölüm gösterilerek sade dille açıklansın.