Rehber · İcra işlemleri
Haciz tutanağı nasıl kontrol edilir? Yapılacaklar listesi
Haciz tutanağını, icra dosyasındaki bilgilerle ve olay günü gördüğünüz durumla karşılaştırın: dosyanın kimlere ait olduğunu, hangi malların yazıldığını, değerlerin ve varsa üçüncü kişi iddialarının kaydedilip kaydedilmediğini kontrol edin. Taşınır mallar için tutanakta alacaklı ve borçlunun isimleri, alacak miktarı, haczin günü ve saati, mallar, takdir edilen değerler ve varsa üçüncü kişilerin iddiaları yer alır (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.102). Bir eksiklik veya uyuşmazlık görürseniz ilgili belge ve bilgileri toplayıp dosyadaki diğer kayıtlarla birlikte değerlendirin; tek başına tutanakta bir kaydın bulunmaması, olayın tamamını açıklamayabilir.
Tutanakta hangi bilgiler bulunmalı?
Taşınır mal haczinde icra memuru mahallinde tutanak düzenler. Kanunda tutanakta alacaklı ve borçlunun isimleri, alacak miktarı, haczin yapıldığı gün ve saat, haczedilen mallar, mallara biçilen değerler ve varsa üçüncü kişilerin iddialarının yazılması öngörülür (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.102).
Tutanaktaki bu bilgileri, elinizdeki belge ve olay günü gördüklerinizle karşılaştırın. Örneğin bir eşya tutanağa yazılmışsa eşyanın tanımının ve belirtilen değerinin anlaşılır olup olmadığına bakın. Tutanakta size ait olduğunu düşündüğünüz bir malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası ileri sürüldüyse bu iddianın kayda geçirilip geçirilmediğini kontrol edin.
Taşınmaz haczinde kanun, haczin ilgili daireye bildirilmesini ve mahallinde tutulacak tutanakta taşınmazın türü, niteliği, sınırları ve gerekli özelliklerinin belirtilmesini düzenler (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.102). Bu nedenle taşınmazla ilgili bir kayıt görüyorsanız, taşınır mal tutanağındaki alanlarla aynı bilgileri aramayın; işlemin türünü ve dosyadaki ilgili kaydı ayrıca belirleyin.
Haciz, alacağın ana parasını, faizini ve masraflarını karşılamaya yetecek miktarla sınırlıdır; bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz. Haciz yapan memurun borçlu ve alacaklının menfaatlerini mümkün olduğu kadar uzlaştırma yükümlülüğü de vardır (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.85). Bu çerçeveyi tutanaktaki malları incelerken göz önünde bulundurun; yalnızca tutanaktaki bir tutar veya eşya listesiyle somut işlemin hukuka uygunluğu hakkında kesin sonuca varılamaz.
Tutanağı adım adım nasıl incelemelisiniz?
İncelemeyi tutanakta yazanlarla sınırlamayın. Dosya bilgilerini, fiilî durumu ve sahiplik iddialarını ayrı ayrı not edin.
-
Dosya ve taraf bilgilerini eşleştirin
Tutanakta görünen icra dairesini, dosya numarasını ve taraf adlarını not edin. Elinizdeki tebligat, yazışma veya diğer dosya belgelerinde aynı bilgilerin bulunup bulunmadığını karşılaştırın. Bu kayıtların size ait olup olmadığından emin değilseniz, ilgili icra dairesinden dosya bilgilerini ve incelemek istediğiniz kayıtları sorun.
-
Eşya listesini fiilî durumla karşılaştırın
Her eşya için tutanaktaki tanımı ve varsa değeri, eşyanın bulunduğu yer ve ayırt edici özelliklerle karşılaştırın. Farklılık varsa eşyanın ne olduğunu, nerede bulunduğunu ve tutanağın hangi kaydıyla uyuşmadığını yazın. Tutanakta bir eşyanın yer almaması, tek başına o eşya hakkında işlem yapılmadığını kanıtlamaz; dosyanın diğer kayıtlarını ve fiilî durumu da kontrol edin.
-
Üçüncü kişi iddiasını ve belgeleri belirleyin
Eşyanın size değil başka bir kişiye ait olduğu, birden fazla kişinin ortak hakkı bulunduğu veya eşya üzerinde rehin gibi sınırlı bir ayni hak olduğu ileri sürülüyorsa, kimin hangi hakka dayandığını açıkça not edin. İlgili fatura, sözleşme, ödeme kaydı veya sahiplik iddiasını destekleyen diğer belgeleri saklayın. Üçüncü kişinin mülkiyet veya rehin gibi bir hakkı ya da daha önceki haczi bulunduğu bildirildiğinde bu hususun tutanağa geçirilmesi istenir; haczi yapan memurun da kişileri böyle bir beyanda bulunmaya davet etmesi öngörülür (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.85).
-
İşlem günüyle ilgili kayıtları koruyun
Tutanağın bir kopyasını ve size sonradan ulaşan yazıları saklayın. Mevcutsa fotoğraf, fatura, teslim belgesi ve ödeme kaydı gibi belgeleri tarihleriyle birlikte bir araya getirin. Tutanaktaki imzanın bulunmasının veya bulunmamasının hukuki etkisi, verilen kanun metinlerinden belirlenemiyor; bu konuda kesin bir sonuca varmadan somut dosyadaki durumu değerlendirin.
-
Dosyanın aşamasını doğrulayın
Tutanaktaki işlem dışında dosyada başka hangi kayıtların bulunduğunu ve elinizdeki belgenin hangi işleme ilişkin olduğunu ilgili icra dairesinden öğrenmeye çalışın. Ödeme, itiraz, şikâyet veya başka bir başvuru düşünüyorsanız, uygulanacak usul ve süreyi; işlemin türünü, tebliğ veya öğrenme tarihini ve dosyanın aşamasını belirterek somut dosya üzerinden doğrulayın. Bu rehber, kaynaklarda yer almayan bir süre veya başvuru yolu belirtmez.
Belgelerinizi ve notlarınızı nasıl düzenleyebilirsiniz?
- Tutanağın kopyasını ve üzerinde görünen dosya bilgilerini saklayın.
- Tutanaktaki her eşya kaydının yanına, eşyanın fiilî durumu ve varsa farklılık hakkında kısa bir not yazın.
- Üçüncü kişiye ait olduğu veya ortak hak bulunduğu ileri sürülen mallar için ilgili kişiyi ve dayanak belgeleri ayrı ayrı belirleyin.
- Fatura, sözleşme, ödeme kaydı, teslim belgesi ve mevcut görselleri tarihleriyle birlikte bir araya getirin.
- Tutanakta eksik veya yanlış olduğunu düşündüğünüz kaydı, dayanak belgesiyle eşleştirin; yalnızca “yanlış” demek yerine hangi bilginin nasıl farklı olduğunu açıklayın.
- Dosyadaki diğer işlem kayıtlarını ve tebligat veya öğrenme bilgilerini kontrol edin; görünmeyen bir kaydı bulunmadığı şeklinde yorumlamayın.
- Başvuru veya ödeme seçeneğini değerlendirmeden önce işlemin türünü ve dosyanın aşamasını doğrulayın.
Hangi durumda uzman değerlendirmesi gerekir?
Bir malın kime ait olduğu, ortak mülkiyet bulunup bulunmadığı, üçüncü kişinin ileri sürdüğü hakkın niteliği veya tutanaktaki işlemin sonuçları dosyadaki kayıtlarla birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle başvuru süresinin başlangıcı ya da izlenecek yol konusunda belirsizlik varsa, tutanak ve ilgili yazışmalarla birlikte bir hukukçudan somut dosyaya yönelik görüş alın. Süre ve usul kaynaklarda verilen kanun metinleriyle belirlenemediğinden, doğrulanmadan genel bir süreye güvenmeyin.
Dayanak mevzuat
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.85, 102Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 23.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.