Haciz tutanağında önce hangi bölümler okunmalı?

Tutanağın dosyayla bağlantısını anlamak için üzerinde yer alan dosya ve işlem bilgilerini, elinizdeki icra dosyası belgeleriyle karşılaştırın. Belge başlığı tek başına hangi işlemin yapıldığını göstermeyebilir; tutanağın içeriğini ve dosyadaki diğer kayıtları birlikte değerlendirin.

Tutanağın tarihini ve haczin yapıldığı yer bilgisini de kontrol edin. Bunlar, tutanakta anlatılan işlemin sizin bildiğiniz olayla aynı olup olmadığını anlamanıza yardımcı olur. Bilgi eksikse, tutanağın örneğini ve dosyadaki ilgili işlem kayıtlarını icra dairesinden isteyebilirsiniz. İcra ve iflas dairelerinin tutanakları görülebilir ve örnekleri alınabilir (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.8).

Taşınır mal haczine ilişkin tutanakta alacaklı ve borçlunun adları, alacağın miktarı, haczin yapıldığı gün ve saat, haczedilen mallar, mallara biçilen değer ve varsa üçüncü kişilerin iddiaları yer alır (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.102). Listedeki her eşyanın tanımını, adedini ve ayırt edici özelliklerini olayla karşılaştırın. Örneğin tutanakta aynı türden birden fazla cihaz varsa, hangilerinin yazıldığını ve ayırt edici bilgiler bulunup bulunmadığını kontrol edin.

Haciz, alacaklının ana para, faiz ve masraflar dâhil alacağına yetecek miktarla sınırlı olmalıdır; bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.85). Haciz tutanağındaki eşya listesi ile alacak miktarını bu çerçevede inceleyin. Ancak bu iki kayda bakarak haczin hukuka uygunluğu hakkında tek başına kesin sonuca varmayın; dosyanın bütünü ve işlemin koşulları önem taşıyabilir.

Haczedilebilir mal bulunmadığı veya bulunan malların alacağı karşılamadığı belirtilmişse, bu durumun da tutanakta nasıl kaydedildiğine bakın (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.102).

Tutanakta kimlerin hazır bulunduğunu ve işlem sırasında hangi beyanların kayda geçirildiğini kontrol edin. Haciz sırasında borçlu orada değilse veya hemen hazır edilemiyorsa haciz onun yokluğunda yapılabilir (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.80). Bu nedenle tutanakta borçlunun bulunmaması, tek başına haciz yapılmadığını göstermez.

Tutanağa geçirilmesini istediğiniz bir beyan varsa, yazılı kaydın söylediğinizle örtüşüp örtüşmediğine bakın. İcra dairesi, yaptığı işlemler ile kendisine yöneltilen talep ve beyanlar hakkında tutanak düzenler; sözlü talep ve beyanların altı ilgililer ile görevli tarafından imzalanır (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.8). Tutanakta beyanınızın bulunmaması, tek başına beyanın hiç yapılmadığını kesinleştirmez; dosyadaki diğer kayıtları da kontrol edin.

İmzanız varsa, imzayı hangi kayıtların altında attığınızı inceleyin. İmza, tutanaktaki bütün bilgilerin doğru olduğunu veya bunlara itiraz etmediğinizi tek başına göstermez. İmzadan kaçınıldığına ilişkin bir kayıt varsa, bunun hangi kişi ve işlem için yazıldığını kontrol edin. Tutanakları aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli kabul eden kanuni düzenleme bulunsa da bu, her kaydın tartışmasız olduğu anlamına gelmez (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.8).

Haczedilen eşyanın size veya başka bir üçüncü kişiye ait olduğunu düşünüyorsanız, öncelikle bu iddianın tutanağa geçirilip geçirilmediğine bakın. Borçlu, elindeki malı başkasının mülkü veya rehni olarak gösterdiğinde ya da üçüncü kişi mülkiyet veya rehin hakkı ileri sürdüğünde, icra dairesi iddiayı tutanağa geçirir ve taraflara bildirir (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.96). İddiayı destekleyen fatura, sözleşme, ödeme kaydı veya eşyanın kime ait olduğunu gösteren başka belgeleri bir araya getirin; belgenin tek başına sonucu belirleyeceğini varsaymayın.

Eşyanın haciz yerinde bulunması, kimin mülkiyetinde olduğu sorusunu her durumda kesin olarak çözmez. Fiilî kullanım, eşyanın edinilmesine ilişkin kayıtlar ve tutanağa geçirilen beyanlar birlikte değerlendirilmelidir. Tutanakta üçüncü kişi iddiası görünmüyorsa, bundan iddianın hiç yapılmadığı sonucunu çıkarmayın; dosyadaki tutanakları ve diğer işlem kayıtlarını inceleyin.

İstihkak iddiası, haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu veya bu kişi lehine rehin hakkı bulunduğu iddiasıdır. Malın haczini öğrenen borçlu veya üçüncü kişi, öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmazsa aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkını kaybedebilir (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.96). İddiaya alacaklı veya borçlu itiraz ederse dosya icra mahkemesine gönderilir. Mahkeme takibin devamına karar verirse, üçüncü kişinin bu kararın tefhiminden veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açması gerekir. İstihkak iddiasında bulunma olanağı verilmemiş üçüncü kişi içinse, haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde dava açma kuralı düzenlenmiştir (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.97). Hangi kuralın uygulanacağı dosyadaki işlem ve bildirim kayıtlarına bağlı olduğundan, süreyi yalnızca haciz tutanağındaki tarihe göre hesaplamayın.