Rehber · İcra işlemleri
Haciz tutanağındaki hukuki terimler nasıl anlaşılır?
Haciz tutanağı, haciz sırasında hangi malların görüldüğünü ve haczedildiğini, mallara biçilen kıymeti ve varsa üçüncü kişilerin iddialarını kayda geçiren belgedir. Tutanakta bir eşyanın yazması, tek başına o eşyanın borçluya ait olduğunu göstermez; eşyanın nerede bulunduğunu, kimin kullandığını ve mülkiyet iddiasını destekleyen belgeleri birlikte değerlendirmek gerekir. Önce tutanaktaki eşya ve kişi bilgilerini kontrol edin; size veya başka bir kişiye ait olduğu ileri sürülen bir mal varsa bu iddiayı ve dayanaklarını dosya bakımından gecikmeden değerlendirin.
Haciz tutanağı neyi gösterir?
Haciz tutanağı, haciz işlemi sırasında yapılan tespitlerin yazıldığı kayıttır. Taşınır mal haczinde tutanakta alacaklı ve borçlunun adları, alacağın miktarı, haczin günü ve saati, haczedilen mallar, mallar için takdir edilen kıymet ve varsa üçüncü kişilerin iddiaları yer alır. Taşınmaz haczinde ise taşınmazın türü, niteliği, sınırları ve gerekli özellikleri tutanağa yazılır (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.102).
Bu nedenle tutanak, haciz sırasında neyin kayda geçirildiğini anlamaya yarar; borcun her yönüyle kesinleştiğini veya yazılan her eşyanın borçluya ait olduğunu tek başına kanıtlamaz. Tutanaktaki kayıtları, elinizdeki belgeler ve dosyada görünen diğer bilgilerle karşılaştırın.
Haczedilen malların toplamı, alacaklının ana alacağına, faizine ve masraflarına yetecek miktarla sınırlıdır; bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.85). Tutanakta çok sayıda eşya bulunması tek başına bu sınırın aşıldığını göstermez. Alacağın tutarı, faiz ve masraflar ile mallara biçilen kıymet birlikte incelenmelidir.
Tutanaktaki terimler ne anlama gelir?
Haczedilen mal, haciz işlemi sırasında tutanağa yazılan eşyadır. Eşyanın tutanakta bulunması, mülkiyetinin kime ait olduğu konusunu tek başına çözmez. Borçlu elindeki bir malın başkasına ait olduğunu veya başkasının mal üzerinde rehin hakkı bulunduğunu bildirirse bu beyan tutanağa geçirilebilir (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.96).
Kıymet takdiri, tutanakta haczedilen mal için yazılan değer belirlemesidir. Kanun, taşınır mal haczine ilişkin tutanakta mallar için takdir edilen kıymetlerin yazılmasını öngörür (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.102). Bu değer, malın satıştan elde edilmiş bedeli anlamına gelmez.
İstihkak iddiası, bir kişinin haczedilen malın kendisine ait olduğunu ya da mal üzerinde rehin gibi bir hakkı bulunduğunu ileri sürmesidir. Örneğin, borçlunun iş yerinde bulunan bir ekipmanın başka bir işletmeye ait olduğu söyleniyorsa bu, malın kime ait olduğu konusunda bir iddiadır. İddianın tutanağa geçirilmesi önemlidir; ancak tek başına iddianın kabul edildiği veya malın mülkiyetinin kesin olarak belirlendiği anlamına gelmez (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.96).
Yediemin teriminin anlamı ve yedieminlik görevinin kuralları, burada verilen kanun metinlerinden doğrulanamıyor. Tutanakta bu terim geçiyorsa malın kime teslim edildiğini ve bu bilginin nasıl kaydedildiğini ayrıca kontrol edin.
Tutanağı incelerken nelere bakmalısınız?
Belgeyi, özellikle eşya ve kişi bilgileri üzerinden elinizdeki kayıtlarla karşılaştırın. Tutanağın ilgili satırlarını not edin; yalnızca bir bilginin görünmemesinden dosyada başka bir işlem yapılmadığı sonucunu çıkarmayın.
-
Kişi ve işlem bilgilerini karşılaştırın
Alacaklı ve borçlunun adlarını, alacak miktarını, haczin gün ve saatini kontrol edin. Kanunda bu bilgilerin taşınır mal haciz tutanağında yer alması öngörülür (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.102).
-
Eşyaları tek tek inceleyin
Tutanakta yazan eşyanın türünü ve tanımını, gördüğünüz veya elinizde bulunan kayıtlarla karşılaştırın. Yanlış tanımlandığını düşündüğünüz bir eşya varsa hangi satırın neden uyuşmadığını ve bunu gösterebilecek belgeleri not edin.
-
Kıymet ve teslim kaydını kontrol edin
Her eşya için yazılan kıymeti inceleyin. Tutanakta malın kime teslim edildiği veya yediemin bilgisi varsa bu kaydın doğru olup olmadığını kontrol edin. Kıymet kaydı, satış bedelinin tahsil edildiği anlamına gelmez.
-
Başkasına ait olduğu ileri sürülen malı belirleyin
Malın sizin veya başka bir kişinin olduğunu düşünüyorsanız, eşyayı tanımlayan bilgileri ve mülkiyet iddiasını destekleyebilecek mevcut belgeleri bir araya getirin. Örneğin, eşya için düzenlenmiş fatura veya ödeme kaydı varsa saklayın; bu tür belgelerin dosyada ne sonuç doğuracağı somut olaya bağlıdır.
-
Dosya ve tebligat kayıtlarını ayrıca inceleyin
Tutanağın bir bölümünde bilgi bulunmaması, o işlemin dosyada hiç yapılmadığını tek başına göstermez. İstihkak iddiası varsa iddianın ne zaman ileri sürüldüğünü, kime bildirildiğini ve dosyada buna ilişkin hangi kayıtların bulunduğunu da kontrol edin.
Eşya size aitse veya tutanakta hata varsa ne yapmalısınız?
Önce itiraz ettiğiniz kaydı açıkça belirleyin: hangi eşyanın yanlış tanımlandığı, kime ait olduğu iddiasında bulunulduğu veya hangi teslim bilgisinin uyuşmadığı gibi. Ardından bu iddiayı destekleyebilecek belgeleri ve eşyanın nerede bulunduğuna, kim tarafından kullanıldığına ilişkin bilgileri dosya incelemesi için hazır edin. Bunlar iddiayı değerlendirmeye yardımcı olabilecek bilgilerdir; tek başlarına kesin sonuç garantisi vermez.
İstihkak iddiası ve buna karşı itiraz konusunda kanun, belirli bildirim ve süre hükümleri içerir. İcra dairesi iddiayı tutanaklara geçirip taraflara bildirir ve alacaklı ile borçluya itirazlarını bildirmeleri için üç günlük mühlet verir; susmaları hâlinde iddiayı kabul etmiş sayılırlar. Ayrıca malın haczini öğrenen borçlu veya üçüncü kişi, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmazsa aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkını kaybeder (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.96).
Bu sürelerin hangi tarihten itibaren sizin dosyanızda işlemeye başladığını ve hangi adımın gerektiğini, yalnızca tutanağa bakarak belirlemek mümkün olmayabilir. Özellikle haczi ne zaman öğrendiğiniz, iddianın tutanağa geçirilip geçirilmediği ve dosyada hangi bildirimlerin bulunduğu önem taşır. Bu tarih ve kayıtları dosya üzerinden gecikmeden kontrol edin; süre hesabı veya başvuru yolu konusunda belirsizlik varsa belgelerle birlikte hukukçudan destek alın.
Belge inceleme kontrol listesi
- Alacaklı ve borçlunun adları ile alacak miktarı tutanakta doğru mu?
- Haczin günü ve saati yazıyor mu?
- Haczedilen eşya, türü ve tanımı bakımından doğru gösterilmiş mi?
- Her eşya için takdir edilen kıymet kaydedilmiş mi?
- Varsa üçüncü kişinin mülkiyet veya rehin iddiası tutanağa geçirilmiş mi?
- Malın kime teslim edildiği veya yediemin bilgisi yazıyorsa bu kayıt doğru mu?
- İddianızı destekleyebilecek mevcut fatura, ödeme kaydı veya başka belgeleri belirlediniz mi?
- Tutanak dışındaki dosya kayıtlarını ve size yapılmış bildirimleri kontrol ettiniz mi?
Dayanak mevzuat
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.85, 96, 102Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 22.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.