Rehber · Dava dosyası
Hukuk Davasında Bozma Kararından Sonra Dosyanın Yeni Aşaması Nasıl Anlaşılır?
Bozma kararından sonra dosyanın hangi mahkemede ilerleyeceği, bozulan kararın hangi mahkeme tarafından verildiğine ve bozma kararının içeriğine bağlıdır. Önce Yargıtay kararında bozmanın hangi karara ilişkin olduğunu, ardından dosyanın gönderildiği mahkemeyi ve o mahkemenin uyma ya da direnme yönünde işlem yapıp yapmadığını kontrol edin. Bozma kararı tek başına davanın kazanıldığı veya bir karar tutarının tahsil edilebileceği anlamına gelmez.
Bozma kararı dosyanın aşamasını nasıl etkiler?
Bozma, Yargıtayın bir kararı tamamen veya kısmen yeniden incelenmek üzere bozmasıdır. Dosyanın bozma sonrasında hangi mahkemeye gönderileceği, bozulan kararın hangi mahkeme tarafından verildiğine göre değişir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.373 uyarınca, Yargıtay bozması bölge adliye mahkemesinin başvuruyu esastan reddeden kararına ilişkinse bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılır ve dosya, kararı veren ilk derece mahkemesine veya uygun görülen başka bir ilk derece mahkemesine gönderilir. Buna karşılık bozulan karar, bölge adliye mahkemesinin düzelterek ya da yeniden esas hakkında verdiği kararsa dosya ilgili bölge adliye mahkemesine veya uygun görülen başka bir bölge adliye mahkemesine gönderilir.
Bu nedenle yalnızca “dosya bozma sonrası mahkemeye gönderildi” kaydına bakmak yeterli olmayabilir. Yargıtay kararının bozduğu kararın hangi mahkemeye ait olduğunu ve gönderme kararında hangi mahkemenin gösterildiğini birlikte okuyun.
Dosyanın hangi mahkemeye gittiğini nasıl anlarsınız?
Karar ve dosya kayıtlarını aşağıdaki sırayla karşılaştırın. Kayıtlardaki bir ifade tek başına bütün süreci göstermeyebilir.
-
Yargıtay kararındaki bozma bölümünü bulun
Kararın hangi mahkemenin hangi kararını bozduğunu ve bozmanın tamamen mi, kısmen mi olduğunu kontrol edin. Bozmanın kapsamı, yeniden ele alınacak konuları anlamanıza yardımcı olur.
-
Gönderme bilgisini kontrol edin
Yargıtay kararında veya dosya hareketlerinde dosyanın hangi mahkemeye gönderildiğine bakın. İlk derece mahkemesi ya da bölge adliye mahkemesi yazması, sonraki aşamayı ayırt etmenize yardım eder.
-
Mahkemenin sonraki kararını arayın
Dosya ilgili mahkemeye ulaştıktan sonra mahkemenin bozma kararına uyma ya da direnme yönünde işlem yapıp yapmadığını kontrol edin. Bölge adliye mahkemesi, bozma kararına uyup uymayacağına karar vermeden önce tarafları duruşmaya davet edip dinler (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.373).
-
En son işlemin ne olduğunu doğrulayın
Son kayıt bir duruşma günü, tarafların dinlenmesi, uyma veya direnme kararı ya da yeni bir hüküm olabilir. Dosyada henüz yeni bir işlem görünmemesi, işlem yapılmadığını tek başına kanıtlamaz; karar ve gönderme kayıtlarını birlikte değerlendirin.
Mahkeme bozma kararına uyarsa ne olur?
Mahkemenin bozma kararına uyması, yeniden inceleme ve verilecek karar bakımından bozma kararının izleneceği anlamına gelir. Yargıtay bozması üzerine ilk derece mahkemesi bozmaya uygun bir karar verirse bu yeni karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.373).
Uyma kararından sonra mahkemenin hangi konuları yeniden değerlendireceğini anlamak için bozma kararının kapsamını ve yeni duruşma ya da karar kayıtlarını karşılaştırın. Bozma kararının kapsamadığı ve önceki aşamada kesinleşmiş kısımlar hakkında farklı bir karar verilemeyeceğine ilişkin açıklama, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2021/6147 E., 2021/10363 K. sayılı karar parçasında yer alır. Bu kısa parçadan, her dosyada hangi konunun kesinleştiği sonucunu çıkarmak mümkün değildir; somut kararın kapsamı incelenmelidir.
Mahkeme direnme kararı verirse ne olur?
Direnme, mahkemenin Yargıtayın bozma kararına uymayıp önceki görüşünü sürdürmesidir. İlk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi direnirse ve bu karar temyiz edilirse incelemeyi önce direnilen daire yapar. Daire direnme kararını yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse dosyayı Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderir. Hukuk Genel Kurulunun verdiği karara uyulması zorunludur (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.373).
Kanunda ayrıca, davanın esastan reddi veya kabulü hakkındaki bozma kararına uyularak verilen kararın önceki bozmayı ortadan kaldıracak biçimde yeniden bozulması üzerine, alt mahkemenin kararına ilişkin temyiz incelemesinin her hâlde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca yapılacağı düzenlenir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.373). Bu özel durumun dosyanıza uygulanıp uygulanmadığını belirlemek için önceki ve sonraki kararların içeriği birlikte değerlendirilmelidir.
Dosyanızda hangi kayıtları kontrol etmelisiniz?
- Yargıtay kararında bozulan kararın hangi mahkemeye ait olduğunu ve bozmanın kapsamını bulun.
- Dosyanın gönderildiği mahkemenin adını, varsa yeni esas bilgisiyle birlikte kaydedin.
- Gönderme kaydıyla mahkemenin dosyayı aldığına ilişkin sonraki kayıtları karşılaştırın.
- Mahkemenin tarafları duruşmaya çağırıp çağırmadığını ve duruşma yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
- Uyma veya direnme yönünde verilmiş açık bir karar ya da bozma sonrası yeni hüküm bulunup bulunmadığına bakın.
- Son görünen kaydın tarihini ve işlem türünü not edin; yalnızca hareket kaydı görünmemesinden işlem yapılmadığı sonucunu çıkarmayın.
Bir sonraki adımınızı nasıl belirleyebilirsiniz?
Dosyanın aşaması net değilse, elinizdeki kayıtları karar metniyle karşılaştırarak eksik bilgiyi belirleyin.
-
Karar ve gönderme bilgisini birlikte inceleyin
Yargıtay kararını, dosyanın gönderildiğine ilişkin kaydı ve gönderilen mahkemedeki en son işlemi bir arada değerlendirin. Bu belgeler, dosyanın hangi mahkemede ve hangi işlem aşamasında olduğunu ayırt etmeye yarar.
-
Sonraki işlem görünmüyorsa kaydı doğrulayın
Dosyanın ilgili mahkemeye ulaşıp ulaşmadığını ve yeni işlem kaydı bulunup bulunmadığını ilgili dosya kayıtlarından teyit edin. Kayıtta görünmeyen bir işlemin yapılmadığını varsaymayın.
-
Belirsizlik kararın kapsamındaysa somut inceleme isteyin
Bozmanın hangi konuları kapsadığı, önceki kararın hangi bölümlerinin etkilenebileceği veya direnme usulünün uygulanıp uygulanmadığı karar metninden açıkça anlaşılamıyorsa, kararları ve dosya hareketlerini birlikte inceleyecek bir hukuk uzmanına danışın. Sorarken özellikle “Dosya şu anda hangi mahkemede?”, “Mahkeme uyma veya direnme kararı verdi mi?” ve “Bozma hangi konularla sınırlı?” sorularını yöneltin.
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.373Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 24.10.2026.
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2021/6147 E., 2021/10363 K., 16.06.2021 KABULÜNEKünye, konu, sonuç ve karar parçası: İçtihatPro karar arşivi; kararın tam metni incelenmemiştir.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Süreleri ve işleri tek yerde görün
Süren dava ve icra dosyalarınızda yeni belgeler, duruşma günleri, süreler ve yapılacaklar tek yerde takip edilsin.