Rehber · Dilekçeler
İkinci cevap dilekçesi: İlk kez okuyanlar için açıklamalı rehber
İkinci cevap dilekçesi, yazılı yargılama usulünde davalının, davacının cevaba cevap dilekçesine karşı sunduğu dilekçedir. Süre, ilk cevap dilekçesinin değil, davacının cevaba cevap dilekçesinin davalıya tebliğ edilmesiyle başlar ve iki haftadır. Basit yargılama usulünde ise ikinci cevap dilekçesi verilemez. (6100 sayılı Kanun m.136, m.317)
İkinci cevap dilekçesi nedir?
Davalı, dava dilekçesine cevap verdikten sonra davacı bu cevaba karşı cevaba cevap dilekçesi sunabilir. Davalının, davacının bu dilekçesine karşı verdiği yanıt ise ikinci cevap dilekçesidir. Böylece yazılı yargılama usulünde dilekçeler sırasıyla dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap dilekçesi ve ikinci cevap dilekçesi olarak ilerler. (6100 sayılı Kanun m.136)
İkinci cevap dilekçesi, davalının davacının cevaba cevap dilekçesindeki açıklama ve iddialarına yanıt vermesi için tanınan aşamadır. Davalının daha önce sunduğu ilk cevap dilekçesiyle aynı belge değildir; iki dilekçe farklı aşamalarda verilir.
İki haftalık süre hangi tarihte başlar?
İkinci cevap dilekçesi için süre, davacının cevaba cevap dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. İlk cevap dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği tarih bu süreyi başlatmaz. (6100 sayılı Kanun m.136)
Önce dosyada hangi belgenin tebliğ edildiğini ve tebliğ tarihini kontrol edin. Tebligat kaydını, elinizdeki tebligat belgesini veya dosyanızda görünen ilgili kaydı inceleyin. Dosyada bir kaydın görünmemesi, tek başına tebligat yapılmadığını kesin olarak göstermez.
Verilen kanun metni, elektronik tebligatın hangi tarihte yapılmış sayılacağına veya süre hesabının özel ayrıntılarına ilişkin bilgi içermiyor. Bu nedenle bu konularda, yalnızca dosyada görünen bir tarihe dayanarak kesin süre hesabı yapmak uygun olmayabilir.
İkinci cevap dilekçesi için süre
Bu süre, davacının cevaba cevap dilekçesinin davalıya tebliğiyle başlar; ilk cevap dilekçesinin tebliğiyle başlamaz.
| İşlem | Genel süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Davalının ikinci cevap dilekçesi vermesi | Cevaba cevap dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki hafta | 6100 sayılı Kanun m.136 |
Süreler genellikle tebliğ tarihinden başlar ve dosyanın özelliğine göre değişebilir. Kendi son gününüzü bu tablodan hesaplamayın; belgedeki tebliğ tarihini ve istisnaları bir hukuk uzmanıyla doğrulayın.
Hangi konuları yazabilirsiniz?
İkinci cevap dilekçesinde, davacının cevaba cevap dilekçesinde ileri sürdüğü açıklamalara karşı yanıtınızı ve savunmanızı ortaya koyabilirsiniz. Bu aşamada iddia ve savunmalar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle serbestçe genişletilebilir veya değiştirilebilir. (6100 sayılı Kanun m.141)
Ancak dilekçelerin karşılıklı verilmesi tamamlandıktan sonra iddia veya savunma genişletilemez ya da değiştirilemez. Kanunda, ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklı tutulmuştur. Bu nedenle yeni bir vakıa veya savunma eklemeyi düşünüyorsanız, bunun dosyanın hangi aşamasında ileri sürüldüğünü ve daha önceki dilekçelerinizle ilişkisini kontrol edin. (6100 sayılı Kanun m.141)
Temsili örnek: Davalı, ilk cevap dilekçesinde bir ödeme yapıldığını belirtmiş olsun. Davacının cevaba cevap dilekçesinde bu ödemenin hangi borca ilişkin olduğu tartışılırsa, davalı ikinci cevap dilekçesinde bu açıklamaya yanıt verebilir. Örneğin, ödeme kaydının hangi belgeyle desteklendiğini açıklayabilir. Bu örnek yalnızca açıklama amacı taşır; her dosyada aynı değerlendirmenin yapılacağı anlamına gelmez.
Basit yargılama usulünde ikinci cevap verilir mi?
Hayır. Basit yargılama usulünde taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi veremez. (6100 sayılı Kanun m.317)
Basit yargılama usulü, kanunlarda açıkça belirtilenler dışında, kanunda sayılan dava ve işlerde uygulanır. Örneğin sulh hukuk mahkemelerinin görevine giren dava ve işler, hizmet ilişkisinden doğan davalar ve her çeşit nafaka davaları bu hâller arasındadır. Bir davanın hangi usule tabi olduğunu yalnızca dava konusuna bakarak kesinleştirmeyin; dosyadaki mahkeme ve yargılama usulüne ilişkin bilgileri kontrol edin. (6100 sayılı Kanun m.316)
Kanunun basit yargılama usulündeki cevap dilekçesi için düzenlediği ek süre, ikinci cevap dilekçesi süresi değildir. Bu düzenleme, cevap dilekçesinin süresi içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olduğu hâllerde mahkemeden istenebilecek ek süreyle ilgilidir. (6100 sayılı Kanun m.317)
Dilekçeyi hazırlarken kontrol edin
- Davanın yazılı yargılama usulüne mi, basit yargılama usulüne mi tabi olduğunu dosya bilgilerinden kontrol edin.
- Tebliğ edilen belgenin davacının cevaba cevap dilekçesi olduğundan emin olun.
- Tebliğ tarihini ve bu tarihe ilişkin elinizdeki belgeyi veya dosya kaydını not edin.
- Yanıtlarınızı cevaba cevap dilekçesindeki açıklamalarla ilişkilendirin; eklediğiniz yeni iddia veya savunmaların dilekçeler aşamasındaki yerini değerlendirin.
- Süre hesabı veya usulün belirlenmesi elektronik tebligat kaydı ya da dosyanın özel durumu nedeniyle belirsizse, bu bilgileri somut biçimde uzmanınıza sorun.
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.136, 141, 316, 317Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 18.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.