İkinci cevap dilekçesinde imza ve belge doğrulama bilgileri nereden kontrol edilir?

İkinci cevap dilekçesini davalı verir. Süre, davacının cevaba cevap dilekçesinin size tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır. Bu süre, cevap dilekçesinin size tebliğinden başlayan davacının cevaba cevap süresiyle aynı başlangıca sahip değildir (6100 sayılı Kanun m.136).

Başlangıç tarihini, dosyadaki tebliğ kaydından ve size ulaşan tebligat belgesinden karşılaştırarak kontrol edin. Belgenin elinize geçtiği günü tek başına esas alıp dosyadaki tebliğ kaydını göz ardı etmeyin. Dosyada hangi dilekçenin tebliğ edildiği veya tebliğ tarihi açık değilse, önce bu kayıtları netleştirin.

İkinci cevap dilekçesine de dava ve cevap dilekçelerine ilişkin hükümler, dilekçenin niteliğine aykırı düşmediği ölçüde uygulanır (6100 sayılı Kanun m.136). Bu nedenle açıklamalarınızı, dosyanızdaki iddia ve belgelere göre düzenleyin; her dosyada aynı içeriğin yeterli olacağını varsaymayın.

Önce dava dosyasında belgenin hangi biçimde bulunduğunu belirleyin: asıl belge mi, kopya mı, taranmış görüntü mü, yoksa elektronik imzalı dosya mı? Dosyada bir örneğin bulunması, aslının dosyada olmadığı anlamına gelmez. Dosya içeriğini ve varsa belgeyi gönderen kurumdan gelen kayıtları birlikte kontrol edin.

Kâğıt üzerindeki bir belge için, dosyada aslının bulunup bulunmadığını ve belgenin nerede saklandığını dosya kaydından araştırın. Asıl belge başka bir kurumdaysa, belgeyi düzenlediği söylenen kurumun elindeki kayıtla dosyadaki örneği karşılaştırmak gerekebilir. Bu araştırma, tek başına belgenin gerçek veya sahte olduğunu kanıtlamaz; uyuşmazlık varsa mahkemeden belgenin aslının ve ilgili kayıtların incelenmesini istemeniz gündeme gelebilir.

Elektronik belge için dosyadaki görüntüyle yetinmeyin. Varsa imzalı elektronik dosyayı, imza doğrulama sonucunu ve doğrulama sırasında kullanılan belgeyi karşılaştırın. Teknik doğrulama imzanın ve dosyanın teknik özellikleri hakkında bilgi verir; belgenin içeriğindeki her iddianın doğru olduğunu tek başına göstermez.

Güvenli elektronik imza, kanunda elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğuran imzadır. Ancak kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu işlemler ile maddede belirtilen bazı teminat sözleşmeleri güvenli elektronik imzayla gerçekleştirilemez (5070 sayılı Kanun m.5). Bu yüzden elektronik imza kontrolü yapılması, işlemin türüne bağlı şekil şartlarının da yerine getirildiğini tek başına göstermez.

Yazı veya imza inkârı, belgedeki yazının ya da imzanın size ait olmadığını ileri sürmenizdir. Sahtelik iddiası ise bu itirazın mahkemede incelenmesini gündeme getirir. İddianın hangi usulle ele alınacağı, belgenin türüne göre değişir.

Adi senetteki yazı veya imza inkâr edilirse, bu konuda karar verilinceye kadar senet herhangi bir işleme esas alınamaz. Resmî senette ise yazı veya imzanın sahteliği mahkeme kararıyla sabit olmadıkça aynı sonuç doğmaz (6100 sayılı Kanun m.209). Bu nedenle adi senet hakkındaki sonucu resmî senetlere de aynen uygulamayın.

Sahtelik iddiası aynı mahkemede ön sorun olarak ileri sürülebilir veya bu konuda ayrı dava açılabilir. Resmî senetteki yazı ya da imza inkârı içinse ilgili evraka resmiyet kazandıran kişinin de taraf gösterildiği ayrı dava yolu öngörülmüştür (6100 sayılı Kanun m.208). Belgenin türünden emin değilseniz, dilekçede belgeyi doğru nitelendirmek için dosyadaki kayıtları ve belgenin düzenlenme biçimini inceleyin.

Mahkeme, sahtelik iddiasında karşı tarafın açıklamalarını da dikkate alarak inceleme yapar. Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı dinledikten sonra kanaat oluşturamazsa, o kişiye huzurda yazı yazdırıp imza attırabilir ve bunları diğer delillerle birlikte değerlendirebilir. Bu incelemeye rağmen kesin kanaat oluşmazsa bilirkişi incelemesine karar verilebilir (6100 sayılı Kanun m.211).

Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa kişiye ait ve karşılaştırmaya elverişli yazı veya imzalar ilgili yerlerden getirtilir. Hâkim isticvap için davet edilen tarafın belirtilen gün hazır bulunmaması hâlinde, inkâr ettiği yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılacağı davetiyede ayrıca bildirilir (6100 sayılı Kanun m.211). Bu nedenle mahkeme çağrılarını takip etmek ve istenen gün hazır bulunmak önemlidir.

Güvenli elektronik imzayla oluşturulmuş veri inkâr edildiğinde hâkim, veriyi inkâr eden tarafı dinler; kanaate varamazsa bilirkişi incelemesine başvurur (6100 sayılı Kanun m.210). Teknik doğrulama araçlarının sonucu, mahkemenin bu incelemesinin yerine geçmez.