Rehber · Belge analizi
İşe iade davası: Yapay zekâ ile dosya incelemesi için nasıl bir belge paketi hazırlanır?
Yapay zekâ incelemesi için işten çıkarılma sürecinizle ilgili belgeleri tarih sırasına koyun, okunaklı dosyalar hâlinde düzenleyin ve paylaşmadan önce kişisel ya da hassas bilgileri gözden geçirin. Belge seçimi, yaşadığınız olaylara göre değişebilir; bu nedenle aşağıdaki liste kesin ve eksiksiz bir liste değildir. Yapay zekâ çıktısı tek başına dava açma hakkınızı, süreleri veya davanın sonucunu belirlemez.
Hangi belgeleri pakete eklemelisiniz?
Önce işten çıkarılma sürecini anlamaya yardımcı olabilecek belgeleri toplayın. Hangi belgenin yararlı olacağı, olayların nasıl geliştiğine ve elinizde hangi kayıtların bulunduğuna bağlıdır. Aşağıdaki örnekleri kendi dosyanıza göre seçin; bulunmayan bir belgeyi varmış gibi göstermeyin.
- İş sözleşmesi ve varsa ekleri ya da değişiklikleri
- İşten çıkarılmaya ilişkin bildirim, yazı veya e-posta
- İşverenle ve iş yeri yöneticileriyle ilgili konuya dair yazışmalar
- Ücret, çalışma ve izin kayıtları gibi süreci anlamaya yardımcı olabilecek belgeler
- İş yerindeki görev veya çalışma düzeniyle ilgili bildirimler ve kayıtlar
- Yaşanan olayların tarihlerini hatırlamaya yardımcı olan kişisel notlar
Temsili örnek: İşten çıkarılma bildiriminin yanında, bu bildirimden önceki konuya ilişkin e-posta yazışmaları varsa ikisini de eklemek, inceleme talebinin bağlamını netleştirebilir. Bu örnek, her dosyada aynı belgelerin gerekli olduğu anlamına gelmez.
Elinizde yalnızca bir belgenin fotoğrafı varsa veya bazı kayıtlar eksik görünüyorsa bunu ayrıca not edin. Yapay zekâ, paylaşılmayan ya da okunamayan içeriği doğrulayamaz.
Dosyaları nasıl düzenlemelisiniz?
Düzenli bir paket, belgenin hangi olaya ve tarihe ait olduğunu takip etmeyi kolaylaştırır. Önerilen adımlar teknik hazırlık içindir; hukuki bir işlem sırası belirlemez.
-
Belgeleri tek tek ayırın
Her belgeyi ayrı bir dosya olarak kaydedin. Birden fazla sayfası olan belgeyi, sayfaların sırası korunacak şekilde tek dosyada tutun.
-
Tarih ve belge türünü dosya adına yazın
Örneğin, “2026-03-12_fesih-bildirimi.pdf” gibi sade bir ad kullanabilirsiniz. Tarih belgede yoksa tahmin yürütmeyin; dosya adına “tarih-belirsiz” notu ekleyin.
-
Kronolojik bir liste hazırlayın
Dosyaların adını, belgedeki tarihi ve kısa açıklamasını içeren bir liste oluşturun. Olay tarihiyle belgenin oluşturulma tarihinin farklı olabileceğini not edin.
-
Okunabilirliği kontrol edin
Taramaların ve fotoğrafların yazıları net gösterdiğinden, sayfaların kesilmediğinden ve belgelerin yönünün doğru olduğundan emin olun. Okunmayan bölümleri tahminle tamamlamayın.
-
Eksikleri ve çelişkileri işaretleyin
Tarihi belirsiz, eksik sayfalı veya başka bir kayıtla farklılık gösteren belgeyi listede belirtin. Belgeler arasındaki çelişkiyi yapay zekânın kendiliğinden çözmesini beklemeyin.
Kişisel bilgileri paylaşmadan önce neye bakmalısınız?
Belgelerde ad, iletişim bilgisi, kimlik bilgisi, imza, hesap bilgisi, sağlık bilgisi veya başka kişilere ait bilgiler bulunabilir. Yüklemeden önce hem belgenin içeriğini hem de kullandığınız aracın veri işleme ve saklama koşullarını inceleyin. Bu koşullar araçtan araca ve kullanılan hesaba göre değişebilir.
İnceleme için gerekli olmayan bilgileri paylaşmamak amacıyla kopya üzerinde maskeleme yapmayı değerlendirebilirsiniz. Ancak metin seçilebilen dosyalarda üzerini siyah kutuyla kapatmak, alttaki bilginin dosyadan gerçekten silindiğini garanti etmez. Maskelemenin geri alınamadığını ve kapatılan bilginin görünmediğini kontrol edin. Düzenlenmemiş asıl belgeyi ayrıca güvenli biçimde saklayın.
Belgedeki kişilerin adlarını silmek, olayların anlaşılmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle hangi bilgilerin çıkarılacağına, inceleme için ne kadar bağlam gerektiğini ve paylaşım riskini birlikte değerlendirerek karar verin. Başka kişilere ait kayıtları paylaşmadan önce bu bilgilerin gerçekten gerekli olup olmadığını ayrıca düşünün.
Kullandığınız aracın dosyaları nasıl sakladığı, girdileri başka amaçlarla kullanıp kullanmadığı ve silme seçenekleri hakkında bilgi bulamıyorsanız belgeyi yüklemeden önce bu belirsizliği giderin. Veri korumayla ilgili kanuni yükümlülükler bu rehberdeki kaynaklarla doğrulanamıyor.
Yapay zekâya nasıl bir inceleme talebi vermelisiniz?
Talebinizden, aracın hangi belgeleri incelemesini ve hangi sınırlara uymasını istediğinizi açıkça belirtin. Örnek metni dosyanıza göre uyarlayabilirsiniz; bu talep hukuki görüş veya sonuç garantisi sağlamaz.
-
İncelemenin amacını sınırlayın
“Yüklediğim belgeleri tarih sırasına göre listele. Her belgenin türünü ve açıkça görülen tarihini belirt.” gibi, belgeler üzerinde yapılabilecek somut bir görev tanımlayın.
-
Belgeye dayalı yanıt isteyin
“Her tespitinin hangi dosyaya ve sayfaya dayandığını göster. Belgeden çıkarılamayan bilgileri tahmin etme; eksik, okunaksız veya çelişkili noktaları ayrı listele.” talimatını ekleyin.
-
Hukuki değerlendirme sınırını belirtin
“Bu inceleme hukuki görüş değildir. Belgelerde yazmayan hak, süre, başvuru yolu veya sonuç hakkında kesin hüküm kurma.” diyerek çıktının kullanım amacını sınırlandırın.
-
Çıktıyı düzenli biçimde isteyin
Belgeleri tarih, belge adı, içeriğin kısa özeti ve kontrol edilmesi gereken belirsizlikler başlıklarıyla listelemesini isteyin. Böylece sonucu asıl dosyalarla karşılaştırmanız kolaylaşır.
Çıktıyı kullanmadan önce kontrol edin
- Yapay zekânın belirttiği tarihleri ve alıntıları ilgili asıl belgeyle karşılaştırın.
- Belgede bulunmayan bir bilgiyi kesinmiş gibi yazıp yazmadığını kontrol edin.
- Eksik sayfa, okunaksız bölüm ve çelişkileri ayrı ayrı doğrulayın.
- Belge adlarının ve olay sırasının kendi listenizle uyuştuğundan emin olun.
- Yapay zekâ yanıtını dava açma hakkı, süre veya sonuç hakkında kesin hukuki değerlendirme olarak kabul etmeyin.
- Hukuki adım atmadan önce kendi dosyanızdaki koşulları ve geçerli süreleri bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Hangi konular ayrıca hukuki inceleme gerektirir?
Bu rehber belge hazırlama ve yapay zekâ çıktısını kontrol etme yöntemleriyle sınırlıdır. İşe iade için gerekli koşullar, başvuru yolları, süreler ve davanın olası sonucu hakkında burada kesin bilgi verilemez; bu konulara ilişkin kanun metinleri kaynaklarda bulunmuyor.
Belgelerinizi bir hukuk uzmanına gösterirken özellikle işten çıkarılma bildiriminin ne zaman ve nasıl ulaştığını, olayların tarih sırasını, eksik olduğunu düşündüğünüz kayıtları ve yapay zekâ çıktısında dayanağını bulamadığınız tespitleri belirtin. Bu bilgiler, dosyanız için hangi hukuki soruların yanıtlanması gerektiğini değerlendirmeye yardımcı olur.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar belgenizi yükleyerek belgedeki ifadeleri sade dille inceleyin.