Rehber · İş davaları

İşe iade davasında delil listesi nasıl düzenlenir?

İşe iade davasında delil listenizi, her iddianızın karşısına o iddiayı destekleyebilecek delili yazarak düzenleyin. Örneğin fesih bildirimi, işverenin açıkladığı gerekçeyi; ilgili yazışmalar ve performans kayıtları ise bu gerekçeye ilişkin iddiaları gösterebilir. Elinizde olmayan işyeri kayıtlarının ne olduğunu, hangi olayla ilgili bulunduğunu ve kimde olduğunu açıklayın; kaydın varlığını veya sunulacağını kesin kabul etmeyin. Dilekçede vakıaları ve hangi delille ispatlanacağını açıkça göstermek gerekir (6100 sayılı Kanun m.119 ve m.194).

Masa üzerinde düzenlenmiş işyeri belgeleri ve notlar
Fotoğraf: cottonbro studio / Pexels

Delil listesi ne işe yarar?

Delil listesi, davada anlattığınız olayları hangi belgeler, kayıtlar veya kişilerle desteklediğinizi gösterir. Vakıa, davanızda dayandığınız somut olay veya olgudur. Örneğin “fesih bildirimi bana şu gerekçeyle verildi” ya da “işverenin belirttiği performans sorunu daha önce bana bildirilmedi” gibi iddialar ayrı vakıalar olarak yazılabilir.

Dava dilekçesinde iddialara dayanak olan vakıaların açık özetleri ve her vakıanın hangi delille ispatlanacağı gösterilmelidir (6100 sayılı Kanun m.119). Taraflar, vakıaları ispata elverişli biçimde somutlaştırmalı ve her delilin hangi vakıayla ilgili olduğunu açıkça belirtmelidir (6100 sayılı Kanun m.194).

İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır (7036 sayılı Kanun m.7). Dava dilekçenizde iddia ve delil bağlantısını anlaşılır biçimde kurun.

İddia ile delil bağlantısı nasıl kurulur?

Bir olay iddiasının karşısına ilgili delilin yazılması
Fotoğraf: cottonbro studio / Pexels

Önce fesihle ilgili hangi olayları ileri sürdüğünüzü yazın; ardından her olay için elinizdeki delili ve delilin nerede bulunduğunu belirtin. Delilin önemi, fesih gerekçesine ve uyuşmazlıktaki iddialara göre değişir.

  1. İleri sürdüğünüz olayı somutlaştırın

    Genel ifadeler yerine, hangi bildirimin, görüşmenin veya işyeri uygulamasının söz konusu olduğunu açıklayın. Tarih, ilgili kişi veya birim ve olayın içeriği biliniyorsa ekleyin. Bilmediğiniz ayrıntıyı kesinmiş gibi yazmayın.

  2. Her olayın karşısına ilgili delili yazın

    Örneğin fesih bildiriminin içeriğine ilişkin iddia için fesih bildirimi; performans gerekçesine ilişkin iddia için ilgili dönem performans kayıtları veya bu konudaki yazışmalar gösterilebilir. Bunlar örnektir; her belge her dosyada aynı ölçüde ilgili olmayabilir.

  3. Tanığın hangi olayı bildiğini açıklayın

    Tanığın yalnızca adını sıralamak yerine, hangi olay hakkında bilgi verebileceğini belirtin. Örneğin fesih öncesindeki bir görüşmeye katılmışsa, tanıklığının o görüşmeyle ilgili olduğunu yazın. Tanık beyanının diğer delillerin yerini her durumda tutacağını varsaymayın.

  4. Delilin elinizde olup olmadığını belirtin

    Belge sizdeyse adını ve ilgili tarih veya dönemi yazın. İşverende bulunduğunu düşündüğünüz bir kayıt için kaydın türünü, ilgili olduğu dönemi, hangi iddianızı desteklediğini ve kimde bulunduğunu açıklayın. Kaydın varlığı veya dosyaya sunulacağı, yalnızca sizde bulunmamasından hareketle kesinleştirilemez.

Hangi belgeler ve kayıtlar değerlendirilebilir?

İşyeri yazışmaları ve performans kayıtları
Fotoğraf: Pixabay / Pexels

Dosyanızdaki fesih bildirimi, işverenin fesih için açıkladığı nedeni anlamaya yardımcı olabilir. İşe iade uyuşmazlığında feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverene aittir; işçi feshin başka bir sebebe dayandığını ileri sürerse bu iddiasını ispatlamalıdır (4857 sayılı Kanun m.20). Bu düzenleme, işçinin kendi iddiasıyla ilgili delilleri göstermesini gereksiz kılmaz.

Uyuşmazlığın konusuna göre işyeri yazışmaları, performans değerlendirmeleri, görev veya hedef bildirimleri ve fesih öncesindeki görüşmelere ilişkin kayıtlar ilgili olabilir. Her belgeyi, hangi olayla bağlantılı olduğunu açıklayarak listeleyin. Örneğin performans kaydının hangi dönemle ve işverenin fesih gerekçesinde belirttiği hangi hususla ilgili olduğunu yazın.

Bir kayda erişiminiz yoksa, “işverendeki kayıtlar” gibi belirsiz bir ifade yerine mümkün olduğunca kayıt türünü, tarih aralığını, hangi iddiayla ilgili olduğunu ve kaydın kimde bulunduğunu belirtin. Kaydın dosyada görünmemesi, kaydın kesinlikle bulunmadığını göstermez; aynı şekilde var olduğunu da kanıtlamaz.

Delilleri dilekçede nasıl sıralamalısınız?

Vakıalarla eşleştirilmiş delil listesinin hazırlanması
Fotoğraf: cottonbro studio / Pexels

Dava dilekçenizde iddialarınızı sıra numarasıyla ve açık biçimde özetleyin; her iddianın yanına onu destekleyen delilleri yazın. Dava dilekçesinde vakıaların ve delillerin gösterilmesine ilişkin içerik 6100 sayılı Kanun m.119’da düzenlenmiştir. Davalının cevap dilekçesinde de savunma vakıaları ve bunların hangi delillerle ispatlanacağının belirtilmesi gerekir (6100 sayılı Kanun m.129).

Temsili örnek: “İşveren fesih bildiriminde performans düşüklüğüne dayandığını bildirdi. Bu iddiayla ilgili olarak fesih bildirimi ile işverende bulunduğunu düşündüğüm, ilgili döneme ait performans değerlendirme kayıtlarına dayanıyorum. Kayıtların hangi iddiamla ilgili olduğunu ve işverende bulunduğunu belirtiyorum.” Bu örneği kendi olayınıza göre uyarlayın; elinizde olmayan kaydın kesinlikle mevcut olduğunu ileri sürmeyin.

Delil listenizde her kayıt için adını veya türünü, tarihini ya da ilgili dönemini, hangi vakıayla bağlantılı olduğunu ve kimde bulunduğunu yazın. Tanıklar için de bildikleri olayın ne olduğunu belirtin. Davada birden çok talep ileri sürülüyorsa her talebe ilişkin vakıa ve deliller ayrı değerlendirilir (7036 sayılı Kanun m.7).

Delil listesine sonradan ekleme yapılabilir mi?

Dava dosyasına eklenmek üzere hazırlanan belge
Fotoğraf: cottonbro studio / Pexels

Deliller, kanunda belirtilen süreden sonra kural olarak gösterilemez. Ancak delilin sonradan ileri sürülmesi yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya delilin süresinde sunulamaması tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa mahkeme sonradan gösterilmesine izin verebilir (6100 sayılı Kanun m.145). Bu istisna, geç sunulan her delilin kabul edileceği anlamına gelmez.

Bu nedenle elinizdeki delilleri ve hangi olayla ilgili olduklarını dilekçede baştan belirtin. Sonradan ortaya çıkan veya süresinde sunulamayan bir delil varsa ne zaman öğrendiğinizi, neden daha önce sunamadığınızı ve hangi iddiayla ilgili olduğunu açıklayın. Dosyanın aşaması ve sunamama nedeni önem taşıyabileceğinden, somut durumda izlenecek adım için hukuki destek almanız gerekebilir.

Dilekçeyi vermeden önce kontrol edin

  • Feshe ilişkin ileri sürdüğüm olayları ayrı ayrı ve anlaşılır biçimde yazdım mı?
  • Her olayın yanına hangi delille destekleneceğini ekledim mi?
  • Belgelerin adını, tarihini veya ilgili olduğu dönemi belirttim mi?
  • Tanıkların hangi olay hakkında bilgi verebileceğini açıkladım mı?
  • Elimde olmayan kayıtlar için kayıt türünü, ilgili dönemi, bağlantılı iddiayı ve kimde bulunduğunu yazdım mı?
  • Bilmediğim bir kaydın varlığını veya mahkemeye sunulacağını kesinmiş gibi göstermedim mi?
  • Sonradan delil sunmam gerekebilecekse, nedenini ve delille ilgili iddiayı açıklayabiliyor muyum?

Dayanak mevzuat

Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.

Belgenizin ne söylediğini görün

Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.