Rehber · İş hukuku

İşe iade davasında yargılama giderleri ve ödeme belgeleri nasıl takip edilir?

İşe iade davasındaki yargılama giderlerini takip etmek için kararın hüküm bölümünde giderlerin kime, hangi tutarda ve hangi oranda yüklendiğini kontrol edin; ardından bu kalemleri ödeme belgeleri ve dosyadaki kayıtlarla karşılaştırın. Kararda bir giderin yazılı olması, ödendiğini tek başına göstermez. İşe başlatmama tazminatı ile karar kesinleşene kadar doğabilecek ücret ve diğer haklar ise yargılama giderlerinden ayrı kalemlerdir.

Bir kişinin masa üzerinde mahkeme evraklarını ve ödeme belgelerini incelemesi.
Fotoğraf: kaboompics.com / Pexels

Yargılama giderleri hangi kalemlerden oluşur?

Yargılama giderleri, dava nedeniyle yapılan ve kanunda sayılan masraflardır. Bunlar arasında başvurma, karar ve ilam harçları; tebliğ ve posta giderleri; dosya giderleri; keşif, tanık ve bilirkişi giderleri ile belirli koşullarda vekâlet ücreti bulunur (6100 sayılı Kanun m.323).

Bu nedenle karar veya ödeme belgesindeki her tutarı aynı türden kabul etmeyin. Önce belgedeki açıklamanın harç, posta gideri, bilirkişi ücreti ya da başka bir kalem olup olmadığını belirleyin. Giderin niteliği ve tutarı, dosyanızdaki karar ve ilgili ödeme kaydıyla karşılaştırılmalıdır.

Giderleri hangi taraf öder?

Mahkeme kararının giderlerin taraflar arasında dağılımını gösteren bölümü.
Fotoğraf: kaboompics.com / Pexels

Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir. İki taraf da davada kısmen haklı çıkarsa mahkeme giderleri haklılık oranına göre paylaştırır; aleyhine hüküm verilen birden fazla kişi varsa giderlerin aralarında paylaştırılmasına veya müteselsilen sorumlu tutulmalarına karar verilebilir (6100 sayılı Kanun m.326).

Bu yüzden yalnızca davanın kazanılıp kazanılmadığına bakmak yeterli değildir. Hüküm bölümünde giderlerin hangi tarafa ve hangi oranda yüklendiğini kontrol edin. Mahkeme giderlere kendiliğinden hükmeder; giderin tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yüklendiği ile dökümü hüküm altında gösterilir (6100 sayılı Kanun m.332).

Ödeme yapılıp yapılmadığını nasıl kontrol edebilirsiniz?

Bir kişinin karar, makbuz ve banka dekontundaki bilgileri karşılaştırması.
Fotoğraf: SHVETS production / Pexels

Karar ile ödeme belgelerini ayrı ayrı inceleyin. Bir belgedeki tutarın hangi kaleme ve hangi işleme ait olduğunu; tarihi, göndereni, alıcısı ve açıklaması üzerinden karşılaştırın.

  1. Kararın hüküm bölümünü bulun

    Giderlerin dökümünü, toplam tutarı ve hangi tarafa hangi oranda yüklendiğini not edin. Kararda hükümden sonra yapılan giderlere ilişkin ayrıca kayıt varsa onu da ayrı inceleyin.

  2. Ödeme belgesinin neyi gösterdiğini belirleyin

    Banka dekontu, tahsilat makbuzu veya ödeme emri aynı bilgiyi göstermeyebilir. Belgede görünen tutarın, kararın yüklediği gider kalemiyle örtüşüp örtüşmediğine bakın.

  3. Belge bilgilerini karşılaştırın

    Belgenin tarihini, gönderenini, alıcısını, tutarını ve açıklamasını karardaki kalemlerle karşılaştırın. Açıklama belirsizse veya tutarlar uyuşmuyorsa, belgeyi tek başına tüm giderlerin ödendiğinin kanıtı olarak değerlendirmeyin.

  4. Dosyadaki kayıtları da inceleyin

    Ödeme belgesini dosyada görünen ilgili kayıtla birlikte değerlendirin. Dosyada görünür bir kayıt bulunmaması, ödemenin kesin olarak yapılmadığını kanıtlamaz; kaydın türü ve belgenin içeriği önemlidir.

  5. Uyuşmazlığı somutlaştırın

    Karardaki tutar ile belge arasında fark varsa hangi kalemin, hangi tarihte ve ne kadar tutarla uyuşmadığını not edin. Bu bilgilerle dosya kaydının açıklanmasını veya eksik görünen belgenin kontrol edilmesini isteyebilirsiniz.

İşe iade kararındaki ücret ve tazminatlar giderlerden farklıdır

İşe iade kararındaki farklı ödeme kalemlerinin ayrı ayrı incelenmesi.
Fotoğraf: Jakub Zerdzicki / Pexels

İşe iade kararında yer alabilecek işe başlatmama tazminatı ile karar kesinleşene kadar çalıştırılmadığı süre için doğan ücret ve diğer haklar, yargılama giderleriyle aynı kalemler değildir. İşveren, işçinin başvurusu üzerine onu bir ay içinde işe başlatmazsa işçiye en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar doğmuş ücret ve diğer haklar da ayrıca düzenlenmiştir (4857 sayılı İş Kanunu m.21).

Mahkeme veya özel hakem, bu tazminat ile ücret ve diğer hakları dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler (4857 sayılı İş Kanunu m.21). Bu nedenle kararın hüküm bölümündeki giderleri, işe başlatmama tazminatı ve ücret kalemlerinden ayrı not edin; ödeme belgelerini de her kalem için ayrı karşılaştırın.

İşçinin işe başlamak için işverene başvurması gerekiyorsa, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde başvuruda bulunmalıdır. Bu süre içinde başvurulmaması hâlinde işverenin yaptığı fesih geçerli sayılır (4857 sayılı İş Kanunu m.21). Süreyi takip ederken kararın kesinleşme bilgisini ve tebliğ tarihini kontrol edin.

Dosyanızda şu bilgileri karşılaştırın

  • Kararın hüküm bölümünde yargılama giderleri için yazan kalemleri ve tutarları.
  • Giderlerin hangi tarafa ve hangi oranda yüklendiğini.
  • Ödeme belgesindeki tarih, gönderen, alıcı, tutar ve açıklama bilgilerini.
  • Ödeme belgesinin hangi gider kalemine ilişkin olduğunu ve dosyadaki ilgili kayıtla uyuşup uyuşmadığını.
  • İşe başlatmama tazminatı ile ücret ve diğer hakların yargılama giderlerinden ayrı gösterilip gösterilmediğini.
  • İşe başlama başvurusu söz konusuysa kararın kesinleşme ve tebliğ tarihlerini.

Dayanak mevzuat

Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.

Belgenizin ne söylediğini görün

Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.