Kıdem tazminatı uyuşmazlığında ilk duruşmaya nasıl hazırlanılır?

Mahkemenin gönderdiği çağrıdaki duruşma tarihi, saati, yeri ve duruşmanın türüne ilişkin açıklamayı okuyun. Dosyada daha önce verilmiş ara karar varsa, hangi işlemin yapılmasının istendiğini ve bu işlem için belirtilen zamanı ayrıca kontrol edin. Duruşma öncesinde sizden belge sunmanız veya bir açıklama yapmanız istenmiş olabilir.

İlk duruşma her dosyada aynı anlama gelmez. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılan ön incelemede mahkeme dava şartlarını ve ilk itirazları değerlendirir, uyuşmazlığın hangi konularda olduğunu belirler ve delillerle ilgili hazırlık işlemlerini yapar. Ön inceleme tamamlanıp gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez; bu nedenle çağrıda ve dosyadaki ara kararlarda yazan aşamayı esas alın. (6100 sayılı Kanun m.137)

Duruşma öncesinde not alın: Hangi iddia veya savunmanın ele alınmasını bekliyorsunuz? Mahkeme sizden hangi belgeyi ya da açıklamayı istemiş? Dosyada henüz karşılanmamış bir ara karar var mı? Bu soruların yanıtını çağrı ve dosya kayıtlarından kontrol edin.

Delilleri yalnızca bir yığın hâlinde hazırlamak yerine, her birini desteklediği olayla eşleştirin. Örneğin, işe başlama tarihini gösteren bir kayıt ile ücret ödemesini gösteren banka belgesinin hangi iddia için sunulduğunu ayrı ayrı yazın. Tarafların dayandıkları vakıaları (iddia ettikleri olayları) ispata elverişli biçimde somutlaştırması ve her delilin hangi vakıayı desteklediğini açıkça belirtmesi gerekir. (6100 sayılı Kanun m.194)

Dilekçelerde gösterilen bir belgenin sunulması veya nereden getirtilmesi gerektiği konusunda mahkemenin ara kararını kontrol edin. Ön inceleme duruşmasında, mahkemenin daha önce yaptığı ihtara rağmen dilekçede gösterilen belgeleri sunmamak ya da getirtilmeleri için gerekli açıklamayı yapmamak, o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılma kararıyla sonuçlanabilir. (6100 sayılı Kanun m.140)

Bir delilin sonradan sunulmasına her durumda izin verileceği varsayılmamalıdır. Kanundaki süreden sonra gösterilen delile mahkeme, yargılamayı geciktirme amacı taşımaması veya süresinde sunulamamasının tarafın kusurundan kaynaklanmaması hâlinde izin verebilir. (6100 sayılı Kanun m.145) Bu nedenle önemli belgeleri bekletmeden dosyada sunulup sunulmadığı yönünden kontrol edin; sonradan gündeme gelen bir delil varsa neden daha önce sunulamadığını ve hangi iddiayla ilgili olduğunu açıklamaya hazır olun.

İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı için açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Dava öncesinde arabuluculuk yapılıp yapılmadığını ve anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın dava dilekçesine eklenip eklenmediğini dosyadan kontrol edin. (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3)

Son tutanağın dilekçeye eklenmemesi hâlinde mahkeme, tutanağın sunulması için bir haftalık kesin süre içeren ihtarlı davetiye gönderir; ihtarın yerine getirilmemesi durumunda dava usulden reddedilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa da dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret öngörülür. (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3) Kanunda, iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan belirli davalar için ayrıca istisna yer alır. (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3)

Uyuşmazlığınızın bu kurala veya istisnaya girip girmediği, davanın türü ve dosyadaki belgelerle birlikte değerlendirilmelidir. Dava dosyanızda son tutanağı göremiyorsanız, dosya kayıtlarını ve varsa mahkemenin bu belgeyle ilgili ara kararını kontrol edin.

Ön inceleme duruşmasında hâkim gerekli görürse tarafları dinleyebilir; tarafların hangi konularda anlaştığını ve anlaşamadığını belirleyebilir. Sulh veya arabuluculuğun esasları ve sonuçları hakkında bilgilendirme de yapabilir. Duruşmada sulh ya da arabuluculukla sonuç alınmadıysa, anlaşmazlık konuları tutanağa geçirilir. (6100 sayılı Kanun m.140)

Bu nedenle uzun bir anlatım hazırlamak yerine, dosyanızdaki temel uyuşmazlıkları kısa ve somut biçimde not edin:

• İşe giriş ve ayrılış tarihi bakımından hangi noktada anlaşmazlık var?
• İş ilişkisinin sona erme nedeni konusunda taraflar ne söylüyor?
• Ücret veya talep edilen tutar hangi bilgi nedeniyle tartışmalı?
• Hangi belge ya da tanık hangi iddiayı destekliyor?
• Mahkemenin istediği hangi işlem veya belge henüz tamamlanmadı?

Ön inceleme tutanağı, tahkikatın hangi uyuşmazlık konuları üzerinden yürütüleceğini belirler. Tutanağı imzalamadan önce yazılanların duruşmada konuşulan anlaşmazlıkları yansıtıp yansıtmadığını kontrol edin. (6100 sayılı Kanun m.140)

Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia veya savunma kural olarak genişletilemez ya da değiştirilemez; ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır. (6100 sayılı Kanun m.141) Bu nedenle duruşmada yeni bir talep veya farklı bir olay anlatımı sunmanın her durumda mümkün olacağını düşünmeyin. Dosyadaki beyanınızda eksik ya da yanlış olduğunu düşündüğünüz bir nokta varsa, bunun ne olduğunu ve hangi belgeyle ilgili bulunduğunu önceden belirleyin.

Duruşma hazırlığı, kıdem tazminatına kesin olarak hak kazanıldığını veya talep edilen tutarın tahsil edileceğini göstermez. İş ilişkisinin hangi nedenle sona erdiği, çalışma süresi ve ücret bilgileri dosyadaki kayıtlarla birlikte değerlendirilir. Belgeler arasında çelişki varsa veya dilekçedeki talebin değiştirilmesi gündeme geliyorsa, somut usul adımları dosyanın aşamasına bağlı olduğundan uzman desteği almak yararlı olabilir.