Kıdem tazminatı uyuşmazlığında tanık anlatımları belgelerle nasıl karşılaştırılır?

Tanık anlatımlarını tek bir bütün olarak değerlendirmek yerine, her tanığın hangi olgu hakkında konuştuğunu ayırın. Örneğin tanık, iş yerinde hangi tarihler arasında bulunduğunu, işçinin ne zaman ayrıldığını veya ücretin nasıl ödendiğini anlatıyor olabilir. Bunlar ayrı konulardır; birindeki uyum ya da çelişki, diğerinin de aynı şekilde değerlendirileceği anlamına gelmez.

Her anlatım için şu soruları not edin:

• Tanık hangi olayı veya koşulu anlatıyor?
• Olayın tarihini ya da dönemini belirtiyor mu?
• Bu bilgiyi doğrudan gözlemlemiş mi, yoksa başkasından mı duymuş?
• Tanık, anlattığı dönemde iş yerinde bulunuyor muydu?
• Anlatım kesin bir tarihe mi, yaklaşık bir döneme mi dayanıyor?

Tanığın “işten ayrılma görüşmesinde bulundum” demesiyle “işten ayrıldığını sonradan öğrendim” demesi aynı türden bilgi değildir. Notlarınızda bu farkı koruyun; tanığın bizzat görmediği bir olayı görmüş gibi özetlemeyin.

Çelişkiyi “tanık yanlış söylüyor” gibi bir sonuç cümlesiyle değil, karşılaştırılabilir iki bilgiyi göstererek yazın. Tarih, konu ve kaynağı belirtin; açıklanamayan kısmı ayrıca işaretleyin.

Temsili örnek: Bir tanık, işçinin belirli bir ayın sonuna kadar çalıştığını söylüyor. Dosyadaki vardiya çizelgesinde o ayın ortasına kadar kayıt var; sonraki günleri gösteren bir kayıt ise dosyada görünmüyor. Bu durumda not, “Tanık ay sonuna kadar çalışıldığını söylüyor; çizelge ayın ortasına kadar uzanıyor. Sonraki günlere ilişkin kayıt dosyada görülmedi; kaydın bulunup bulunmadığı araştırılmalı” şeklinde kurulabilir. Çizelgenin dosyada görülmemesi, o tarihler için kayıt tutulmadığını tek başına göstermez.

Her fark için şu sırayı izleyin:

1. Tanığın anlatımını, mümkünse kendi kullandığı anlamı koruyarak yazın.
2. Karşılaştırdığınız belgenin adını, tarihini ve kapsadığı dönemi belirtin.
3. Bilgilerin nerede örtüştüğünü, nerede ayrıldığını açıklayın.
4. Farkı açıklayabilecek eksik bilgi veya kayıtları listeleyin.

Belgenin kim tarafından ve ne zaman oluşturulduğu, hangi amaçla tutulduğu ve anlatılan olayla ne kadar yakın bağlantılı olduğu da önem taşıyabilir. Bu özellikleri incelemeden, belgenin tanık anlatımını kesin biçimde doğruladığı ya da çürüttüğü sonucuna varmayın.

Bir kayıt dosyada görünmüyorsa önce bunun dosyaya hiç eklenmediğini mi, başka yerde tutulduğunu mu, yoksa ilgili dönem için oluşturulmadığını mı bilmediğinizi ayırın. İşverenin elindeki kayıtlar, banka hareketleri, iş yazışmaları veya tanığın anlattığı dönemdeki görev ve çalışma düzenine ilişkin belgeler araştırılabilir. Hangi kaydın bulunabileceği, belgenin kimde olduğuna ve ilgili dönemde tutulup tutulmadığına bağlıdır.

Tanığın bilgi kaynağını da somutlaştırın. Tanık işçiyle aynı yerde ve aynı dönemde mi çalışıyordu? Ücretin ödendiğini kendisi mi gördü, yoksa bu bilgiyi sonradan mı öğrendi? İşten ayrılma görüşmesinde bulundu mu? Tanığın belirli bir dönemde iş yerinde bulunmadığını gösteren bilgiler varsa, bunları da not edin.

Belge veya tanık bilgileri çelişkiliyse, hangi konunun uyuşmazlığın sonucunu etkileyebileceğini ve hangi ek kaydın bu farkı açıklayabileceğini belirleyin. İşten ayrılma nedeni, çalışma dönemi veya ücret gibi dosyanın esasına etki edebilecek bir noktada belge ve anlatımların anlamı somut olaya göre değişebilir. Bu rehber, belirli bir uyuşmazlıkta hangi delile ne ölçüde değer verileceği veya davanın sonucu hakkında kesin değerlendirme yapmaz.