Kira alacağı davasında bilirkişi raporu nasıl değerlendirilir?

Bilirkişi raporu, dosyada incelenmek üzere hazırlanmış uzman değerlendirmesidir. Raporun neyi hesapladığını anlayabilmek için önce mahkemenin bilirkişiden hangi konuda inceleme istediğine ve bilirkişinin hangi belge ve kayıtları kullandığına bakın. Rapor yalnızca belirli ayların ödemelerini hesaplıyor olabilir; sözleşmedeki her tartışmayı veya tarafların bütün iddialarını ele aldığı varsayılmamalıdır.

Raporu dava dilekçesindeki taleple ve varsa karşı tarafın açıklamalarıyla karşılaştırın. İstenen kira alacağı hangi ayları kapsıyor, rapor aynı ayları mı inceliyor ve her dönem için kullanılan kira tutarı hangi belgeye dayanıyor? Bu sorulara raporun açıklama ve hesap tablolarında yanıt arayın.

Temsili örnek: Dava dilekçesinde belirli bir dönem için kira istenirken raporda daha geniş bir dönem hesaplanmışsa, hangi ayların davadaki talebe dâhil olduğunu ve raporun hesabının hangi aylara dayandığını not edin. Örnekteki durum varsayımsaldır; kendi dosyanızda dönemleri dilekçe ve rapordan ayrı ayrı kontrol edin.

Raporun belirli bir kira dönemini hesaba katmadığını, bir ödemenin yanlış aya yazıldığını veya kullanılan tutarın sözleşmedeki kayıtla örtüşmediğini düşünüyorsanız, her iddiayı ayrı ayrı açıklayın. İtiraz veya açıklama ihtiyacınızı rapordaki bölüm, ilgili dönem ve dayandığınız belgeyle ilişkilendirin. Örneğin, “ödeme hesaba katılmamış” demek yerine dekontun tarihini, tutarını ve raporda hangi ayın hesabında görünmediğini belirtin.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2017/4922 E., 2018/10460 K. sayılı kararında, ödemelerin hangi aylara mahsup edildiği iddiası bakımından ödemenin hangi aya sayıldığının sorulması ve önceki dönemlere ilişkin ödeme belgelerinin incelenmesi gerektiği belirtilmiştir; kararın sonucu bozmadır. Bu karar, kendi dosyanızdaki ödemenin hangi aya sayıldığını kendiliğinden belirlemez. Ödeme açıklaması, sözleşme, dönem ve dosyadaki diğer kayıtlar somut değerlendirmeyi etkileyebilir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2014/2166 E., 2014/2357 K. sayılı kararında, ödeme yapılıp yapılmadığının incelenmesi ve gerekiyorsa uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiği belirtilmiş; karar bozulmuştur. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2009/8074 E., 2010/2432 K. sayılı kararı da eksik kira ödemesi hesabının bilirkişi raporu çerçevesinde ele alındığı bir uyuşmazlığa ilişkindir ve karar bozulmuştur. Bu kararların sonuçları, başka bir dosyada raporun aynı şekilde değerlendirileceği anlamına gelmez; incelemenin kapsamı ve dosyadaki belgeler farklı olabilir.

Mahkemenin dosyada inceleme için görevlendirdiği bilirkişinin raporu, dosya kapsamında hazırlanır. Tarafın kendi imkânıyla aldığı özel uzman görüşü ise o tarafın sunduğu ayrı bir değerlendirmedir. Bunları aynı belge gibi ele almayın; hangi belgenin kim tarafından, hangi soru ve kayıtlar üzerinden hazırlandığını belirtin.

Mevcut kaynaklar, özel uzman görüşünün mahkeme raporu karşısındaki usulî etkisini veya her iki belgenin mahkemece nasıl değerlendirileceğini doğrulamaya yeterli değildir. Bu nedenle özel görüşün mahkeme raporunu kendiliğinden geçersiz kıldığı ya da tek başına belirleyici olduğu söylenemez.

Raporun tebliğ edildiği tarihi gösteren belgeyi bulun ve dosyadaki tebliğ kaydıyla karşılaştırın. Rapora ilişkin itirazın süresi ve yöntemi, sağlanan kaynaklarda yer alan bir kanun metniyle doğrulanamıyor; bu nedenle burada kesin bir süre veya başvuru şekli verilemez. Tarihi gecikmeden kontrol edin ve süre konusunda dosyanız özelinde hukuki destek alın.

Bir uzmana başvururken raporu, tebliğ belgesini, dava dilekçesini, sözleşmeyi ve ödeme kayıtlarını birlikte sunun. Özellikle birden çok döneme ait ödeme, mahsup iddiası, eksik ara hesaplama veya raporun incelenmesini istediğiniz konuyla sınırlı kalmış olabileceği durumlarda, hangi belge ve dönemlerin ayrıca ele alınması gerektiğini sorun. Bilirkişi raporundaki hesap ile mahkemenin vereceği karar aynı şey değildir; rapordaki tutarı kesinleşmiş alacak veya tahsil edilmiş para olarak değerlendirmeyin.