Rehber · Dosya analizi

Kira alacağı davasında davacı, davalı ve vekilin rolleri

Kira alacağı davasında davacı, kira bedelini talep eden kişi veya kurum; davalı ise talebin yöneltildiği kişi veya kurum olarak dosyada gösterilir. Vekil, taraflardan biri adına dosyada işlem yapan kişidir; kendi başına davacı ya da davalı olmaz. Ancak isimlerin doğru tarafı gösterip göstermediği ve vekilin hangi işlemleri yapabileceği, dilekçe, kira sözleşmesi, vekâlet belgesi ve dosya kayıtları birlikte incelenmeden anlaşılamaz.

Bir masa üzerinde kira sözleşmesi ve dava dosyası belgeleri
Fotoğraf: Jakub Zerdzicki / Pexels

Hukuk Dosyam Editör Ekibi Yayın tarihi

Davacı ve davalı kimdir?

Dava dilekçesinde davacı, talepte bulunan taraf olarak; davalı ise talebin yöneltildiği taraf olarak adlandırılır. Bu sıfatlar, tek başına kira borcunun varlığını veya miktarını göstermez. Dilekçede yazan iddialar ve talep edilen tutar, dosyada değerlendirilmesi istenen hususlardır; bunları kesinleşmiş hak veya tahsil edilmiş para gibi okumamak gerekir.

Örneğin dilekçede bir kişi davacı, başka bir kişi davalı olarak yazılmış olabilir. Bunun kira sözleşmesindeki kiraya veren ve kiracı bilgileriyle örtüşüp örtüşmediğini sözleşmenin taraflar bölümünden, varsa eklerinden ve dava dilekçesinden karşılaştırın. Temsili örnek: Sözleşmede şirket adı yer alırken dilekçede şirket adına değil, bir kişinin kendi adına davacı göründüğünü fark ederseniz, bu farklılığın nedenini belgeler üzerinden araştırın; yalnızca isim benzerliğine bakarak tarafın doğru ya da yanlış olduğu sonucuna varmayın.

Davacının veya davalının doğru kişi olup olmadığı; sözleşmenin kimin adına yapıldığı, taraf değişikliği olup olmadığı ve dosyadaki diğer belgeler gibi bilgilere bağlı olabilir. Bu nedenle sadece dosya ekranındaki taraf adına bakarak sonuca ulaşmayın.

Vekil tarafın yerine mi geçer?

Bir vekilin dava dosyasındaki belgeleri incelemesi
Fotoğraf: khezez | خزاز / Pexels

Vekil, bir taraf adına hareket eden kişidir. Dosyada vekil olarak görünmesi, onu davacı veya davalı hâline getirmez: taraf bilgisiyle vekil bilgisi farklı alanlarda yer alabilir. Dilekçeyi kimin verdiğini veya dosyada hangi işlemin yapıldığını incelerken, işlemi yapan kişi ile adına işlem yapılan tarafı birbirinden ayırın.

Vekilin yetkisi ve yaptığı işlemler yalnızca adının dosyada görünmesine bakılarak anlaşılamaz. Varsa vekâlet belgesini, dilekçedeki imza ve taraf bilgilerini, ayrıca dosya kayıtlarında vekile ilişkin görünen bilgileri karşılaştırın. Belge dosyada görünmüyorsa, bu durum tek başına belgenin hiç sunulmadığını kanıtlamaz; dosyanın erişilebilen kayıtları ve belgelerinin kapsamını da kontrol edin.

Vekâlet belgesinin yeterliliği veya belirli bir işlem için gereken yetki hakkında kesin bir sonuca varmak, ilgili belgelerin ve usul kurallarının incelenmesini gerektirir. Bu kurallar için bu rehberde kaynak metin bulunmadığından, vekilin yetkisini yalnızca genel açıklamaya dayanarak kesinleştirmeyin.

Dosyada hangi bilgileri karşılaştırmalısınız?

Kira sözleşmesi, tebligat ve dava dilekçesindeki bilgilerin karşılaştırılması
Fotoğraf: Alexander Suhorucov / Pexels

Tarafların kim olduğunu ve vekilin hangi taraf adına göründüğünü anlamak için belgeleri birlikte okuyun. Bir kaydın erişebildiğiniz ekranda bulunmaması, o kaydın kesinlikle mevcut olmadığı anlamına gelmez.

  1. Dava dilekçesini okuyun

    Davacı ve davalı olarak yazılan adları, varsa şirket unvanını ve taraf bilgilerinin geçtiği bölümleri not edin. Talep edilen tutarı, bunun hangi dönem veya kalemlerle ilişkilendirildiğini ve dilekçede ileri sürülen açıklamaları, karşılaştırma için kullanın; bunları tek başına borcun kanıtı saymayın.

  2. Kira sözleşmesiyle karşılaştırın

    Sözleşmede kiraya veren ve kiracı olarak yazan kişileri veya kurumları; isim, unvan ve varsa temsilci bilgileriyle birlikte kontrol edin. Sözleşmenin ekleri veya sonradan düzenlenmiş belgeler varsa onları da gözden geçirin. İsim ya da unvan farklılığının nedenini belgelerden çıkaramıyorsanız, farkı not edin.

  3. Tebligat ve dosya kayıtlarını kontrol edin

    Elinizdeki tebligattaki taraf adlarını ve dosya bilgilerini, dava dilekçesiyle karşılaştırın. Tebligatın kime ve hangi adrese yöneltildiğini not edin. Bir belgenin elinizde bulunmaması veya dosya görünümünde yer almaması, tek başına gönderilmediği ya da sunulmadığı sonucunu vermez.

  4. Vekil bilgilerini ayırın

    Vekil olarak görünen kişinin hangi taraf adına kaydedildiğini kontrol edin. Varsa vekâlet belgesini ve dilekçedeki imza ile taraf bilgilerini karşılaştırın. Vekilin belirli bir işlemi yapmaya yetkili olup olmadığını, yalnızca dosyada adının bulunmasından hareketle varsaymayın.

  5. Açıklanamayan farkları belgeleyin

    Sözleşme, dilekçe, tebligat veya dosya kaydı arasında isim, unvan, adres ya da taraf bilgisi farkı varsa hangi belgede ne yazdığını ayrı ayrı not edin. Farkın tarafın kimliğini veya vekilin yetkisini etkileyip etkilemediğini belirlemek için belgelerin tamamının birlikte incelenmesi gerekir.

Belge karşılaştırma listesi

  • Dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak kimlerin veya hangi kurumların yazıldığını belirleyin.
  • Kira sözleşmesindeki kiraya veren ve kiracı bilgilerini, dilekçedeki taraf bilgileriyle karşılaştırın.
  • Varsa sözleşme eklerini ve taraf bilgilerini açıklayabilecek diğer belgeleri inceleyin.
  • Tebligattaki taraf adlarını ve dosya bilgilerini, elinizdeki dilekçeyle karşılaştırın.
  • Vekil görünüyorsa hangi taraf adına kayıtlı olduğunu kontrol edin; varsa vekâlet belgesini dosya kayıtlarıyla birlikte değerlendirin.
  • Açıklayamadığınız isim, unvan veya adres farklılıklarını hangi belgede gördüğünüzü belirterek not edin.

Dosyanın bütününe bakın

Dosyanızdaki belgeleri kronoloji, eksik belgeler ve çelişkiler yönünden birlikte değerlendirin. Süreleri kontrol ederken ilgili işlem türünü ve dosyadaki bildirimleri ayrıca inceleyin.

Dosya analizini inceleyin