Rehber · Kira uyuşmazlıkları

Kira Bedelinin Tespiti Davası: Süre Takibi İçin Hangi Tarihler ve Kayıtlar Gereklidir?

Kira bedelinin tespiti davasında, yeni kira döneminin başlangıcını, varsa yazılı bildirimin tarihini ve davanın açıldığı tarihi birlikte kontrol edin. Bu tarihler, mahkemenin belirleyeceği kira bedelinin yeni dönemin başından itibaren uygulanıp uygulanamayacağını etkileyebilir. Sözleşmenin başlangıç tarihi ile yenilenen kira döneminin başlangıcı aynı olmayabileceğinden sözleşme ve ek protokolleri karşılaştırın.

Kira sözleşmesi ve takvim üzerinde tarihleri inceleyen kişi
Fotoğraf: Artful Homes / Pexels

Önce hangi tarihleri belirlemelisiniz?

Süre hesabına, kira sözleşmesinde yazan tarihlerden başlayın. Şu kayıtları yan yana getirin:

  • Sözleşmenin başlangıç tarihi: Kira ilişkisinin hangi gün başladığını gösterir.
  • Yeni kira döneminin başlangıcı: Sözleşmede yenileme veya kira dönemi için ayrıca yazılmış tarih olup olmadığını kontrol edin. Başlangıç tarihiyle aynı olduğunu varsaymayın.
  • Ek protokoller ve yenileme belgeleri: Kira dönemini, kira bedelini veya tarafları değiştiren belgeler bulunup bulunmadığını inceleyin.
  • Yazılı bildirim: Bildirimin içeriğini ve kiracıya hangi tarihte ulaştığını gösteren kayıtları saklayın.
  • Davanın açıldığı tarih: Dava sürecindeki kayıtlarınızdan açılış tarihini kontrol edin.

Birden fazla sözleşme veya protokol varsa, yalnızca en yeni tarihli belgeye bakarak hangi düzenlemenin geçerli olduğuna karar vermeyin. Belgelerin birbirini nasıl değiştirdiğinin somut dosyada incelenmesi gerekebilir.

Beş yıllık süre neden önemlidir?

Kira sözleşmesinin başlangıcından itibaren beş yıllık dönemi gösteren zaman çizelgesi
Fotoğraf: RDNE Stock project / Pexels

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.344’e göre, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde kira bedeli hâkim tarafından; tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Bu nedenle sözleşmenin hangi tarihte başladığını ve beş yıllık sürenin hangi kira dönemiyle ilişkilendirileceğini gösteren belgeleri kontrol edin.

Sözleşme tarihini tek başına yeterli kabul etmeyin. Kira döneminin ne zaman başladığı, sözleşmenin süresi ve yenileme protokolleri değerlendirmeyi etkileyebilir. Birden fazla belge varsa tarihleri kronolojik sıraya koyun; hangi belgenin geçerli olduğu açık değilse bu noktayı hukuki incelemeye taşıyın.

Bu hüküm tek başına somut dosyanızda hangi kira bedelinin belirleneceğini veya davanın sonucunu göstermez. Ayrıca burada verilen kanun metni, kira ilişkisinin hangi tür taşınmazlara uygulanacağı konusunda bir kapsam açıklaması içermiyor; kira ilişkinizin bu hükümlere tabi olup olmadığını ayrıca doğrulayın.

Bildirim ve dava tarihleri kira dönemini nasıl etkiler?

Yazılı bildirim ve dava tarihlerini kira dönemi takviminde karşılaştıran kişi
Fotoğraf: Tara Winstead / Pexels

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.345’e göre kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak davanın açıldığı tarih ve varsa kiraya verenin yazılı bildiriminin zamanlaması, mahkemenin belirlediği kira bedelinin yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlayıp bağlamayacağı bakımından önem taşır.

Kanundaki koşula göre, davanın yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açılması veya kiraya verenin bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin kiracıya yazılı bildirimde bulunması ve davanın izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açılması gerekir. Sözleşmede yeni dönemde kira bedelinin artırılacağına ilişkin hüküm varsa, yeni dönemin sonuna kadar açılan davada mahkemece belirlenen bedel yeni dönemin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar.

Bu nedenle yalnızca bildirimin gönderildiği günü veya davanın açıldığı günü kaydetmeyin; her iki tarihi de yeni kira döneminin başlangıcıyla karşılaştırın. Gönderi kaydı tek başına bildirimin kiracıya ulaştığını göstermeyebilir. Bildirimin içeriği ve ulaştığı tarihle ilgili kayıtları da saklayın.

Dosyanızdaki tarihleri nasıl düzenleyebilirsiniz?

Sözleşme, bildirim ve dava tarihlerini sıraya koyan kontrol listesi
Fotoğraf: Ivan S / Pexels

Belgeleri kronolojik sıraya koyup her tarihin hangi olayı gösterdiğini not edin. Böylece eksik kayıtları ve tarihlerin yeni kira dönemiyle ilişkisini daha kolay fark edebilirsiniz.

  1. Sözleşme ve ekleri bir araya getirin

    İlk kira sözleşmesini, yenileme protokollerini ve kira dönemine ilişkin diğer belgeleri toplayın. Her belgedeki başlangıç, bitiş ve yenileme tarihlerini ayrı ayrı not edin.

  2. Yeni kira döneminin başlangıcını işaretleyin

    Sözleşme ve eklerinde belirtilen dönemi kontrol edin. Başlangıç tarihiyle yenileme tarihinin farklı olduğu bir kayıt varsa ikisini de not edin; hangisinin esas alınacağı belirsizse bunu ayrıca değerlendirin.

  3. Yazılı bildirimin kayıtlarını saklayın

    Bildirimin bir örneğini, gönderim kaydını ve ulaşma tarihini gösterebilecek belgeleri birlikte muhafaza edin. Sadece gönderim bilgisine dayanarak bildirimin ulaştığı sonucuna varmayın.

  4. Davanın açılış tarihini doğrulayın

    Dava açılışını gösteren kaydı dosyanızda tutun ve tarihi yeni kira döneminin başlangıcıyla karşılaştırın. Başka bir işlem tarihini dava açılış tarihiyle karıştırmayın.

  5. Beş yıllık dönemi belgelere göre değerlendirin

    Sözleşmenin başlangıcını, süresini ve yenileme belgelerini birlikte inceleyin. Birden fazla sözleşme, taraf değişikliği veya çelişen tarih varsa hangi belgenin geçerli olduğuna ilişkin uzman değerlendirmesi alın.

Başvuru öncesi tarih kontrolü

  • Kira sözleşmesinin imza ve başlangıç tarihlerini kaydettim.
  • Yeni kira döneminin başlangıç tarihini sözleşme ve eklerinden kontrol ettim.
  • Yenileme protokollerini ve taraf değişikliğine ilişkin belgeleri topladım.
  • Beş yıllık süre değerlendirmesinde hangi tarihin esas alınacağını gösteren belgeleri belirledim.
  • Varsa yazılı bildirimin bir örneğini, gönderim kaydını ve ulaşma tarihini gösterebilecek kayıtları sakladım.
  • Davanın açıldığı tarihi gösteren kaydı buldum.
  • Bildirim ve dava tarihlerini yeni kira döneminin başlangıcıyla karşılaştırdım.
  • Birden fazla veya çelişen belge varsa hangi belgenin geçerli olduğunu kesin kabul etmeden not ettim.

Dayanak mevzuat

Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.

Belgenizin ne söylediğini görün

Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.

Etiketler