Rehber · Kira uyuşmazlıkları
Kira bedelinin tespiti davasında delil listesi nasıl düzenlenir?
Delil listesini, ileri sürdüğünüz her önemli iddianın yanına o iddiayı destekleyebilecek belge, kayıt veya tanık bilgisini yazarak düzenleyin. Kira sözleşmesi, ödeme kayıtları, yazışmalar, taşınmazın özelliklerini gösteren belgeler ve karşılaştırılabilir kira bilgileri dosyanıza göre değerlendirilebilir; bunların tümü her dosyada gerekli veya yeterli değildir. Her delilin neyi göstereceğini kısa ve açık biçimde belirtin. Delil listesinin hangi aşamada ve hangi usulle sunulacağına ilişkin kuralları dosyanız için ayrıca doğrulayın.
Önce hangi iddiaları kanıtlamaya çalıştığınızı belirleyin
Delil listesi yalnızca belgelerin adlarını sıralayan bir envanter değildir. Her belgenin hangi iddianızla ilgili olduğunu açıklamak, dosyanın anlaşılmasını kolaylaştırır. Örneğin kiraya veren, taşınmazın özellikleri veya sunduğu kira karşılaştırmaları hakkında; kiracı ise mevcut kira ilişkisi, yapılan ödemeler ya da ileri sürülen karşılaştırmaların taşınmazıyla neden örtüşmediği hakkında bilgi sunmak isteyebilir. Bunlar örnektir; dosyanızdaki iddiaya göre değişir.
Bir kâğıt üzerinde iki sütun açabilirsiniz: “İddia” ve “Bunu destekleyebilecek delil”. Henüz elinizde olmayan ya da hangi vakıayı destekleyeceğini açıklayamadığınız bir kaydı, ne işe yarayacağını belirtmeden listeye eklemeyin. Bir belgenin listede yer alması, tek başına iddianın doğru olduğunu veya belgenin belirli bir sonucu sağlayacağını göstermez.
Delil listesini nasıl düzenleyebilirsiniz?
Aşağıdaki düzen, belgeleri ve diğer bilgi kaynaklarını dosyanızda takip etmeye yardımcı olur. Bu, yasal biçim veya sunma yöntemi tarifi değildir; geçerli usul kurallarını ayrıca kontrol edin.
-
İddiaları ayrı ayrı yazın
Her satıra bir vakıa veya iddia ekleyin. Örneğin, “kira ilişkisinin başlangıcı”, “ödemelerin hangi tarihlerde yapıldığı” ya da “taşınmazın özellikleri” gibi dosyanızla ilgili başlıklar kullanabilirsiniz.
-
Delili adıyla ve tarihiyle tanımlayın
Belgenin türünü, ilgili dönemini ve elinizde varsa tarihini yazın. “Banka kaydı” demek yerine hangi hesaptaki, hangi döneme ait ödeme kaydından söz ettiğinizi belirtin. Hesap veya kişi bilgilerini gereksiz yere çoğaltmayın.
-
Delilin neyi göstereceğini açıklayın
Her kalemin yanına kısa bir açıklama ekleyin. Örneğin bir yazışmanın hangi konudaki görüşmeyi, ödeme kaydının hangi ödemeyi veya taşınmaz belgesinin hangi özelliği ortaya koymasının amaçlandığını yazın.
-
Elinizdeki belgeyle sonradan bulunması gereken kaydı ayırın
Belgenin elinizde olup olmadığını belirtin. Elde olmayan bir kayıt için nerede bulunduğunu veya neden gerektiğini biliyorsanız bunu not edin. Kaydın mahkeme aracılığıyla istenip istenemeyeceği ve bunun nasıl yapılacağı kaynaklarda doğrulanmadığından, bu konuda kesin usul bilgisi verilmemektedir.
-
Tanık bilgilerini açıklayıcı biçimde kaydedin
Tanık göstermeyi düşünüyorsanız kişinin kim olduğunu, hangi olay veya gözlemi açıklayabileceğini ve ilgili olayla bağlantısını not edin. İletişim ve kimlik bilgilerinin nasıl, ne zaman ve hangi biçimde sunulacağına ilişkin kuralları dosyanıza göre doğrulayın.
-
Kayıtları tutarlı biçimde adlandırın
Belgeleri tarih ve konuya göre adlandırın; liste numaralarıyla dosya adlarının birbirini karşılamasını sağlayın. Örneğin “01_Kira-sozlesmesi” veya “02_Odeme-kayitlari” gibi adlar, belgeleri bulmayı kolaylaştırabilir. Bu adlandırma hukuki bir zorunluluk değil, pratik bir düzenleme önerisidir.
Hangi belge ve bilgiler dosyanızla ilgili olabilir?
Delil seçimini, ileri sürdüğünüz iddiaya göre yapın. Aşağıdaki örnekler her davada gerekli olacakları veya tek başlarına yeterli sayılacaklarını göstermez.
- Kira ilişkisi ve koşulları: Kira sözleşmesi, varsa ek protokoller ve taraflar arasındaki ilgili yazışmalar. Sözleşmenin farklı sürümleri varsa tarihlerini ve hangi belgenin hangi döneme ilişkin olduğunu not edin.
- Ödemeler: Kira ödemelerine ilişkin banka kayıtları, makbuzlar veya elinizdeki diğer ödeme belgeleri. Kayıtların hangi ay veya ödemeyle ilgili olduğunu açıklayın; bir kayıtta görünmeyen bilgiyi kesin olarak “yok” kabul etmeyin.
- Tarafların iletişimi: Kira bedeli, taşınmazın durumu veya karşılaştırma olarak gösterilen taşınmazlar hakkında ilgili yazışmalar. İletişimin tarihini ve hangi iddiayla bağlantılı olduğunu belirtin.
- Taşınmazın özellikleri: Taşınmazın konumu, büyüklüğü, kullanım biçimi, durumu veya donanımı hakkında elinizde bulunan ve iddianızla ilgili olabilecek belgeler ya da kayıtlar. Bir belgenin bu özellikleri ne ölçüde gösterebildiğini açıklayın.
- Emsal kira bilgileri: Emsal, karşılaştırma amacıyla gösterilen başka bir taşınmaz veya kira bilgisidir. Varsa karşılaştırılan taşınmazın konumunu, büyüklüğünü, özelliklerini, kira koşullarını ve bilginin hangi tarihe ait olduğunu yazın. Bu ayrıntılar farklıysa farkı gizlemeyin; emsal bilgisi tek başına belirli bir bedelin kabul edileceğini göstermez.
Temsili örnek: Kiraya veren, yakın çevredeki başka bir taşınmazın kira bilgisini karşılaştırma amacıyla sunmayı düşünüyorsa yalnızca tutarı yazmak yerine bu taşınmazın konumu ve özellikleriyle kendi taşınmazının bilinen özelliklerini ayrı ayrı kaydedebilir. Karşılaştırmanın ne kadar anlamlı olduğu, somut bilgilere bağlıdır.
Listeyi tamamlamadan önce kontrol edin
- Her iddianın karşısında en azından değerlendirebileceğiniz bir delil veya bilgi kaynağı var mı?
- Her delilin hangi iddiayı desteklemek amacıyla gösterildiği anlaşılır mı?
- Belgenin tarihi, ilgili olduğu dönem ve mevcut olup olmadığı belirtilmiş mi?
- Emsal olarak gösterilen taşınmazların ve kira koşullarının bilinen benzerlikleri ve farklılıkları yazılmış mı?
- Tanığın hangi olay veya gözlemi açıklayacağı açık mı?
- Liste numaraları ile dosyadaki belge adları birbiriyle uyuşuyor mu?
- Delil listesinin sunulacağı aşama ve usul, güncel mevzuat ve dosya bilgileri üzerinden doğrulandı mı?
Sunma aşaması ve usulü ayrıca doğrulayın
Delil listesinin ne zaman ve hangi usulle sunulacağına ilişkin bilgi, bu rehberdeki kaynaklarla doğrulanamıyor. Bu nedenle belirli bir süre, dilekçe biçimi veya mahkemeye sunma yöntemi burada kesin kural olarak verilemez. Davanız açılmışsa dosyanızdaki bildirimleri ve mahkeme belgelerini kontrol edin; hangi aşamada olduğunuzu ve hangi kayıtların daha önce sunulduğunu dosya üzerinden teyit edin.
Özellikle daha önce sunulmamış bir belgeyi sonradan eklemeyi, elinizde olmayan bir kaydın teminini veya tanık bilgisinin sunulmasını planlıyorsanız, uygulanacak usulün dosyanıza göre incelenmesi gerekir. Uzman desteğine başvururken “Bu delili hangi iddiam için sunuyorum?”, “Belge dosyamda mevcut mu?” ve “Sunma aşaması ve yöntemi nasıl doğrulanmalı?” sorularını birlikte yöneltin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.