Rehber · Dilekçeler
Manevi tazminat davasında delil listesi nasıl düzenlenir?
Manevi tazminat davasında delil listesi, talebinize dayanak yaptığınız her olayı ve o olayı hangi delille ispatlamayı amaçladığınızı açıkça eşleştirmelidir. Örneğin, bir mesajlaşmaya dayanıyorsanız hangi mesajın hangi iddianızı desteklediğini; başka bir kurumda bulunan kayda dayanıyorsanız kaydın nereden getirilebileceğini belirtin. Delilin yalnızca adını yazmak yerine, neyi göstereceğini ve dosyada nerede bulunduğunu somutlaştırın. Delil listesinde yer vermek, delilin kabul edileceği veya tek başına yeterli olacağı anlamına gelmez.
Delil listesinde neyi göstermelisiniz?
Dava dilekçesinde iddianızın dayanağı olan vakıaları sıra numarasıyla özetlemeniz ve her vakıanın hangi delille ispatlanacağını belirtmeniz gerekir. Dava konusunun ve talep sonucunun da dilekçede açıkça yer alması aranır (6100 sayılı Kanun m.119).
Vakıa, davada ileri sürdüğünüz somut olay veya durumdur. “Bana manevi zarar verildi” gibi genel bir ifade yerine, hangi olayın ne zaman ve nasıl gerçekleştiğini, uyuşmazlık bakımından önemli ayrıntılarıyla anlatın. İspatın konusu, tarafların üzerinde anlaşamadığı ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalardır; herkesçe bilinen veya karşı tarafça ikrar edilen vakıalar çekişmeli sayılmaz (6100 sayılı Kanun m.187).
Delillerinizi de bu vakıalara bağlayın. Her delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeniz ve dayandığınız olayları ispata elverişli şekilde somutlaştırmanız gerekir (6100 sayılı Kanun m.194).
İspat yükü, özel bir kanun düzenlemesi bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (6100 sayılı Kanun m.190). Bu nedenle yalnızca delil başlıklarını sıralamak yerine, hangi iddianızı hangi kayıtla veya tanık anlatımıyla desteklediğinizi yazın.
Olayları ve delilleri nasıl eşleştirirsiniz?
Önce iddialarınızı ayrı vakıalara bölün; ardından her vakıanın yanına onu gösterebilecek delili ve delilin yerini yazın. Delilin uyuşmazlıkla bağlantısı, yalnızca adından anlaşılmayabilir.
-
Her olayı ayrı yazın
Olayın ne olduğunu, varsa tarihini ve kimlerin bulunduğunu belirtin. Birden fazla olay varsa bunları tek bir genel anlatım içinde eritmeyin; her birini ayrı numaralandırın.
-
Delilin neyi göstereceğini açıklayın
“Mesaj kayıtları” demekle yetinmeyin. Hangi yazışmanın, hangi vakıayı desteklediğini belirtin. Elektronik ortamdaki veriler ve görüntü ya da ses kaydı gibi uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli bilgi taşıyıcıları belge kapsamında olabilir (6100 sayılı Kanun m.199).
-
Delilin dosyada nerede olduğunu belirtin
Belge elinizdeyse dilekçede gösterip örneğini dilekçeye ekleyin; kanun, elde bulunan ve dilekçede gösterilen belgelerin asıllarıyla birlikte örneklerinin veya yalnızca örneklerinin sunulmasını düzenler. Belge başka yerdeyse nereden getirilebileceğini sağlayacak açıklamayı dilekçeye yazın (6100 sayılı Kanun m.121).
-
Tanık veya kayıt için somut bilgi verin
Tanık anlatımına dayanıyorsanız tanığın hangi olayı gördüğünü ya da duyduğunu açıklayın. Başka yerdeki bir kayda dayanıyorsanız, kaydın hangi kurumda veya dosyada bulunduğunu belirleyebildiğiniz ölçüde somutlaştırın. Bu örnekler, delilin sizin olayınızda yeterli veya kabul edilebilir olduğu yönünde güvence oluşturmaz.
Delil listesini dosyanıza göre somutlaştırın
Deliller, manevi tazminat talebinin dayandığı olaya göre değişir. Hakaret iddiasında dayandığınız söz veya yazışma; trafik kazasında olayın gerçekleşmesine ilişkin kayıtlar; iş ilişkisi ya da özel hayatın ihlali iddiasında ise ilgili olayla bağlantılı belgeler gündeme gelebilir. Bunlar yalnızca örnek türlerdir; her dosyada aynı delillerin bulunması veya gerekli olması beklenemez.
Temsili örnek: Bir kişi, kendisine gönderilen belirli bir mesajın manevi tazminat talebine dayanak olduğunu ileri sürüyor olsun. Delil listesinde yalnızca “telefon kayıtları” yazmak yerine, ilgili mesajlaşmanın hangi vakıayı desteklediğini ve elindeki kayıtları dilekçeye eklediğini belirtmesi daha açıklayıcıdır. Mesajın elde edilme biçiminin hukuka uygunluğu ve uyuşmazlıkla ilgisi ayrıca değerlendirilmelidir; bunlar mevcut kaynaklarla somut olay bakımından kesinleştirilemez.
Elinizdeki her belgeyi tarih, belge türü ve ilgili olduğu vakıayla eşleştirin. Başka yerden getirtilmesini istediğiniz belgenin adını ve bulunabileceği yeri yazın; “ilgili tüm kayıtlar” gibi nerede aranacağını göstermeyen genel ifadelerden kaçının. Dava dilekçesinde gösterilen, elinizde bulunan belgelerin sunulması ve başka yerden getirilecek belge için gerekli açıklamanın yapılması gerekir (6100 sayılı Kanun m.121).
Sonradan delil sunmak her zaman mümkün mü?
Kanunda belirtilen süreden sonra taraflar delil gösteremez. Ancak delilin sonradan ileri sürülmesi yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya süresinde ileri sürülememesi ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa, mahkeme sonradan delil gösterilmesine izin verebilir (6100 sayılı Kanun m.145). Bu düzenleme, yeni bir delilin her durumda dosyaya alınacağı anlamına gelmez.
Ön inceleme duruşmasında hâkim, tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı hususları tespit eder. Belgeleri sunmayan veya başka yerden getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan tarafın, ön inceleme duruşmasında yapılan ihtara rağmen bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilebilir (6100 sayılı Kanun m.140/5).
Bu nedenle dosyanızın hangi aşamada olduğunu ve mahkemeden gelen ihtar ya da ara kararları kontrol edin. Dilekçede gösterilmiş bir belgenin henüz sunulmamasıyla, daha önce hiç belirtilmemiş yeni bir delili sonradan ileri sürme durumu aynı değildir. Sonradan delil gösterilmesinin kabul edilip edilmeyeceği, olayın neden zamanında sunulamadığı ve yargılamaya etkisi gibi unsurlara bağlıdır.
Dilekçeyi vermeden önce kontrol edin
- Her iddianızı ayrı ve anlaşılır bir vakıa olarak yazdınız mı?
- Her vakıanın yanına, onu ispatlamak için dayandığınız delili eklediniz mi?
- Delilin hangi vakıayı desteklediğini açıkladınız mı?
- Elinizde bulunan ve dilekçede gösterdiğiniz belgeleri eklediniz mi?
- Başka yerden getirtilmesini istediğiniz belge için nerede bulunduğunu belirten açıklama yaptınız mı?
- Sunduğunuz belgeleri tarih ve ilgili vakıayla eşleştirdiniz mi?
- Dosyanızdaki ihtarları, duruşma tutanaklarını ve mahkemenin verdiği kararları kontrol ettiniz mi?
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119, 121, 140, 145, 187, 190, 194, 199Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin).
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe veya karar belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın. Belgedeki ilgili bölümleri inceleyerek içeriğini sade bir dille anlamanıza yardımcı olun.