Rehber · Manevi tazminat
Manevi tazminat davasında eksik belgeler nasıl tespit edilir?
Eksik belgeleri tespit etmek için önce manevi tazminat talebinizin hangi olaya ve hangi iddialara dayandığını yazın; sonra her iddiayı dosyanızdaki bir delille eşleştirin. Yaralanma, ölüm veya kişilik hakkının zedelenmesi iddialarında incelenecek belgeler aynı değildir ve her dava için zorunlu, sabit bir belge listesi yoktur. Belge elinizde değilse hangi kurumda, kişide veya dosyada bulunabileceğini not edin; elinizdeki belgeleri de iddia ettikleri vakıalarla birlikte kontrol edin.
Önce hangi iddiayı kanıtlamanız gerektiğini belirleyin
Manevi tazminat, yaşanan olayın türüne göre farklı hukuki dayanaklara bağlanabilir. Bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde hâkim, olayın özelliklerini dikkate alarak zarar görene manevi tazminat ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınlar için de manevi tazminat kararı verilebilir (6098 sayılı Kanun m.56). Kişilik hakkının zedelenmesine dayalı taleplerde ise zarar gören manevi tazminat isteyebilir; hâkim, para ödenmesi yerine veya buna ek olarak başka bir giderim biçimine de karar verebilir (6098 sayılı Kanun m.58).
Bu nedenle belgeleri yalnızca bir klasörde toplayıp bırakmayın. Her bir belgeyi, desteklemesini beklediğiniz iddiayla eşleştirin. Örneğin yaralanma iddiası sağlık kayıtlarıyla; kişilik hakkına yönelik bir saldırı iddiası ise olayın nasıl gerçekleştiğini gösteren yazışma veya kayıtlarla ilgili olabilir. Bunlar örnektir; tek başına belirli bir belgenin yeterli olacağı anlamına gelmez.
Eksik belgeleri adım adım nasıl bulabilirsiniz?
Her iddia için şu sırayı izleyin. Amaç, belirli bir belge listesini tamamlamak değil; hangi vakıanın hangi delille desteklendiğini ve hangi noktaların hâlâ belirsiz olduğunu görmektir.
-
Olayı ve iddiaları ayrı ayrı yazın
Olayın ne zaman ve nerede yaşandığını, kimlerin bulunduğunu ve manevi zarar iddianızın hangi davranışa veya sonuca dayandığını not edin. Yaralanma, ölüm veya kişilik hakkının zedelenmesi gibi dayanaklardan hangisinin söz konusu olduğunu ayırın.
-
Her iddiayı bir delille eşleştirin
Dava dilekçesinde iddiaya dayanak vakıaların açık özetlerinin ve her vakıanın hangi delille ispatlanacağının gösterilmesi gerekir (6100 sayılı Kanun m.119). Delilin hangi vakıayı desteklediğini açıkça belirtin; bu bağlantıyı kurmak, yalnızca belge adlarını sıralamaktan daha kullanışlıdır (6100 sayılı Kanun m.194).
-
Belge türlerini olayınıza göre tarayın
Yaralanma varsa sağlık kuruluşu kayıtları, raporlar veya tedavi sürecine ilişkin belgeler incelenebilir. Olayın nasıl gerçekleştiği konusunda tutanak, fotoğraf, görüntü, yazışma ya da tanık bilgisi bulunabilir. Kişilik hakkı ihlali iddiasında ilgili mesajlar, paylaşımlar veya başka kayıtlar önem taşıyabilir. Ölüm hâlinde yakınların talebi bakımından olay ve yakınlıkla ilgili kayıtlar dosyada incelenebilir. Bunlar her dosyada zorunlu belgeler değildir; hangi vakıanın tartışıldığına göre değerlendirilir.
-
Belgenin nerede olduğunu ve elinizde olup olmadığını kaydedin
Her belge için “bende”, “karşı tarafta” veya “başka kişi ya da kurumda” şeklinde bir not tutun; mümkünse belgenin tarihini, konusunu ve bulunduğu yeri de ekleyin. Bu ayrım, elinizdeki belgeleri mahkemeye sunma hazırlığı ile henüz erişemediğiniz belgeleri araştırma ihtiyacını birbirinden ayırır.
-
Dosyadaki belgelerle kendi listenizi karşılaştırın
Dava açılmışsa dosyanızdaki dilekçe ve ekleri, varsa sonradan sunulan belgelerle birlikte kontrol edin. Bir belgenin dosyada görünmemesi, hiçbir yerde bulunmadığını kanıtlamaz. Dosyada mevcut olup olmadığını kesinleştiremiyorsanız bunu “kontrol edilecek” olarak işaretleyin.
Belge yoksa iddia da kanıtlanamaz mı?
Hayır. Belgenin bulunmaması tek başına iddianın kanıtlanamayacağı anlamına gelmez; ancak başka bir delilin ilgili vakıayı destekleyip destekleyemeyeceği somut dosyaya bağlıdır. Örneğin olay anına ilişkin bir kayıt bulunmuyorsa olayı gören kişilerin kim olduğunu ve hangi vakıalar hakkında bilgi verebileceklerini not edebilirsiniz. Tanık anlatımının uygunluğu veya yeterliliği hakkında yalnızca bu bilgilerle kesin sonuç çıkarılamaz.
Elinizdeki bir belge de her iddiayı kendiliğinden kanıtlamaz. Sağlık kaydı yaralanma ve tedavi hakkında bilgi verebilir; tek başına manevi zararın varlığını veya talep edilecek miktarı kesinleştirmez. Belgeyi, hangi iddiayı desteklediğini ve hangi noktaları açıklamadığını belirterek değerlendirin.
Belge elinizde değilse ne yapmalısınız?
Önce belgenin hangi kişi, kurum veya dosyada bulunabileceğini; hangi olayla ve tarihle ilgili olduğunu not edin. Belgenin elektronik olması hâlinde çıktısının alınması ve talep edildiğinde incelemeye elverişli biçimde elektronik ortamda sunulması öngörülür. Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandığı ve ellerinde bulunan belgeleri mahkemeye sunmakla yükümlüdür; ticari defter gibi sürekli kullanılan belgelerin ilgili kısımlarının onaylı örnekleri sunulabilir (6100 sayılı Kanun m.219).
Bu hüküm, elinizde olmayan her belgenin hangi yolla ve ne zaman temin edileceğini tek başına açıklamaz. Belge başka bir kurumda veya kişideyse, bulunduğu yeri ve neden önemli olduğunu dosya notunuza yazın. Belgeye erişim ve mahkemeye sunma yöntemi, belge türüne ve davanın aşamasına göre değişebileceğinden, somut dosyada izlenecek usulü hukukçuyla görüşün.
Dosyanız için kısa belge kontrol listesi
- Manevi tazminat talebimin dayandığı olayı ve ileri sürdüğüm vakıaları ayrı ayrı yazdım mı?
- Her vakıanın yanında, onu desteklemesini beklediğim delili belirttim mi?
- Yaralanma, ölüm veya kişilik hakkının zedelenmesi iddialarıyla ilgili olabilecek kayıtları olayın özelliklerine göre kontrol ettim mi?
- Belgenin bende mi, karşı tarafta mı, başka bir kişi veya kurumda mı olduğunu kaydettim mi?
- Belgeyi bulamadığımda nerede olabileceğini ve hangi vakıa bakımından önemli olduğunu not ettim mi?
- Dilekçe ve dosya eklerini kendi listemle karşılaştırdım mı; dosyada görünmeyen bir belgeyi kesin olarak yok saymak yerine durumunu ayrıca kontrol ettim mi?
- Elektronik belgelerin okunabilir bir çıktısını ve gerektiğinde incelenebilir elektronik kopyasını hazırladım mı?
Dayanak mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.56, 58Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 14.10.2026.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119, 194, 219Madde metinleri: HukukDosyam mevzuat arşivi (resmî metin), erişim 14.10.2026.
Mevzuat değişebilir. Kendi dosyanızda hangi hükmün, hangi tarihteki hâliyle uygulanacağını dosyanın koşullarına göre bir hukuk uzmanıyla değerlendirin.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da karar: belgenizi yükleyin ya da UYAP’tan aktarın; ne söylediği belgedeki yeri gösterilerek sade dille açıklansın.