Rehber · Belge analizi
Ödeme emrini yapay zekâ analizine hazırlarken hangi bilgiler korunmalı?
Ödeme emrini bir yapay zekâ aracına yüklemeden önce kimlik, iletişim, adres, hesap ve belgeyi doğrudan tanımlayabilecek bilgileri mümkün olduğunca gizleyin. Belgenin türünü, tarihleri, talep kalemlerini ve analiz için gerekli diğer içerikleri ise anlamı bozulmayacak biçimde koruyun. Hangi alanların gizleneceği, almak istediğiniz açıklamaya ve belgenin içeriğine bağlıdır; araçta verilerin nasıl saklandığını ve kullanıldığını da yüklemeden önce kontrol edin.
Hangi bilgileri gizlemek gerekir?
Belgeyi paylaşmadan önce, kişinin kimliğini veya iletişim bilgilerini doğrudan ortaya çıkaran alanları gözden geçirin. İhtiyacınız olmayan bilgileri kapatmak, yüklediğiniz içeriği azaltmaya yardımcı olur.
Belge türüne göre değişebilmekle birlikte şu alanları gizlemeyi değerlendirin:
- Ad ve soyad, kimlik numarası ve doğum tarihi.
- Ev veya iş adresi, telefon numarası ve e-posta adresi.
- Banka hesap bilgileri, ödeme kartı bilgileri ve benzeri finansal tanımlayıcılar.
- İmza, barkod, QR kodu, doğrulama kodu ve belgeyi çevrim içi sistemde bulmaya yarayabilecek numaralar.
- Dosya, takip veya referans numarası ile kişiyi ya da dosyayı doğrudan tanımlayabilecek diğer kayıtlar.
Yalnızca ad ve numaraları kapatmak her zaman yeterli olmayabilir. Olayın nadir ayrıntıları, kesin tarihler veya belirli bir yerde gerçekleştiğine ilişkin bilgiler bir araya geldiğinde kişi dolaylı olarak tanınabilir. Bu nedenle, analizin amacına katkısı olmayan ayırt edici ayrıntıları da çıkarın ya da daha genel bir ifadeyle değiştirin.
Analiz için hangi bilgileri korumalı?
Her alanı kapatmak, yapay zekânın belgeyi doğru yorumlamasını zorlaştırabilir. Genel açıklama almak için belgenin yapısını ve talebin neye dayandığını anlamaya yarayan bilgileri koruyun:
- Belgenin başlığı ve türü.
- Belgedeki tarihlerin sırası ve hangi işleme ilişkin oldukları.
- Talep edilen tutar ve varsa talep kalemlerinin ayrı ayrı gösterimi.
- Alacaklı ve borçlu gibi tarafların belgede hangi sıfatla yer aldığı. Gerçek adlar yerine “Alacaklı A” ve “Borçlu B” gibi tutarlı etiketler kullanabilirsiniz.
- Talebin açıklaması, ödeme veya borçla ilgili belge içeriği ve yazılı itiraz ya da açıklamalar.
- Tebligatın yapıldığına ilişkin kayıtta yer alan bilgi ve tarih. Adres ile alıcıya ait tanımlayıcı bilgileri ayrıca gizleyin.
Temsili örnek: Bir talebin hangi kalemlerden oluştuğunu açıklatmak istiyorsanız, gerçek taraf adlarını kapatıp taraf sıfatlarını ve talep kalemlerinin tutarlarını koruyabilirsiniz. Ancak gerçek tutarların paylaşılması da dosyayı tanınabilir kılabilecekse, yaklaşık veya değiştirilmiş tutarlar kullanın ve bunların gerçek tutar olmadığını açıkça belirtin. Bu durumda alınan analiz, gerçek tutarlara ilişkin değerlendirme sayılmaz.
Belgeyi yüklemeden önce nasıl hazırlamalı?
Önce ne öğrenmek istediğinizi belirleyin. Genel bir belge özeti, eksik görünen alanların listesi ve hukuki bir süre ya da işlemin kesin değerlendirilmesi aynı şey değildir.
-
Gerekli sayfaları seçin
Sorunuza yanıt vermek için gerekli olmayan sayfaları ve ekleri paylaşmayın. Bir alanın ne anlama geldiğini soruyorsanız, çoğu durumda ilgili bölümü paylaşmak belgenin tamamını yüklemekten daha sınırlı bir paylaşım sağlar.
-
Tanımlayıcıları kapatın veya değiştirin
PDF ya da görsel üzerindeki bilgiyi yalnızca siyah bir şekille örtmek yerine, son dosyada metnin ve görselin gerçekten kaldırıldığını kontrol edin. Kapattığınız alanın seçilip kopyalanamadığını ve sayfa görüntüsünde okunmadığını sınayın. Barkod ve QR kodlarını da inceleyin.
-
Etiketleri tutarlı kullanın
Taraf adlarını değiştiriyorsanız belge boyunca aynı kişiye aynı etiketi verin. Böylece tarafların rollerini ve metindeki ilişkileri takip etmek kolaylaşır. Gizlediğiniz bir tarihi veya tutarı değiştirdiyseniz bunu yapay zekâya belirtin.
-
Özgün belgeyi ayrı saklayın
Analiz için hazırladığınız kopyayı özgün belgenin üzerine kaydetmeyin. Özgün belgeyi değiştirmeden saklayın; hazırladığınız kopyada hangi bilgileri gizlediğinizi ve değiştirdiğinizi not edin.
-
Son dosyayı yeniden inceleyin
Yüklemeden önce her sayfayı görüntüleyin. Dosya özelliklerinde, yorumlarda veya ekli metin katmanlarında görünür sayfada kapalı olan bilgilerin kalıp kalmadığını da kontrol edin.
Yapay zekâ aracının veri koşullarında neye bakmalı?
Verilerin saklanma süresi, hizmeti geliştirmek için kullanılıp kullanılmadığı, üçüncü taraflarla paylaşım ve silme seçenekleri kullanılan araca, hesap türüne ve ayarlara göre değişebilir. Bunlar hakkında tek bir platforma özgü güvenlik varsayımı yapmak mümkün değildir.
Yüklemeden önce aracın gizlilik ve veri kullanımı açıklamalarını, yüklenen dosyaların ne kadar süre tutulduğunu, model geliştirme amacıyla kullanılıp kullanılmadığını, paylaşım veya saklama ayarlarını ve hesabınızdan veriyi silme imkânını kontrol edin. Kurum veya iş yeri hesabı kullanıyorsanız, kurumun belge paylaşımına ilişkin kurallarını da inceleyin. Koşullar anlaşılır değilse veya yükleme konusunda emin değilseniz belgeyi paylaşmayın; soruyu kişisel ve dosyayı tanımlayıcı bilgiler içermeyen bir metinle yöneltmeyi değerlendirin.
Yapay zekâ yanıtını nasıl değerlendirmeli?
Yapay zekâ çıktısı, ödeme emrinin aslı ve dosyadaki diğer evrak incelenmeden kesin hukuki değerlendirme olarak kabul edilmemelidir. Özellikle bir tarihin hangi işleme ait olduğu, tebligat kaydının ne gösterdiği veya bir işlem için süre bulunup bulunmadığı belge türüne ve dosyanın diğer kayıtlarına bağlı olabilir.
Aracı, belgeyi özetlemek veya kontrol etmeniz gereken alanları belirlemek için kullanabilirsiniz. Verdiği yanıtı özgün belgeyle karşılaştırın; tarihleri, tutarları ve belge türünü ayrıca doğrulayın. Ödeme emrinin türünü bilmiyorsanız, tebligat bilgisi belirsizse ya da yanıt hukuki süre veya işlem konusunda kesin bir sonuç veriyorsa, bu noktayı dosyanın tüm belgeleriyle birlikte hukukçuya sorun.
Belgenizin ne söylediğini görün
Tebligat, dilekçe ya da kararınızı incelerken kişisel ve dosyayı tanımlayıcı bilgileri paylaşmayın. Yapay zekâdan aldığınız açıklamayı özgün belgeyle karşılaştırın.