Rehber · Dijital güvenlik

Ortak bilgisayarda UYAP’a bağlanırken nelere dikkat edilmeli?

Ortak bilgisayardan UYAP’a bağlanmanız gerekiyorsa, bağlantıyı bağımsız bir resmî kanaldan doğrulayın; parolanızı kaydetmeyin ve oturumunuzu işiniz bittiğinde kapatın. İndirdiğiniz veya yazdırdığınız dosyaları da cihazda ve yazıcı çevresinde bırakmadığınızı kontrol edin. Bu önlemler riski azaltabilir ancak bilgisayarda hiç iz kalmadığını ya da başkalarının erişemeyeceğini garanti etmez.

Ortak kullanılan bir bilgisayarda belge inceleyen kişi
Fotoğraf: Михаил Крамор / Pexels

Bağlantının güvenilir olduğunu nasıl kontrol edebilirsiniz?

Arama motorundaki bir sonuca, mesajla gelen bağlantıya veya masaüstünde kayıtlı bir kısayola doğrudan güvenmeyin. UYAP’a hangi resmî kanaldan ulaşmanız gerektiğini kurumun resmî iletişim kanallarından bağımsız olarak kontrol edin; bağlantıyı adres çubuğuna kendiniz girin ya da o kanaldaki yönlendirmeyi izleyin.

Adres çubuğunda resmî görünümlü bir adres bulunması veya sayfanın tanıdık görünmesi, bağlantının güvenilirliğini tek başına kanıtlamaz. Beklenmedik bir yönlendirme, alışılmadık bir giriş isteği ya da şüpheli bir sayfayla karşılaşırsanız bilgilerinizi girmeyin. Gerekirse oturumu başlatmadan önce kuruma ait resmî bir kanaldan doğrulama isteyin.

Oturum açarken hangi önlemleri alın?

Ortak bilgisayarda giriş yaparken ekranını koruyan kişi
Fotoğraf: Sanket Mishra / Pexels

Ortak bilgisayarı, sizden sonra başka birinin kullanabileceğini varsayarak hareket edin:

  1. Parolayı kaydetmeyin

    Tarayıcı parolanızı kaydetmeyi veya otomatik doldurmayı önerirse kabul etmeyin. Giriş bilgilerinizi kâğıda yazıp bilgisayarın yanında bırakmayın; klavyede veya ekranda açıkta kalabilecek notlara da dikkat edin.

  2. Ekranı ve çevreyi kontrol edin

    Giriş bilgilerinizi yazarken başkalarının ekranı veya klavyeyi göremediğinden emin olun. İşleminiz bitene kadar bilgisayarın başından ayrılmamaya çalışın.

  3. Gereksiz bilgileri açmayın

    Yalnızca ihtiyacınız olan dosya ve ekranları açın. İşiniz için gerekli olmayan belge veya kişisel bilgileri ortak bilgisayara indirmeyin.

  4. Özel pencereye güvenerek iz kalmadığını varsaymayın

    Gizli ya da özel tarama penceresi, indirdiğiniz dosyaları veya yazdırdığınız belgeleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu özelliği kullanmış olsanız bile ayrıca dosya ve oturum kontrolü yapın.

İndirilen ve yazdırılan belgeleri nasıl yönetin?

İndirilen belgeyi ve yazıcıdan çıkan kâğıtları kontrol eden kişi
Fotoğraf: Pavel Danilyuk / Pexels

Bir belgeyi indirdiyseniz, yalnızca ekranda görüntülemiş olsanız bile bilgisayara kaydedilmiş olabileceğini göz önünde bulundurun. İndirme listesini ve dosyanın kaydedilmiş olabileceği konumu kontrol edin. Belgeyi bilgisayardan kaldırabiliyorsanız, bunu cihazın sunduğu yöntemle yapın; dosyanın silinmiş olmasının tüm kopyaları veya kayıtları yok ettiğini varsaymayın.

Belge yazdırdıysanız yazıcıdan almayı, yazdırma alanında unutmadığınızı kontrol etmeyi ve gereksiz kâğıt kopyalarını yanınızda götürmeyi unutmayın. Ortak yazıcının veya bilgisayarın dosya ve yazdırma kayıtlarını nasıl tuttuğu cihaza göre değişebilir; bunların tamamını görebileceğinizi ya da silebileceğinizi varsaymayın.

İşiniz bitince oturumu nasıl kapatmalısınız?

Ortak bilgisayardaki oturumu kapatıp ekranı kontrol eden kişi
Fotoğraf: Vitaly Gariev / Pexels

Oturumu kapatmak, açık oturumun sürmesini önlemeye yönelik temel bir adımdır; indirilen dosyaları veya tarayıcı kayıtlarını kendiliğinden silmez. İşiniz bitince şu kontrolleri yapın:

  1. Oturumu kapatın

    UYAP hizmetindeki oturumu kapatma seçeneğini kullanın. Menü ve seçenekler kullanılan hizmete ve cihaza göre değişebileceğinden, ekranda gördüğünüz seçeneği kontrol edin.

  2. Açık ekranları kontrol edin

    Oturumun kapandığını ve kişisel bilgilerinizi gösteren sayfaların açık kalmadığını kontrol edin. Oturumun kapandığını teyit edemiyorsanız, açık ekranı başkasına bırakmayın.

  3. Dosya ve tarayıcı izlerini gözden geçirin

    İndirme listesini, açık sekmeleri ve tarayıcının parola kaydetme önerilerini kontrol edin. Cihazı kullanma yetkiniz varsa ve bunu güvenli biçimde yapabiliyorsanız, tarayıcı geçmişi veya otomatik doldurma kayıtlarını da gözden geçirin. Bu kontroller, cihazdaki bütün kayıtların silindiğini kanıtlamaz.

  4. Kopyaları yanınıza alın

    Yazdırdığınız belgeleri yazıcıdan ve çalışma alanından alın. Kendi dosyalarınızı veya notlarınızı bilgisayarda, masa üzerinde ya da ortak alanda bırakmadığınızı kontrol edin.

Bilgisayardan ayrılmadan önce kontrol listesi

  • UYAP oturumunu kapattım ve açık kişisel bilgileri gösteren ekran bırakmadım.
  • Tarayıcıda parolamı kaydetmedim; kaydetme önerisi çıktıysa kabul etmedim.
  • İndirdiğim dosyaların ve açık sekmelerin durumunu kontrol ettim.
  • Yazdırdığım belgeleri yazıcıdan ve çalışma alanından aldım.
  • Cihazın geçmişini veya kayıtlarını sildiysem bunun tüm izleri kaldırdığını varsaymadım.
  • Şüpheli bir bağlantıya veya beklenmedik giriş ekranına bilgimi girmedim.

Etiketler